Als consument moet je bij elke onderneming of vereniging op minstens één elektronische manier kunnen betalen. Dus ook op een zomerse avond- of rommelmarkt. Dat kan met een bankkaart zijn, maar even goed door een QR-code te scannen met een betaalapp. Zelfs een overschrijving behoort tot de opties. Bovendien moeten ondernemingen ook altijd cash geld blijven aanvaarden.
Ook op een rommel- of avondmarkt moet je zowel elektronisch als cash kunnen betalen bij een professionele verkoper
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. In het consumentenprogramma 'WinWin' op Radio2 geeft hij tips om je leven als consument slimmer en goedkoper te maken. Samen met Studio Brussel houdt hij je festivalbeleving betaalbaar. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Het consumentenprogramma WinWin op Radio2 krijgt de laatste dagen verschillende vragen van luisteraars die een rommel- of avondmarkt bezoeken. "Is het normaal dat je alleen cash kan betalen op de markt?" Tijd dus om alle regels op een rij te zetten.
Sinds 1 juni 2022 zijn Belgische ondernemingen verplicht om minstens één elektronische manier van betalen aan te bieden. Geregeld zie je handelaars die zelfs nog een stapje verder gaan en aankondigen dat je bij hen niet meer cash kunt betalen. Toch is het systematisch weigeren van cash geld verboden. Hieronder zetten we alle regels op een rijtje.
Waar is elektronisch betalen verplicht?
Alle ondernemingen zijn verplicht om minstens één elektronisch betaalmiddel aan te bieden. Met "ondernemingen" worden alle natuurlijke personen, bedrijven, verenigingen en overheden bedoeld die permanent een economische activiteit uitoefenen die gericht is op consumenten.
De regels gelden dus zowel voor grotere bedrijven als eenmanszaken, vrije beroepen (huisartsen, tandartsen, notarissen, advocaten...), maar even goed voor gemeentediensten of de vzw die een zwembad of cultureel centrum uitbaat.
Wat dan met standhouders op een rommelmarkt? Een particulier die eenmalig spullen op een rommelmarkt verkoopt, wordt niet gezien als een onderneming. Dan ben je dus niet verplicht om een elektronisch betaalmiddel aan te bieden. Professionele marktkramers of verkopers die beroepshalve op een rommelmarkt staan, dan weer wel.
Welke elektronische betaalmanieren zijn er?
De onderneming mag zelf kiezen welke elektronische manier van betalen hij precies aanvaardt.
Bankkaart: via een betaalterminal kan je betalen met je debet- of kredietkaart
QR-code scannen: via een betaalapp of de app van je bank
Andere contactloze diensten zoals onder andere Google Pay of Apple Pay
Overschrijving: bijvoorbeeld via de app van je bank
Betalingen met elektronische maaltijd-, eco- of consumptiecheques worden niet gezien als elektronische betaalmiddelen. Ook cryptomunten vallen daar niet onder.
Als een onderneming niet alle kaarten of andere betaalmanieren van een bepaald netwerk (bijvoorbeeld Bancontact, Visa of Mastercard) aanvaardt, moet ze dat duidelijk zichtbaar aanduiden aan de ingang en aan de kassa. Jouw slager of bakker mag dus perfect enkel betalingen met een debetkaart aanvaarden en kredietkaarten weigeren.
Cash geld aanvaarden is verplicht
We betalen steeds vaker digitaal, maar dat wil niet zeggen dat cash geld niet meer aanvaard moet worden door een onderneming. Integendeel: cash is nog steeds een wettelijk betaalmiddel en mag niet geweigerd worden. Behalve in tijdelijke of uitzonderlijke gevallen. Bijvoorbeeld tijdens een inbrakenplaag of wanneer het bankbiljet veel te groot is ten opzichte van het verschuldigde bedrag. De handelaar moet die uitzonderingen dan ook duidelijk afficheren.
Volgens de Europese wetgeving was dat al langer verplicht, maar pas sinds begin 2024 is er een Belgische wet waardoor inbreuken ook effectief bestraft kunnen worden. De Economische Inspectie kan dus optreden en zal handelaars die tot twee keer toe betrapt worden op het weigeren van cashbetalingen, sanctioneren.
Zelfstandigenorganisatie Unizo is niet te spreken over die nieuwe wet. "Dit is een pestmaatregel van de overheid. De 6 procent ondernemers die cashloos werkte, moet zich nu aanpassen. Dat kost extra geld en tijd terwijl alles voor die ondernemers en hun klanten perfect verliep zonder cash", zegt gedelegeerd bestuurder Danny Van Assche.
Cashbetalingen van consumenten aan een onderneming zijn wel beperkt tot 3.000 euro. Dat is een maatregel om fraude en gesjoemel met zwart geld te voorkomen.
