Afvalbergen in Brabantwijk in Brussel leggen problemen met drugs en geweld bloot: "Het afval stinkt uren in de wind, maar drugs zijn het echte vuil"

"Het is een catastrofe, het afval ligt te stinken in de zon", zegt een winkelier in de Brabantstraat. Tot gisterenmiddag kon je op de meeste straathoeken in de Brabantwijk bergen afval vinden: vuilniszakken, blikjes, zwerfvuil, meubels en matrassen. Bij warme temperaturen, zoals de laatste dagen, is de stank niet te harden, klinkt het bij bewoners, handelaars en café-uitbaters.  

"Dit is al meer dan een week de situatie", zegt een uitbaatster van een café in de Aarschotstraat. "Het afval stapelt zich op, overal is het vuil."

Dat komt omdat Net Brussel, de gewestelijke dienst die instaat voor openbare netheid, 10 dagen geleden heeft beslist om al alle schoonmaakactiviteiten in de Brabantstraat, Aarschotstraat, Kwatrechtstraat, Rogierstraat, d’Hoogvorststraat, Allardstraat, De Potterstraat en Liedtsstraat stop te zetten.

Voor de duidelijkheid, de normale afvalophaling gaat nog gewoon door. Maar de reinigingsploegen die het zwerfvuil in de straat opruimen - Net Brussel dus - gaan niet meer ter plaatse, met alle gevolgen van dien.

"We hebben in die straten onze overeenkomst met de gemeente Schaarbeek opgeschort omdat we de veiligheid van onze werknemers niet langer kunnen garanderen", zegt Adel Lassouli, de woordvoerder van het agentschap. De opschorting is van onbepaalde duur wegens "herhaaldelijke agressie" - vaak door drugsverslaafden en daklozen - tegen de reinigingsploegen.

Net Brussel spreekt dan ook van overmacht en beroept zich op een artikel uit een overeenkomst over het beheer van gemeentelijke straten in het Gewest. "Dit is al langer een probleem dat we bij de gemeente aankaarten. In 2 jaar tijd hebben we meer dan 10 incidenten van agressie tegen onze werknemers geregistreerd."

Na een tijdelijke opschorting in mei, als gevolg van een aanval op een werknemer, werden er op aandringen van Net Brussel maatregelen genomen door de gemeente. Zo kregen de reinigingsploegen een maand lang onder meer begeleiding van gemeenschapswachten en voerde de politie vaker patrouilles uit. 

Het laatste incident, een agressie tegen een personeelslid op 11 juni, was voor het agentschap de druppel. "Onze werknemers hebben aangegeven dat ze hun werk zo niet langer kunnen uitvoeren. We willen duurzame oplossingen. Dit probleem moet aan de wortel aangepakt worden."

De wortel, dat is geweld en drugsoverlast, zo klinkt het in de Brabantwijk. "Op elk moment van de dag kan iemand hier een mes bovenhalen. Dit is geen plek om kinderen mee naartoe te nemen. 's Nachts is het hier een jungle", zegt de café-uitbaatster uit de Aarschotstraat. 

"Gisterenavond brak hier een gevecht uit." Haar collega grijpt naar haar telefoon en toont een video van een groep vechtende mannen. "Je belt de politie en er gebeurt niets, er verandert niets. Niet moeilijk dat de reinigingsploegen hier niet meer durven komen." 

De afvalstapels zijn slechts het topje van de ijsberg, zegt de uitbater van een snackbar aan de Brabantstraat. "Ja, het afval stinkt uren in de wind, maar de drugs stinken harder."

Ook hij heeft begrip voor de keuze van Net Brussel. "Mensen die gewoon de straten proberen proper te houden, worden hier op klaarlichte dag aangevallen. Tuurlijk moet het afval weg, maar dat men eerst de straten eens schoonmaakt van het echte vuil: drugs."

"Blijf hier 2 minuten staan en je ziet de kleine drugsdealers aan het werk. Vlak voor je neus, op klaarlichte dag", zegt de uitbater. Nog geen 5 minuten later lijkt er een wissel te gebeuren tussen 2 personen. Een zakje gaat van de ene hand naar de andere, de inhoud onbekend. 

"Voilà", zegt de man, "en nog geen 10 meter verder staat de politie. Dit is de wereld op zijn kop." De frustratie is groot. "Ik baat deze snackbar al bijna 20 jaar uit. Vroeger was hier een gevoel van veiligheid en gemeenschap, klanten konden hier tot laat blijven zitten en iets eten. Nu bestelt men iets en gaat men meteen door."

Intussen is het afval in de straten rond het Noordstation blijven liggen. Tot gisterenmiddag. De gemeente Schaarbeek had voor 1 dag een privébedrijf, Krinkels, ingehuurd om het zwerfvuil te komen opruimen. 

De kost? 10.000 euro per dag. "We hebben via een openbare aanbesteding de privéfirma gevraagd zo snel mogelijk te komen", zegt Schaarbeeks schepen van Netheid Deborah Lorenzino (Défi).

Daarnaast werd gisteren ook het besluit genomen door het college van burgemeester en schepenen om een contract te verlenen aan een privébedrijf "tot er een oplossing gevonden wordt met Net Brussel".

"Het is een moeilijke wijk die met een complexe problematiek kampt", geeft Lorenzino toe. "Maar die problemen los je niet van vandaag op morgen op. We willen samen naar een oplossing zoeken, maar die moet wel realistisch zijn."

Volgens de gemeente heeft Net Brussel met de opschorting van de overeenkomst de Brabantwijk "in de steek gelaten". De gemeente overweegt via juridische weg Net Brussel te dwingen het werk te hervatten in de wijk, laat Lorenzino weten.

Net Brussel benadrukt dat het klaarstaat om het werk in de Brabantwijk te hernemen, maar alleen als dat zonder problemen kan verlopen en het geen veiligheidsrisico's inhoudt voor de werknemers.

"We zijn geen koorknapen. We vragen niet veel, we kennen de realiteit van Brussel. Maar in andere wijken kunnen we ons werk zonder problemen doen, in de Brabantwijk lukt dat gewoon niet. Het probleem moet aan de wortel aangepakt worden, er moet een permanente oplossing komen. We willen alleen dat onze werknemers hun job in alle veiligheid en in betere werkomstandigheden kunnen doen", besluit de woordvoerder van Net Brussel.