Iran zal vrijdag een tweede ronde van de presidentsverkiezingen houden, omdat geen enkele kandidaat een absolute meerderheid kon binnenhalen. In de extra ronde zullen de hardliner Saeed Jalili en de enige hervormingsgezinde kandidaat Masoud Pezeshkian het tegen elkaar opnemen.
Tweede verkiezingsronde in Iran tussen 2 kandidaten, omdat niemand absolute meerderheid haalt
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Van de 6 mannen die zich opgaven voor de Iraanse presidentsverkiezingen, kunnen slechts 2 kandidaten het volk voldoende overtuigen. De 69-jarige gematigde politicus Masoud Pezeshkian haalt in totaal 10,4 miljoen stemmen en ligt op kop. De voorlopige tweede plaats is voor Saeed Jalili, een hardliner die 9,4 miljoen stemmen haalt. Mostafa Pourmohammadi, de enige sjiitische geestelijke in de verkiezingen, krijgt slechts 206.000 stemmen.
Hoewel Pezeshkian een miljoen stemmen meer heeft dan Jalili, is het niet voldoende om hem tot president te benoemen. De Iraanse wetgeving stelt dat een kandidaat een absolute meerderheid en dus meer dan 50 procent van de stemmen moet halen. De 2 mannen zullen het vrijdag in een tweede ronde dus enkel tegen elkaar opnemen.
In totaal trokken zo'n 24,5 miljoen mensen naar de stembus. Dat is een lage opkomst voor een land met ongeveer 61,5 miljoen stemgerechtigde burgers en mogelijk zelfs de laagste opkomst sinds de Iraanse revolutie van 1979. Nochtans had de hoogste leider van de Islamitische Republiek, ayatollah Ali Khamenei, opgeroepen om massaal te gaan stemmen.
De presidentsverkiezingen kwamen er na het overlijden van de vorige president, Ebrahim Raisi. Die kwam om het leven bij een helikoptercrash. Raisi was een beschermeling van Khamenei en was vooral berucht door zijn rol bij massale executies van politieke gevangenen in 1988, aan het einde van de oorlog tussen Iran en Irak. Duizenden mensen, vooral leden van de oppositiepartij Iraanse Volksmoedjahedien, werden zonder proces geëxecuteerd.
Wie zijn Pezeshkian en Jalili, en waar staan ze voor?
Masoud Pezeshkian is een 69-jarige hartchirurg en de enige hervormingsgezinde kandidaat. Hij wil de nucleaire onderhandelingen met het Westen opnieuw opstarten en vindt dat Iran zich open moet stellen naar de rest van de wereld. Daarnaast vindt hij dat het harde optreden van de Iraanse moraliteitspolitie tegen de manier waarop vrouwen de hoofddoek dragen, "immoreel" is.
De 58-jarige Saeed Jalili is in Iran vooral bekend als "De Levende Martelaar". Hij kreeg die bijnaam nadat hij een been verloren had in de oorlog met Irak in de jaren 80. Jalili was ook verantwoordelijk voor de nucleaire onderhandelingen tussen Iran en het Westen, maar heeft daar geen al te goede indruk nagelaten. "Verbijsterend ondoorzichtig", zo omschreef CIA-directeur Bill Burns de man.
