Wie is Labour-leider Keir Starmer, de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk?

Sir Keir Starmer (61) is opgegroeid in het kleine dorpje Oxted, ten zuiden van de Britse hoofdstad Londen. Met een vader die gereedschapsmaker was in een fabriek en een moeder die als verpleegster werkte bij de befaamde Engelse gezondheidsdienst (NHS), beschrijft Starmer zichzelf als "afkomstig uit een arbeidersgezin".

Starmer is dan ook de eerste van zijn familie die verder gaat studeren. Aan de universiteit van Leeds en Oxford haalt hij zijn diploma rechten waarna hij begint aan een carrière binnen de Britse justitie.

Na zijn studies specialiseert Starmer zich als advocaat in de mensenrechten. Dat leidt hem naar de Caraïben en verschillende Afrikaanse landen waar hij mensen verdedigt die aangeklaagd worden en de doodstraf riskeren.

Terug in zijn thuisland gaat hij, naar eigen zeggen, de strijd aan met "de machtigen". Zo staat hij activisten bij die aangeklaagd worden door McDonalds omdat ze het milieubeleid van het bedrijf in vraag stellen. Hij neemt het in zijn jonge jaren ook op tegen de oliegigant Shell. Tegelijkertijd probeert hij wel de sluiting van de mijnen in het Verenigd Koninkrijk tegen te houden.

In 2003 verhuist hij naar Noord-Ierland om als mensenrechtenadviseur te werken voor de Raad van de Noord-Ierse Politie, die hervormd werd na het Goedevrijdagakkoord. Starmer zit in die tijd ook in de adviesraad over de doodstraf bij het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken en het Gemenebest. In die periode besliste hij dat hij later de politiek in wil.

5 jaar later, in 2008, wordt Starmer aangesteld als de Director of Public Prosecutions in Engeland en Wales, een titel vergelijkbaar met de procureur des Konings bij ons. Onder zijn leiding worden onder meer nieuwe procedures ingesteld om slachtoffers van seksueel geweld beter te beschermen na het schandaal rond de voormalige BBC-presentator Jimmy Savile.

Onder zijn beleid is het nooit tot een vervolging van Savile gekomen. "Elk jaar moest ik een miljoen beslissingen nemen, daar zullen ook foute tussen hebben gezeten", verklaart Starmer later over die periode.

In 2014 wordt hij geridderd voor zijn werk als de Director of Public Prosecutions en ontvangt hij de titel 'Sir'.

In 2015 begint Starmer aan zijn politieke carrière. Onder de voormalige leider van Labour, Jeremy Corbyn, is hij tweemaal lid van het schaduwkabinet. (In het Verenigd Koninkrijk stelt de grootste oppositiepartij een schaduwkabinet op met dezelfde bevoegdheden als de echte Britse regering. Een schaduwminister voert dan het woord voor de oppositiepartij over het domein dat hij/zij toegewezen kreeg).

In 2020, na een nieuwe nederlaag van Labour, wordt Starmer partijleider. Hij doet '10 beloftes', waaronder het aanpakken van belastingsontwijking, de afschaffing van het inschrijvingsgeld voor scholen en de omvorming van de water- en energiemaatschappijen tot overheidsbedrijven. Ondertussen heeft hij die laatste twee al ingetrokken, net als zijn belofte om jaarlijks meer dan 33 miljard euro te investeren in de groene transitie.

Als partijleider heeft Starmer Labour dus meer naar het centrum getrokken, een contrast met zijn voorganger Corbyn. In mei stapten nog 2 (niet onomstreden) leden van de Conservatieve Partij over naar Labour. En de huidige schaduwminister van Buitenlandse Zaken (van Labour) noemde de uitspraken over de NAVO van Donald Trump in het verleden "misbegrepen". Starmer krijgt daarom veel kritiek uit de linkse hoek van zijn partij.

Voor de komende legislatuur heeft Starmer '5 missies' voorgelegd waar hij aan wil werken: duurzame groei voor iedereen, de gezondheidszorg verbeteren, justitie hervormen, gelijke kansen creëren voor alle kinderen ongeacht hun achtergrond en investeren in groene energie.

Ondanks een vrij uitgebreide carrière, wordt Starmer door de Britse kiezer omschreven als "saai". Velen stellen zich de vraag hoe de politicus 'echt' is.

Wanneer Starmer hier vragen over krijgt van de Britse pers, zegt hij simpelweg: "Als dat het enige is wat ze zeggen, kom ik er goed van af. Ik ben geen komiek. Mensen komen naar mij met hun problemen en vragen wat ik daaraan ga doen. Daar is nu eenmaal weinig spannends aan."

De biograaf van Starmer, Tom Baldwin, omschrijft de politicus als "ingewikkeld en gevuld met paradoxen, zoals iedereen". "Hij denkt grondig na over zijn beslissingen en komt er soms dan toch op terug. Zijn beleid kan niet samengevat worden in een korte slogan en hij heeft niet het charisma dat zoveel mensen deed geloven in Boris Johnson. Maar hij heeft zijn waarden en zijn empathie waardoor hij zowel bijzonder als doodgewoon is."

Hoe valt dat saaie imago dan te rijmen met het succes van Labour? Volgens Britse experten is de populariteit van de linkse partij niet echt toe te schrijven aan Starmer zelf, maar veeleer aan het feit dat de Britten genoeg hebben van de Conservatieve Partij, die 14 jaar aan de macht was.

Vooral het beleid van de voorbije jaren van de Conservatieve Partij leidt volgens de Britse pers tot ontevredenheid bij de bevolking. Zo heerst er wanhoop over de staat van de gezondheidszorg NHS en zijn mensen ontevreden over de economische malaise. De Conservatieven lieten ook niet na om rechters, universiteiten en de openbare omroep BBC aan te vallen. Daarmee hebben ze veel jongeren en hoogopgeleiden afgeschrikt.

Daarbovenop kwamen nog de vele blunders van premier Rishi Sunak tijdens de campagne. Zo beloofde hij om de dienstplicht opnieuw in te voeren, een voorstel dat in de Britse pers neergesabeld werd. Sunak kreeg ook kritiek omdat hij de herdenkingsplechtigheden voor D-Day in Normandië vervroegd had verlaten. Ook het gokschandaal binnen de Conservatieve Partij dat de voorbije weken aan het licht kwam, heeft zeker niet geholpen. En tot slot is er door de terugkeer van Nigel Farage meer concurrentie aan de politieke rechterzijde.

Opvallend: Sunak kondigde eind mei de verkiezingen aan in de gietende regen. 2 dagen later bracht hij een bezoek aan de Titanic Quarter, een recent ontwikkeld stadsdeel van Belfast op de plek waar begin 20e eeuw de Titanic werd gebouwd. Vandaag moet hij toegeven dat het Conservatieve schip gezonken is.