De gedwongen sterilisaties die duizenden Japanners met een verstandelijke beperking, mentale problemen of een chronische ziekte in de vorige eeuw moesten ondergaan, waren ongrondwettelijk. Dat heeft het Japanse Hooggerechtshof beslist. De slachtoffers kunnen ook aanspraak maken op compensaties.
Gedwongen sterilisaties uit 20e eeuw waren ongrondwettelijk, zegt Japanse Hooggerechtshof
Freek Willems
Gepubliceerd:
De Japanse regering gaf tussen 1948 en 1996 de opdracht om ongeveer 16.500 mensen te steriliseren. Een wet stond in die periode artsen toe om mensen met erfelijke verstandelijke beperkingen onvruchtbaar te maken om "het genereren van nakomelingen van slechte kwaliteit te voorkomen".
Ook mensen met mentale problemen of een chronische ziekte als lepra werden gedwongen gesteriliseerd. Ze werden fysiek gedwongen, misleid en soms zelfs verdoofd.
Volgens de Japanse autoriteiten werden nog eens 8.500 mensen met hun toestemming gesteriliseerd, hoewel ook dat mogelijk onder druk gebeurde. Sommige slachtoffers waren op dat moment amper 9 jaar oud, zo blijkt uit een rapport van het parlement dat vorig jaar gepubliceerd werd.
In de jaren 1980 en 1990 daalde het aantal operaties en in 1996 werd de wet uiteindelijk ingetrokken.
Regering aangeklaagd
In 2018 kwam die donkere periode uit de Japanse geschiedenis opnieuw in de schijnwerpers te staan toen een vrouw van in de 60 de regering aanklaagde voor een operatie die ze op 15-jarige leeftijd onderging.
De regering bood haar excuses aan en nam in 2019 wetgeving aan om de slachtoffers te compenseren. Maar sommige overlevenden vonden die compensaties te laag en stapten opnieuw naar de rechter.
Het Hooggerechtshof heeft die aanspraak op een compensatie nu nog eens bevestigd. Het Hof oordeelt dat de feiten niet verjaard zijn. De advocaten van de slachtoffers hadden gepleit dat sommige slachtoffers zonder het zelf te weten gesteriliseerd waren en te laat op de hoogte waren gebracht om naar het gerecht te kunnen stappen. Het hof is hen daarin gevolgd.
Wij zijn geen dingen, wij zijn menselijke wezens
Yumi Suzuki, een van de slachtoffers
Al zeker 11 slachtoffers, die betrokken waren bij 5 zaken die door het Hof werden behandeld, moeten door de overheid vergoed worden. Meerdere slachtoffers die de overheid hadden aangeklaagd, zijn intussen al overleden zonder dat ze enige compensatie hebben gekregen.
Andere slachtoffers wijzen er op dat het hen niet om het geld te doen is. Japan heeft te lang weggekeken van deze "gruwelijke schande", klinkt het. "Ik wil geen geld. Ik wil dat mensen weten wat er met ons is gebeurd, om ervoor te zorgen dat het nooit meer gebeurt", zei Yumi Suzuki enkele jaren geleden in een interview met de BBC. "Ik wil dat mensen met een beperking gelijk worden behandeld. Wij zijn geen dingen. Wij zijn menselijke wezens."
