Het Radio 1-programma 'Culture club' vereeuwigt de mooiste toiletpoëzie op een deur in het Museum van Hedendaagse Kunst in Antwerpen. Zo komt een einde aan een zoektocht van 2 maanden waarin luisteraars hun favoriete teksten mochten nomineren, of zelf aan het schrijven gingen.
Radio 1 vereeuwigt de mooiste toiletpoëzie op deur in M HKA in Antwerpen
Honderden berichten en foto’s kreeg juryvoorzitter en acteur Wim Willaert toegestuurd. Het ene bericht al schunniger dan het andere. Maar er zaten ook echte pareltjes tussen die een plek verdienden op de kunstige toiletdeur van het M HKA in Antwerpen. Daarvoor werd een team van grafisch ontwerpers en kunstenaars opgetrommeld, onder leiding van vormgever Jelle Jespers.
Het idee kwam van auteur en filosoof Suzanne Roes. “Als we nadenken over cultuur, hebben we vaak een heel smal idee van wat dat is. Dan denken we bijvoorbeeld aan boeken en musea, maar cultuur is natuurlijk overal, waaronder ‘op de pot’.”
Roes vindt een toilet sowieso een inspirerende omgeving: “Ik denk dat veel mensen daar hun diepste gedachten hebben. Er is rust, al hangt het er natuurlijk vanaf of je een smartphone-toiletganger bent of niet.”
“De grootste kracht van de toiletpoëzie zit in de samenwerking”, aldus Roes. “Je merkt heel vaak dat poëzie in dialoog gebeurt op het toilet: iemand schrijft iets op, iemand reageert erop, iemand brengt alles samen. Een soort poëzie-estafette."
Wim Willaert: “Mijn toilet is ‘n voorbeeld van hoe het moet”
Het inspireerde ‘Culture club’ tot een wedstrijd met als naam ‘De pot op met poëzie’. Dat acteur Wim Willaert verkozen werd tot juryvoorzitter is niet toevallig. Hij is een grote fan van toiletpoëzie, en heeft ook een stift in zijn eigen toilet liggen. “Mijn toilet is een toonbeeld van hoe het moet”.
Hoe de ideale toiletpoëzie er volgens hem uitziet? “Geen te grote platitudes, ik denk eerder aan iets poëtisch, iets filosofisch. Het gaat om het vastgrijpen van het moment.”
De strafste inzendingen
Voor Willaert was het een puur genot om door alle inzendingen te gaan: een verzameling van teksten die de Radio 1-luisteraars zelf schreven, maar ook van citaten. Zo was hij erg onder de indruk van een uitspraak van acteur Dominique Van Malder: "Het meervoud van lef is leven". “Daar ben ik toch wel jaloers op. Geciteerd worden op een toiletdeur, dat is het allerhoogste.”
Er zaten ook Franstalige inzendingen tussen, zoals ‘ici tombent en ruine les chefs d’oeuvre de la cuisine’, een tekst die een grote plek op de deur kreeg. Je zou het kunnen vertalen als ‘Hier vallen de meesterwerken van het koken in een ruïne’. “Als je over kakken spreekt in het Frans, klinkt dat mooier dan in het Vlaams’.
Moest van Willaert ook absoluut op de toiletdeur van het M HKA : de ‘Sanitaire saltarello’ van dichter Erik Heyman.
Laat alle water dan maar hier verdwijnen, keer het de rug toch toe, neem het niet mee, en raak verlost van alle onderhuidse pijnen. Druk hier uw wil nog door, vergeef de druppel niet die met de moed der wanhoop de omknelling wil vermijden. En zwijg mij dood, er is papier genoeg om al uw zonden te belijden. Weet dat ik u uit uw gedachten haal. Dus lees en veeg mij weg, negeer mij straal.
“Dit is kunst”, is Willaert stellig. “Dit is de volledige stoelgang in een gedicht gegoten.”
