Alcoholvrij is vaak toch niet helemaal zonder alcohol: expertisecentrum vraagt duidelijkere regels

Volgens de Belgische wetgeving worden bieren als alcoholvrij beschouwd wanneer ze maximaal 0,5 procent aan alcohol bevatten. Voor wijn en sterke drank is dit maximaal 1,2 procent. Laag-alcoholisch bier bevat volgens de Belgische wetgeving tussen 0,5 procent en 1,2 procent vol. alcohol. Bij wijnen en sterkedrank is dit niet gespecifieerd.  

Het alcoholvrij biertje dat je op café bestelt, is dus niet altijd zo onschuldig. "Dat is verwarrend voor consumenten", zegt VAD-directeur Katleen Peleman. "Terwijl de naam doet vermoeden dat het om een alcoholvrije variant gaat, moet je per biertje bijna gaan opzoeken of er wel degelijk geen alcohol inzit." 

Zelf neemt ze de proef op de som. Pilsen van bekendere merken die zich in de markt zetten als '0,0-bieren' bevatten inderdaad geen alcohol, maar bij andere - vaak minder bekende - bieren is er meer verwarring.

"Maar ook bij bieren als La Chouffe en Sportzot kan de alcoholvrije variant tot 0,4 procent alcohol bevatten. Bij de alcoholvrije versie van Cornet en Ramon gaat het om 0,3 procent." 

"Terwijl je zou verwachten dat de consument zich geen vragen hoeft te stellen bij de term alcoholvrij", zegt Peleman nog. "Correcte informatie krijgen over het alcoholpercentage van je drankje zou een vanzelfsprekendheid moeten zijn."

Bij onze noorderburen worden bieren als alcoholvrij beschouwd wanneer ze maximaal 0,1 procent aan alcohol bevatten. Dat is iets waar VAD ook naar wil streven in België én Europa. Dat VAD de grens niet helemaal op 0,0 procent wil leggen, heeft te maken met de technische factoren in het productieproces van de dranken.  

De wetgeving is vooral te onduidelijk, vindt VAD. Ook als het gaat om laag-alcoholische dranken en alcoholarme varianten. "Bij wijn is er bijvoorbeeld geen grens om te spreken over een laag-alcoholische wijn. Maar door er de term ‘laag’ of ‘arm’ op te plakken, denken mensen al snel dat ze meer kunnen drinken."

Voor een alcoholvrij alternatief kiezen op een moment dat je normaal alcohol zou drinken, blijft beter voor je gezondheid. Wel is het problematisch voor zwangere vrouwen of mensen met een alcoholverslaving. Zij rekenen erop dat hun biertje of mocktail geen alcohol bevat.  

Ook mensen die een voertuig moeten besturen, kunnen niet met zekerheid vertrouwen op een alcoholvrij alternatief. Als het gaat om een alcoholvrij biertje van 0,5 procent zouden ze er wel nog wat kunnen consumeren voordat het strafbaar wordt. Bij laag-alcoholische dranken moeten ook zij opletten. 

Ook voor kinderen en jongeren zijn de alcoholvrije varianten beter, maar toch raadt VAD af om hen alcoholvrije alternatieven te geven. De gelijkenis met de alcoholische versie is te groot, waardoor jongeren vertrouwd raken met het merk en het drinken van bier waardoor de stap naar bier drinken mét alcohol kleiner is. 

Alcoholvrije alternatieven in de kijker zetten op evenementen als de Olympische Spelen (AB InBev is een grote sponsor dit jaar, red.), is volgens de VAD ook problematisch. Er bestaat wetgeving die alcoholreclame aan banden legt, maar door de alcoholvrije variant in de kijker te zetten, kunnen spelers als AB InBev die wetgeving omzeilen.  

"Het lijkt op het eerste gezicht misschien onschuldig dat er een alcoholvrij bier in de kijker staat, maar dit is niet meer dan een alibi om reclame te kunnen maken voor het gewone bier", gaat Peleman verder.  

De vorm van het flesje, het lettertype, het logo: vaak zijn de gelijkenissen met het drankje dat wel alcohol bevat treffend. "Via dit soort alibimarketing kan de alcoholindustrie nieuwe doelgroepen bereiken, zoals minderjarigen, waar ze zich met alcoholische producten niet op mogen richten."

VAD vraagt daarom zowel een algemeen verbod op alcoholmarketing, alsook een verbod op marketing waarin alcoholvrije dranken worden geassocieerd met producten die alcohol bevatten, zoals in Noorwegen bijvoorbeeld al het geval is.