De Albanese schrijver Ismail Kadare is overleden. Hij was 88 jaar. Kadare onderzocht in zijn romans de mechanismen van totalitarisme en dictatuur. Hij werd jaar na jaar genoemd als kanshebber voor de Nobelprijs voor Literatuur, maar won die uiteindelijk nooit.
Albanese schrijver Ismail Kadare, jarenlang getipt voor Nobelprijs Literatuur, overleden
Met zijn debuut 'De generaal van het dode leger', raakte Ismail Kadare begin jaren 60 meteen internationaal bekend. Hij werd wel eens de opvolger van Franz Kafka genoemd. Zijn werk is ook enigszins verwant met dat van Nikolai Gogol, Gabriel Garcia Marquez en Honoré de Balzac.
Aan de hand van Albanese mythes en verhalen onderzocht Kadare de mechanismen van het totalitarisme en dictatuur. Toch leidde dat zelden tot rechtstreekse kritiek op de Albanese dictator Enver Hoxha.
Vanwege zijn internationale bekendheid kon Kadare zich weliswaar iets duidelijkere standpunten veroorloven dan andere Albanese schrijvers, maar dat nam niet weg dat de censuur 3 van zijn boeken verbood.
Kadare werd meermaals genoemd als kanshebber voor de Nobelprijs voor Literatuur, maar kreeg die uiteindelijk nooit. Wel werd hij bekroond met de Prins van Asturiëprijs, in 2009. In 2005 was hij ook de laureaat van de eerste International Booker Prize.
Tientallen vertalingen, recente uitgaven in het Nederlands
Het werk van Kadare is vertaald in 45 talen, waaronder het Nederlands. Uitgeverij Querido "rouwt om de Albanese schrijver" en is "trots dat we 'Onenigheid aan de top' (2022), zijn naar wat nu blijkt laatste roman, in vertaling mochten uitbrengen." Vertaler Roel Schuyt maakte daarnaast nieuwe vertalingen van 'Een breuk in april '(2023) en van 'Het Dromenpaleis' (2024). 'Kroniek in steen' verscheen in 2022 bij uitgeverij Athenaeum in de Perpetua-reeks.
De literatuur heeft me de moed gegeven om weerstand te bieden
De Albanese schrijver Ismail Kadare
Ten tijde van de dictatuur van Enver Hoxha (1944-1985), toen Albanië het meest geïsoleerde land van Europa was, bleef Kadare in Albanië wonen. In 1990 vroeg en kreeg hij asiel in Frankrijk, maar 9 jaar later keerde hij terug naar Albanië.
"De literatuur heeft me alles gegeven wat ik nu heb, het is de zin van mijn leven, ze heeft me de moed gegeven om weerstand te bieden, geluk, de hoop alles te overwinnen", zei hij eind vorig jaar nog in een van zijn laatste interviews.
