Geen publiek, gedempte micro's én heel strakke timing: Biden en Trump voor het eerst in debat

Normaal gezien worden de debatten tussen de Amerikaanse presidentskandidaten pas in september of oktober gehouden. Dit televisiedebat valt dus ongewoon vroeg, naar verluidt op aandringen van het team van Biden.

"Hij wil een goede indruk maken voor de Democratische Conventie", zegt Amerika-kenner Michiel Vos in 'Nieuwe Feiten'. Het is op die Conventie dat Biden naar alle waarschijnlijkheid officieel zal aangeduid worden als kandidaat voor zijn partij.

De timing is niet het enige wat dit debat zo bijzonder maakt. "We hebben nog nooit een debat gezien tussen een ex-president en een zittende president", zegt Vos, die naast Amerika-kenner overigens ook de schoonzoon is van gewezen Democratisch kopstuk Nancy Pelosi.

CNN organiseert het strak geregisseerde debat. Het start vannacht om 3 uur Belgische tijd en gaat 90 minuten duren, met enkele reclameonderbrekingen. De kandidaten mogen geen voorbereiding meenemen en geen contact hebben met hun campagnemedewerkers, ook niet tijdens de reclameblokken. Ze krijgen wel een balpen, een notitieblokje en een flesje water. Biden mag beginnen en Trump krijgt het laatste woord.

CNN-journalisten Jake Tapper en Dana Bash moeten het debat in goede banen leiden. Elke kandidaat krijgt van het duo strak getimede spreektijd. Als Biden aan het woord is, wordt de microfoon van Trump gedempt en vice versa. Hierdoor kunnen ze elkaar niet onderbreken.

"Die muteknop (dempknop, red.) is er vooral gekomen met oog op Trump", zegt Hilde Van den Bulck, professor communicatie aan de Drexel University in Philadelphia in De Wereld Vandaag. "Hij onderbrak in het verleden voortdurend Biden tijdens de debatten. En deed hetzelfde met Hilary Clinton."

Nog opvallend: er is geen publiek toegelaten. De 2 tenoren nemen het tegen elkaar op in een lege studio. "De organisatie probeert zo te focussen op de inhoud", zeg Vos. "Ze willen voorkomen dat de kandidaten vooral reacties uit het publiek proberen te ontlokken."

De huidige president doet het niet goed in de peilingen. "Vooral in de cruciale swingstates doet hij het niet goed", zegt Vos. "Biden wil het tij keren met een goede prestatie tijdens het debat." Een goede prestatie in het debat zou meteen een positief gevolg kunnen hebben in de peilingen.

Biden is de oudste van de 2 kandidaten en komt de laatste tijd nogal fragiel en soms verward over. "Hij moet de kiezer overtuigen dat hij het nog kan", zegt Van den Bulck. "Hoewel Trump maar een paar jaar jonger is, gaat het toch vooral over de leeftijd van Biden. Hij moet laten zien dat hij niet te oud is."

De huidige president neemt dit debat dan ook bloedserieus. Hij heeft zich al een week teruggetrokken op zijn buitenverblijf op Camp David. Die volledige focus is ook nodig, zegt Vos. "Een moment dat hij ernstig over zijn woorden struikelt of dat hij verward overkomt, kan genoeg zijn."

"Bij de Democraten wordt gehoopt dat Biden niet door het ijs zakt door zich te verspreken en dat hij helder overkomt", zegt VS-correspondent Björn Soenens. "Hij moet aan het Amerikaanse publiek bewijzen dat hij als 81-jarige nog stevig de teugels van het belangrijkste land ter wereld in handen heeft."

Stel dat Biden niet overtuigt, dan bestaat volgens Vos zelfs nog een kleine kans dat hij aan de kant wordt geschoven op de Democratische Conventie. "Het is hoogst ongebruikelijk en al jaren niet meer gebeurd", benadrukt hij. "Maar het zou kunnen. Al is het dan wel erg laat, want je neemt het op tegen iemand die goed in de peilingen staat en klaar staat voor de verkiezingen in november."

Het televisiedebat is ook cruciaal voor Trump. "Hij moet vooral laten zien dat hij geen crimineel is", zegt Van den Bulck. Ze verwijst daarmee naar de verschillende rechtszaken en veroordelingen die de gewezen president intussen achtervolgen. "Hij is recent toch voornamelijk met die rechtszaken in het nieuws geweest."

Volgens Van den Bulck gaat het dan vooral over het overtuigen van de gematigde Republikeinen. "De MAGA-supporters zijn al helemaal overtuigd, maar de gemiddelde Republikeinse kiezer moet ook nog overtuigd worden dat Trump geen extreme figuur is. Ook geldschieters moeten overtuigd worden, zodat ze voldoende geld kunnen blijven inzamelen om de campagne te financieren."

Vos denkt dat Trump vooral niet te hard en te persoonlijk mag worden. "Als hij bijvoorbeeld begint over Hunter Biden, de zoon van Joe Biden die betrokken was in een rechtszaak, dan zou dat verkeerd kunnen uitdraaien bij zijn achterban", zegt Vos. "Dus ook Trump moet goed opletten tijdens dit debat."

Hetzelfde denkt Soenens. "Gaat hij alleen maar persoonlijke aanvallen lanceren of gaat hij zich kunnen beheersen", vraagt de VS-correspondent zich af. "Dit debat is een belangrijk moment waarbij de beeldvorming over de kandidaten nog lichtjes kan kantelen."