Taylor Swift maakt reputatie waar in Amsterdam: grootste muziekster van dit moment zet sublieme 'The eras tour' neer

Wie Taylor Swift aan het werk wil zien, moet de grens oversteken: de Amerikaanse zangeres maakt geen tussenstop in ons land. ‘Boosdoener’ is het Koning Boudewijnstadion: dat trekt het gigantische podium van ‘The eras tour’ – goed voor 90 vrachtwagens aan materiaal – niet. Belgische fans probeerden dan ook met man en macht een kaart te verzilveren voor onder meer Parijs, Londen, Gelsenkirchen en Amsterdam.

Die ticketverkoop tartte alle verbeelding. Via de officiële weg vlogen de kaarten de deur uit. Op platformen als Stubhub en Marktplaats waren astronomische prijzen van 600, 1.300 en zelfs 6.000 euro (jawel, je leest het goed) geen uitzondering. Meerdere kopers gaven intussen aan opgelicht te zijn geweest. Nog steeds staan dagelijks duizenden mensen in de wachtrij van Ticketmaster in de hoop ergens in Europa een plekje te bemachtigen.

Fans van Taylor Swift zijn dan ook een ras apart. Ze zijn hondstrouw en springen bij ophef rond de zangeres steevast – en massaal – voor haar in de bres. Foo Fighters-zanger Dave Grohl bijvoorbeeld heeft het geweten toen hij vorige maand tijdens zijn concert Swift ervan beschuldigde niet live te spelen: hij kreeg op sociale media de wind van voren.

Ook de voorbereiding van een concertavond nemen ze bijzonder serieus. Wie naar ‘The eras tour’ gaat, is vaak urenlang bezig met het in elkaar knutselen van polsbandjes. Het zinnetje ‘so make the friendship bracelets’ (‘maak de vriendschapsarmbandjes’) in ‘You’re on your own, kid’ heeft een hartverwarmende traditie in gang gestoken waarbij fans over heel de wereld kralenbandjes met songtitels van Swift ruilen. In Amsterdam is dat niet anders: wij gaan naar huis met meer dan 20 bandjes rond onze pols.

Heel wat Swifties hechten daarnaast belang aan hun concertoutfit, die wordt afgestemd op een favoriet album of nummer. Van minutieus met steentjes bezette body’s en zelf bedrukte jassen en t-shirts over paillettenjurken in alle kleuren en formaten tot cowboyhoeden en feeërieke gewaden: het passeert allemaal de revue.

Swift brengt voor Europa de Amerikaanse rockband Paramore mee als opwarmer van de avond. Zangeres Hayley Williams vervult haar plicht uitstekend, maar het is toch vooral aftellen geblazen naar het moment waarop de hoofdrolspeelster het podium betreedt. Om 19.25 uur is het zover en verschijnt de – bij fans intussen alom gekende – aftelklok op het scherm.

Starten doet ze met ‘Lover’ uit 2019 – het album waarmee ze een jaar later eigenlijk op Werchter Boutique had moeten staan (ware het niet dat een berucht virus daar een stokje voor stak). ‘It's been a long time coming’ knalt het toepasselijk uit de speakers: ‘het heeft lang op zich laten wachten’. 

Swift weet hoe ze haar publiek moet entertainen. Met het tweede nummer al - ‘Cruel summer’ - brengt ze de arena in extase. “Wie kent de lyrics van deze eerste brug? Toon het me!”. De uitzinnige menigte zingt de tekst van de eerste tot de laatste letter mee. Even later, tijdens ‘You need to calm down’, gaan ruim 55.000 paar handen synchroon heen en weer.

De zangeres legt in tussentijd het concept van de avond uit: ons album per album (era per era) doorheen haar muzikale carrière loodsen. Het maakt van ‘The eras tour’ een strak georkestreerde show waarin Swift geen steek laat vallen, maar het is tegelijkertijd wel een vertoning met weinig tot geen ruimte voor spontaniteit. Wie ook maar een beetje fan is, weet intussen perfect wat eraan zit te komen, tot bindteksten aan toe.

Al zal dat de aanwezigen worst wezen. Met ‘Fearless’ uit 2008 katapulteert ze duizenden volwassenen terug naar hun tienerjaren. “Zijn jullie klaar om weer naar het middelbaar te gaan?”, klinkt het in haar iconisch gouden glitterjurk en met dito glittergitaar om de hals.

Tijdens het nummer ‘22’ van plaat ‘Red’ (2012) maakt Swift er een traditie van iemand uit het publiek te halen om eigenhandig haar zwarte bolhoed te overhandigen. In Amsterdam is die eer weggelegd voor een meisje van hooguit 10 jaar oud. Haar ogen vol ongeloof en het supporterende publiek zijn ronduit aandoenlijk.

Tijdens ‘We are never ever getting back together’ horen we een vleugje Nederlands. Achtergronddanser Kameron Saunders verandert de woorden ‘like, ever!’ telkens in de taal van het land waar ze optreden. In Amsterdam wordt het - tot groot jolijt van de zaal - ‘mij ni bellen’.

Swift sluit het hoofdstuk af met ‘All too well (10 minute version)’. Voor menig fans is het een van de hoogtepunten van de avond. De zangeres is een voortreffelijke tekstschrijver en in dit lied (dat wel degelijk 10 minuten lang is) schetst ze op meesterlijke wijze hoeveel zeer een gebroken hart kan doen. Eveneens memorabel: het aantal decibels waarmee het zinnetje ‘fuck the patriarchy!’ (fuck het patriarchaat) wordt gescandeerd.

Haar debuutalbum ‘Taylor Swift’ (2003) komt als enige plaat niet aan bod. Liefhebbers van album ‘Speak now’ (2010) moeten het met 1 nummer doen: ‘Enchanted’. Vervolgens trekt Swift stevig van leer – letterlijk in zwarte bodysuit en figuurlijk qua tempo – met ‘Reputation’ uit 2017. ‘Ready for it?’ en ‘Don’t blame me’ beuken erin.

Wie er tijdens een concert in de Verenigde Staten of Zuid-Amerika bij was, kreeg een andere uitvoering te zien dan wij vandaag. Dat heeft alles te maken met Swifts elfde plaat ‘The tortured poets department’, die afgelopen april werd gelanceerd. Om hiervoor plaats te maken in de show, moesten voornamelijk liedjes van de intieme indie-albums ‘Folklore’ en ‘Evermore’ (allebei uit 2020) wijken – tot ongenoegen van menig beminnaars.

Wat ons betreft, is het echter geen slechte zaak. De 8 resterende nummers halen op een gegeven moment zelfs de schwung uit de avond - en ze komen bovendien niet allemaal tot hun recht. ‘My tears ricochet’ en ‘Marjorie’ (opgedragen aan haar overleden grootmoeder, operazangeres Marjorie Finlay) doen dat gelukkig wel. ‘Champagne problems’ levert de zangeres een staande ovatie van bijna 3 minuten op.

‘1989’ brengt weer leven in de zaak. Met respectievelijk ‘Style’, ‘Blank space’, ‘Shake it off’, Wildest dreams’ en ‘Bad blood’ dendert ze door de ene tophit na de andere en warmt ze het publiek op voor het laatste uur van de avond.

‘The tortured poets department’ werd enkele maanden geleden met gemengde reacties onthaald. Critici noemen de nieuwe plaat eentonig, overdreven lang en overdreven boos. Aanhangers vinden het haar meest rauwe album tot nog toe. Zelf zet Swift de plaat weg als ‘female rage, the musical’ (‘vrouwelijke woede, de musical’) – en dat is te merken aan haar performance.

Alsof ze op de planken van Broadway staat, brengt ze ‘Who’s afraid of little old me?’ en ‘I can do it with a broken heart’. Het zijn nummers waarin ze – het ene moment al subtieler dan het andere – kritiek geeft op de keerzijde van beroemd zijn, inclusief opdringerige fans en de nooit aflatende druk om te moeten presteren. Ietwat gedurfd in het gezicht van tienduizenden Swifties, maar ze raakt er prima mee weg.

Of ‘The smallest man who ever lived’ bedoeld is voor ex Joe Alwyn of ex Matty Healy, daar hebben we het raden naar. Feit is dat ze tijdens ‘The eras tour’ met allebei de heren brak: haar relatie met Alwyn liep na 6 jaar op de klippen, haar fling met Healy duurde geen 2 maanden maar werd desalniettemin lang en breed uitgesmeerd in de pers. Nieuwe liefde Travis Kelce is er de eerste avond in Amsterdam niet bij. 

De apotheose bewaart Swift wijselijk voor het einde van de avond. De zangeres maakt er een erezaak van elk concert een aantal verrassingsnummers te spelen en daarbij telkens een andere mix voor te schotelen. Dit keer zijn het mashups van ‘Guilty as sin’ en ‘Untouchable’ op de gitaar en ‘The archer’ en ‘Question...?’ op de piano. Weinig artiesten komen tijdens akoestische ballades zo goed tot hun recht als Swift.

‘The eras tour’ wordt afgesloten met ‘Midnights’ (2022). Ze drukt nog 1 laatste keer het gaspedaal in met onder andere het aanstekelijke ‘Lavender haze’ in haar iconisch paarse bontjas, het sensuele ‘Vigilante shit’ in haar donkerblauwe body (inclusief kousenband) en afsluiter ‘Karma’. 

Na een uitvoerige – en bijzonder verdiende – dankbetuiging aan haar dansers, achtergrondzangers en muziekband zakt Swift in een zwart gat in de vloer. Symbolisch voor het gevoel waar tal van fans mee kampen nu deze langverwachte avond voorbij is. 'De tournee van het decennium' wordt 'The eras tour' door diverse (muziek)bladen genoemd. Met wat Swift in Amsterdam heeft gepresteerd, zitten ze daar wellicht niet ver naast.