De Nederlandse ontslagnemende premier Mark Rutte (57) is officieel benoemd tot nieuwe secretaris-generaal van het militaire bondgenootschap NAVO. Zijn laatste tegenkandidaat, de Roemeense president Klaus Iohannis, had zich vorige week teruggetrokken. "Hij is een sterke leider en een bruggenbouwer", reageert huidig NAVO-baas Jens Stoltenberg.
Mark Rutte officieel benoemd tot nieuwe secretaris-generaal van de NAVO: "Enorme eer"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Rutte zal de functie als secretaris-generaal opnemen vanaf 1 oktober 2024, wanneer de termijn van zijn voorganger Jens Stoltenberg na 10 jaar afloopt. De Nederlandse ontslagnemende premier werd al een tijdje genoemd als de opvolger, maar pas vorige week - toen de laatste tegenkandidaat zich terugtrok - was het zeker dat Rutte NAVO-baas zou worden.
"Het is een enorme eer om benoemd te worden tot secretaris-generaal van de NAVO", reageert Rutte op X. "Het bondgenootschap is en blijft de hoeksteen van onze gezamenlijke veiligheid. Het leiden hiervan is een verantwoordelijkheid die ik niet licht opvat."
"Grote dank aan alle bondgenoten voor hun vertrouwen. Ik zie ernaar uit om in oktober met veel energie aan de slag te gaan als opvolger van Jens Stoltenberg, voor wie ik altijd grote bewondering heb gehad."
Wat is de NAVO?
De NAVO, of Noord-Atlantische Verdragsorganisatie, is een militair defensief bondgenootschap. Het werd opgericht in 1949 en de lidstaten beloven plechtig elkaar te verdedigen als een lidstaat wordt aangevallen. Dat staat verankerd in artikel 5, het belangrijkste deel van het verdrag. Het NAVO-hoofdkwartier is gevestigd in Haren, nabij Brussel.
Rutte krijgt een bijzonder zware taak. In het oosten lopen de spanningen met Rusland verder op door de oorlog in Oekraïne. Het veiligheidsvraagstuk komt daardoor in verschillende Europese landen opnieuw hoog op de agenda te staan. De NAVO speelt daarin vaak een belangrijke rol.
Verschillende NAVO-landen sturen wapens naar Oekraïne. Daar blijft het voorlopig bij, maar de Franse president Emmanuel Macron heeft eerder al gezegd dat hij het sturen van westerse troepen niet uitsluit.
Door die oorlog in Oekraïne heeft de NAVO er ook 2 extra lidstaten bij: Zweden en Finland. Zo telt de NAVO 32 lidstaten en wordt de defensieve kracht van het bondgenootschap ook groter in het noorden van Europa.
In de Verenigde Staten stelt de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump zich steeds meer vragen bij de defensiebijdragen van de verschillende lidstaten. De NAVO verplicht lidstaten om minstens 2 procent van hun bruto buitenlands product (bbp) te investeren in defensie, maar lang niet alle landen doen dat.
Trump heeft in het verleden al gedreigd dat de VS uit het bondgenootschap zal stappen, als de NAVO-lidstaten die investeringen niet opschroeven.
Rutte zou een goede verstandhouding hebben met Trump, wat hem in het verleden al de bijnaam "Trumpfluisteraar" opleverde. Niet onbelangrijk als nieuwe NAVO-baas, zeker nu Trump opnieuw kans maakt op het Amerikaanse presidentschap.
Niet iedereen tevreden
Toch klinkt er ook (een beetje) kritiek op de aanstelling van Rutte als secretaris-generaal. Zo zal het bondgenootschap opnieuw geleid worden door een man uit West-Europa, en zelfs al voor de vierde keer door een Nederlander. Geen enkel land leverde er meer. Oost-Europese landen, die zich zorgen maken om de Russische dreiging, vinden dat het niet slecht zou zijn dat een Oost-Europeaan het eens voor het zeggen zou hebben.
Echt luid klinkt die kritiek niet, en hoogstwaarschijnlijk zal Rutte daar ook wel rekening mee houden bij de samenstelling van zijn kabinet, denken ambassadeurs.
