De afgelopen weken is het aantal besmettingen met COVID-19 gestegen in ons land. Dat bevestigen ook virologen Marc Van Ranst en Steven Van Gucht. Dat dat in de zomer gebeurt, is wat onverwacht, maar toch is deze coronapiek volgens hen geen reden tot paniek. "Al schrikken sommige mensen dat je er nog erg ziek van kan zijn", zegt Van Ranst
Uitzonderlijke coronapiek nu zomer begint: "Weinig aan de hand zolang het omikron is"
Giel Bosmans
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
"We zien dat er een piekje aan de gang is", vertelt Van Ranst. "We hebben dat een paar weken geleden al gemerkt aan de hoeveelheid coronavirus in het rioolwater."
Die monitoring van ons afvalwater is een van de meest betrouwbare bronnen over het aantal coronabesmettingen in ons land. Het toont aan hoeveel mensen het virus hebben en uitscheiden. "De cijfers die we daar zien, zijn vaak een 'early warning'. Het voorspelt vrij goed wat er bij de mensen aan het gebeuren is", zegt Van Ranst.
Ook viroloog Steven Van Gucht spreekt van een "klein zomergolfje". "Ter vergelijking: in december lag de hoeveelheid coronavirus in het afvalwater nog 4 keer hoger", zegt hij.
"Om de trend te volgen, is ook het percentage positieve testen nog erg interessant", voegt Van Gucht toe. "Vooral in de zorg gaat men nog regelmatig testen uitvoeren, bijvoorbeeld om te vermijden dat het virus op een afdeling binnengebracht wordt. Enkele maanden terug was nog 1 of 2 procent van de testen positief, maar ondertussen zitten we wel al rond de 15 procent."
Stijging in de zomer
Dat het aantal coronabesmettingen net nu stijgt, vinden zowel Van Ranst als Van Gucht toch een beetje raar. "Vorige zomer zagen we weinig corona en dat vonden we goed nieuws", zegt Van Ranst.
"Een opstoot in de zomer zien we bijvoorbeeld bij verkoudheden zelden of nooit", zegt Van Gucht. "Dit is dus toch een indicatie dat het coronavirus nog niet volledig gestabiliseerd is. We zitten nog altijd in de transitie tussen een pandemie en een situatie waarbij je een voorspelbaar patroon krijgt, zoals bij griep bijvoorbeeld."
Deze opstoot is zeker niet te vergelijken met die eerste pieken van 2020 en 2021
Marc Van Ranst, viroloog
"Maar we mogen ook zeker niet overdrijven. Deze opstoot is zeker niet te vergelijken met die eerste pieken van 2020 en 2021", voegt Van Ranst er meteen aan toe. "Dit gaat uiteraard weer verdwijnen. We zien altijd het ene golfje na het andere, normaal gewoon wat meer in de winter."
"Zeker nu de scholen dicht zijn en veel mensen op vakantie vertrekken, verwacht ik dat de cijfers de komende weken weer gaan keren", zegt Van Gucht. "Langs de andere kant mogen we wel verwachten dat het dan terug wat zal stijgen wanneer het leven terug op gang komt vanaf september."
Wat moet je vandaag doen als je besmet bent met het coronavirus?
Tegenwoordig zijn er geen strikte maatregelen meer om je aan te houden wanneer je een coronabesmetting oploopt. Een infectie met covid wordt nu benaderd zoals griep. Zo ben je bijvoorbeeld niet meer verplicht om thuis te blijven bij een positieve coronatest, al is dat wel aanbevolen.
"Je moet die aanbeveling niet als verplichting, maar als een standaard hygiënische etiquette zien", zegt Van Gucht. Zo kan je mensen met een zwakkere gezondheid beschermen.
"Als je zelf ziek bent, ga je best niet op bezoek in het woonzorgcentrum, bijvoorbeeld. Of je kan dan een masker dragen, zodat je het virus niet doorgeeft." Ook regelmatig je handen wassen en hoesten en niezen in een wegwerpzakdoek of in de elleboog blijft aanbevolen.
Nieuwe variant
Dat we nu toch een opstootje zien, kan te maken hebben met dat enkele nieuwe varianten circuleren: de zogenaamde FLiRT-varianten. "Dat is niet zo spectaculair", zegt Van Gucht. "Dat gaat slechts om enkele mutaties die erbij gekomen zijn."
Ook Van Ranst ziet in de FLiRT-varianten geen gevaar. "Er zijn continu nieuwe varianten. Die krijgen dan telkens weer een nieuwe naam, maar worden een paar weken later weer vervangen door een andere variant. Dat hebben we nu al tientallen keren zien gebeuren."
"Dit zijn nog altijd omikronvarianten en zolang dat het geval is, is er weinig aan de hand", gaat Van Ranst verder. "Pas wanneer het niet meer om omikron gaat, riskeren we een ernstigere opstoot. Dan pas kunnen extra maatregelen of extra vaccinaties wel nuttig zijn."
Maatregelen nodig?
De virologen denken dan ook allebei dat nieuwe maatregelen nu niet aan de orde zijn. "Dit is wel een goede reminder", zegt Van Gucht "Het virus circuleert nog altijd en je kan het ook in de zomer oplopen. Voor mensen met een zwakkere gezondheid is dat wel belangrijk om te weten."
"Toch schrikken ook andere mensen soms dat je van corona, net zoals van griep, nog erg ziek kan zijn", zegt Van Ranst. "Dat duurt dan een paar dagen of een week. Je ziet het hele spectrum: van verkoudheid tot ernstiger ziek zijn, al hebben veel mensen nu ook hogere niveaus van antistoffen dankzij de besmettingen en vaccins." "De kans op long covid is door die immuniteit ook kleiner geworden", voegt Van Gucht toe.
Wat is long covid?
Langdurige covid of long covid is de chronische ziekte die je kan overhouden aan een covidinfectie. Het gaat om langdurige klachten zoals vermoeidheid, verlies van reuk en smaak, spierpijn, benauwdheid en geheugen- en concentratieproblemen.
Ook vandaag kan je aan een coronabesmetting nog langdurige covid overhouden. Wie ernstig ziek werd na een covidinfectie, heeft een hoger risico op long covid, maar de aandoening komt ook voor bij mensen die minder ziek waren.
Geen problemen in de zorg
"Ook de kans dat je op intensieve zorg belandt en zuurstofnood krijgt, is heel klein geworden, al is ze er nog altijd", zegt Van Gucht. "Dat zijn doorgaans mensen die al een zwakkere gezondheid hebben, maar af en toe ook iemand waarbij we dat niet kunnen verklaren. Dat heb je bij griep ook."
Zo is het aantal mensen op de intensieve zorg ook bij deze piek licht gestegen, vertelt professor Philippe Jorens, diensthoofd intensieve zorg van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. "Sinds de pandemie zijn wij regelmatig patiënten met COVID-19 blijven opnemen. Dat gaat om enkele tientallen sinds het begin van het jaar."
"De laatste weken merken wij inderdaad dat er een lichte stijging is, maar dat is echt geen risico. We moeten dat in het oog houden, maar op dit moment gaat het zeker niet om een gevaar voor de volksgezondheid."
