Hoewel de meeste festivals de geluidsnormen respecteren, blijft het gevaar op gehoorschade door luide muziek bestaan. Organisatoren zijn verplicht om gratis oordoppen voor eenmalig gebruik uit te delen, maar die beschermen niet altijd voldoende. Professor audiologie Laure Jacquemin van het UZ Antwerpen geeft tips om je oren zo goed mogelijk te beschermen deze zomer.
Zo bescherm jij je oren op een zomerfestival: "Gesuis in je oren is niet onschuldig"
WinWin is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
De laatste jaren zijn er heel wat geluidsnormen opgelegd voor concertzalen en festivals. Zo moeten organisatoren zich houden aan verschillende geluidsniveaus. "Een festival mag een maximaal geluidsniveau van 95 dB(A) gedurende 15 minuten door de boxen laten gaan. Per 60 minuten muziek mag een festival maximaal 100 dB(A) bereiken", zegt audiologe Laure Jacquemin.
Hoewel die geluidsnormen meestal gerespecteerd worden, loop je nog steeds risico om je gehoor te beschadigen. "We onderschatten het probleem van gehoorschade. Lawaaischade wordt vaak pas op lange termijn duidelijk. Onderschat het niet: onze oren zijn de toegang tot communicatie. Gehoorverlies kan leiden tot sociale isolatie en zelfs cognitieve achteruitgang. We moeten ons meer en meer bewust worden van het probleem."
Kies de juiste gehoorbescherming
Gratis oordoppen: een goed begin
Festivalorganisatoren zijn verplicht om gratis goedkope wegwerpoordoppen aan te bieden. Maar zijn die wel veilig genoeg?
"Hoewel de wegwerpdoppen een goede eerste stap zijn, passen ze niet altijd even goed in je gehoorgang. Daardoor vallen ze vaak uit je oren, waardoor je je oren niet altijd optimaal kunt beschermen. Bovendien verminderen ze de geluidskwaliteit, wat de luisterervaring negatief beïnvloedt."
Oordoppen kopen: een goed idee
Op verschillende festivals kan je oordoppen kopen. Die bevatten een muziekfilter en zijn daarom beter dan de gratis wegwerpoordoppen. Maar ze zijn niet op maat gemaakt.
"Deze muziekoordoppen zijn speciaal ontworpen om het geluid gelijkmatig te dempen, waardoor de muziek nog steeds helder klinkt. Ze bieden een significant betere luisterervaring en ook een goede bescherming, vergeleken met de standaard wegwerpdoppen. Het nadeel is wel dat deze oordoppen universeel zijn en niet altijd perfect op ieder oor passen. Je betaalt er gemiddeld 40 euro voor."
Op maat gemaakte oordoppen: een goede investering
Een derde optie, naast de wegwerpdoppen en de universele betalende oordoppen, zijn de op maat gemaakte oordoppen. Maar zijn die hun geld ook echt waard?
"Je betaalt al snel 150 euro voor één paar, maar ze gaan dan ook meerdere jaren mee. Ze zitten optimaal, je bent zeer goed beschermd, en de muziek klinkt ook nog steeds heel erg goed. Ook gesprekken voeren in de festivaltent lukt nog goed, waardoor de oordoppen er niet uit hoeven. Goed om te weten: sommige betalen een deel van de aankoopprijs van deze soort oordoppen terug. Ik vind ze een goede investering."
Conclusie: voor de beste bescherming tegen gehoorschade, inclusief het risico op , zijn de op maat gemaakte oordoppen de beste keuze voor de festivalliefhebber. "Deze sluiten perfect aan, waardoor schadelijke geluidsgolven worden geblokkeerd. Hoewel universele muziekoordoppen met filters ook een goede optie zijn vanwege hun betere geluidskwaliteit, bieden ze niet dezelfde mate van bescherming als de op maat gemaakte oordoppen."
Blijf weg van de geluidsboxen
Naast het gebruik van oordoppen is het ook belangrijk om je gedrag aan te passen op de festivalweide. "Blijf weg van de geluidsboxen", raadt Jacquemin aan. "Het is misschien verleidelijk om dicht bij de boxen te gaan staan, maar het hoge aantal decibels op die plek kan net de ernstigste gehoorschade veroorzaken."
Goed om weten: als je de afstand tot een geluidsbron verdubbelt, neemt het geluidsniveau al af met 6 dB. Verder van de geluidsbox gaan staan, kan dus al cruciaal zijn om gehoorschade te voorkomen.
Gun je oren af en toe wat rust
"Zelfs met oordoppen in is het belangrijk om niet de hele dag of avond lang in een luidruchtige omgeving te blijven. Laat je oren af en toe tot rust komen. Dat zal de kans op gehoorschade en oorsuizen gegarandeerd verminderen." Ook na een festivaldag is het goed om je oren wat rust te geven. Vermijd ook dan nog even te luide muziek.
We zijn het gesuis in onze oren normaal gaan vinden na een avond muziek, maar onderschat het niet
Prof. Laure Jacquemin, audiologe UZ Antwerpen
Het typische gesuis in je oren na een avond feesten met luide muziek is niet normaal, zegt Jacquemin. "We denken vaak dat het erbij hoort, maar het gesuis is niet onschuldig. Telkens wanneer je dit gesuis hoort, wijst dat op een tijdelijke overbelasting van je oor. En ons oor blijft een kwetsbaar zintuig."
Meestal verdwijnt het gesuis in de oren weer vanzelf en net daardoor gaan we het minimaliseren. "Onderschat het probleem niet: wanneer de haarcellen in het slakkenhuis van je oor te vaak worden blootgesteld aan lawaai, verliezen ze hun veerkracht en gaan ze op een bepaald moment wel blijven suizen. Dit fenomeen noemen we permanente oorsuizen of tinnitus. Het is een gezondheidsprobleem dat steeds prominenter wordt en dat 15 procent van de volwassenen treft. Dat is veel."
"Persoonlijk hoop ik heel hard dat ik steeds minder patiënten in mijn praktijk zal moeten ontvangen. Ik zie nog te veel patiënten die zichzelf voor de kop slaan, omdat ze hun gehoor niet goed beschermd hebben. Ik heb nog één grote hoop als audiologe: festivals waar in de toekomst de op maat gemaakte oordoppen niet meer weg te denken zijn."

