De bibliotheek van het Rubenshuis in Antwerpen, dat tot nu toe Rubenianum heette, verhuist van de Kolverniersstraat naar een nieuwbouw aan Hopland. Dankzij een aankoop, schenkingen en een bruikleen breidt de collectie ook fors uit. De nieuwe bibliotheek gaat eind augustus open en is vrij toegankelijk.
De bibliotheek van het Rubenhuis in Antwerpen verhuist en wordt groter: "Opnieuw naar de plaats waar Rubens zelf zijn bibliotheek had"
"De bibliotheek verhuist weer naar de plaats waar Rubens zelf aan het einde van zijn leven zijn bibliotheek onderbracht. Na 4 eeuwen is de cirkel dus rond", zegt Bert Watteeuw, de directeur van het Rubenshuis.
De naam van de bibliotheek, Rubenianum, verdwijnt ook. "We laten die vallen, niemand kon die uitspreken. Het was een wat gesloten, wetenschappelijke onderzoeksbibliotheek, minder zichtbaar en minder bereikbaar. De bibliotheek zal nu meer zichtbaar worden, ook vanuit de tuin van het Rubenshuis. Bezoekers en onderzoekers gaan met elkaar in contact komen. Het wordt een harmonisch geheel."
Geleerde schilder
Rubens verzamelde heel wat boeken. Die dienden ook als documentatie voor het maken van zijn werken. "Voor een kunstenaar had hij de meest significante bibliotheek van zijn tijd. We hebben die ook bijna volledig gereconstrueerd. Je kan hier dus echt de privébibliotheek van Rubens komen bestuderen. Hij had ook de titel 'Pictor Doctus', geleerde schilder, omdat hij diep geïnteresseerd was in geschiedenis, wetenschap, literatuur en kunst. Hij gebruikte die kennis om zijn schilderijen vorm te geven."
Daarnaast bevat de bibliotheek ook alle mogelijke boeken en documenten die verschenen over Rubens en andere Vlaamse meesters van de 16e en de 17e eeuw. Het gaat in totaal over zo'n 2 kilometer aan rekken. "Elke dag verschijnt er wel weer iets nieuws. Er zijn heel veel tentoonstellingen over de Vlaamse kunstenaars en die volgen wij allemaal op", zegt bibliothecaris Ute Staes.
Aankoop, schenkingen en bruikleen
De collectie breidt ook fors uit dankzij een aankoop, schenkingen en een bruikleen. Zo werd een privéverzameling aangekocht met boeken die door Rubens geïllustreerd zijn. Het zijn 150 originele banden van perkament en leer. Daarnaast schonk de wereldberoemde historica Anne-Marie Logan haar archief over de tekeningen van Rubens. 55 jaar lang bouwde ze daaraan. Het bevat 110 dozen met 2.770 kilogram aan archiefmateriaal en boeken. Ook het archief van Arnout Balis werd aan het Rubenshuis geschonken. De Rubenskenner overleed in 2021 en liet bijna 14 lopende meter archivalia na.
Tot slot wordt het archief van het kasteel Het Steen in Elewijt (Vlaams-Brabant) in bruikleen gegeven door Vlaanderen. Dat wordt ook het Rubenskasteel genoemd. Het was dan ook het vroegere buitenverblijf van Rubens en zijn echtgenote Helena Fourment. Het archief omvat 155 papieren en perkamenten stukken, samen met drie recentere iconografische documenten.
Leeszaal met zicht op de tuin
Dat alles moet dus veel makkelijker ook door geïnteresseerde bezoekers in te kijken zijn. "Op de tweede verdieping in dit prachtige nieuwe gebouw is er een leeszaal waar je gewoon binnen kan lopen", zegt Staes. "Je kan daar iets uit het rek nemen, je zetten en lezen met een prachtig zicht op de tuin. Op de derde verdieping kunnen onderzoekers terecht. Maar ook op de eerste verdieping zullen we boeken zetten, zodat ook de museumbezoeker ermee in contact kan komen."
"Het is een hele verademing die nieuwe bibliotheek", zegt schepen voor Cultuur Nabilla Ait Daoud (N-VA) tevreden. "Het is een heel mooie omgeving om naartoe te komen, zeker met dat zicht op de tuin. Ik denk dat we heel veel bezoekers mogen verwachten."
De nieuwbouw van het Rubenshuis aan Hopland gaat open op 30 augustus. Het woonhuis en het atelier van Rubens aan de Wapper blijven nog enkele jaren gesloten voor restauratie.
Regionaal nieuws uit Antwerpen



