Europese Unie keurt 14e sanctiepakket tegen Rusland goed: verbod op doorvoer gas en betere handhaving bestaande sancties 

Het 14e sanctiepakket viseert in grote mate de Russische gassector. Zo zullen Europese bedrijven niet meer in bestaande of toekomstige Russische lng-projecten (vloeibaar gas) mogen investeren.

Wellicht de belangrijkste sanctie is het verbod op het overladen van Russisch vloeibaar gas in de Europese Unie, om naar derde landen door te voeren. Want terwijl de invoer van Russisch gas via pijpleidingen sinds de start van de grootschalige invasie in Oekraïne is afgenomen, is die via de zee net toegenomen, in de vorm van lng.

Een deel van dat gas wordt via Europese havens opnieuw uitgevoerd naar landen als India, China en Japan. Die doorvoer leverde Rusland vorig jaar zo'n 8 miljard euro op, waarmee het de oorlog in Oekraïne kan financieren. De Europese Unie wil dat nu voorkomen. 

Het verbod gaat niet meteen in, maar pas na een "overgangsperiode" van 9 maanden. Dus ergens in het voorjaar van 2025.

Het verbod zal allicht gevolgen hebben voor het Belgische gasnetbedrijf Fluxys, dat in Zeebrugge een grote overslagterminal voor de doorvoer van gas beheert. Zeebrugge is op dit moment de grootste doorvoerder van Russisch gas in de Europese Unie en heeft in 2015 een contract gesloten ter waarde van ongeveer 1 miljard euro (over 20 jaar). Het contract ging in 2020 in, maar zal binnenkort dus stopgezet worden.

Opvallend: niet alleen de overslag van schip naar terminal binnen de EU wordt verboden, ook het overladen van schip naar schip. Ook daarvoor is de Zeebrugse haven uitgerust, maar ook dat zal dus niet meer toegelaten zijn.

Er gaan ook al langer geruchten dat Rusland een schaduwvloot heeft uitgebouwd waarmee olie en gas op volle zee overgeladen worden. Op die manier probeert Rusland de sancties te omzeilen. De EU heeft nu 27 van die schepen geïdentificeerd waarmee niet gehandeld mag worden. Een lijst die nog uitgebreid kan worden, klinkt het.

De invoer van Russisch vloeibaar gas dat bedoeld is voor gebruik binnen de Europese Unie, wordt voorlopig niet gesanctioneerd. De invoer van Russisch gas is de voorbije 2 jaar wel al stevig afgenomen (van een aandeel van 40 naar 15 procent). Maar de invoer helemaal verbieden, zou nog te grote gevolgen hebben voor de bevoorradingszekerheid in Europa. Al streeft de EU over enkele jaren wel naar een volledige onafhankelijkheid van Russisch gas.

Naast het verbod op de doorvoer van gas worden ook nog eens 116 bijkomende Russische individuen en organisaties gesanctioneerd. De lijst bestaat intussen al uit meer dan 1.700 mensen en meer dan 400 organisaties.

Het pakket omvat ook bijkomende sancties op industriële producten (zoals chemicaliën, plastics en auto-onderdelen) en geavanceerde technologie voor dubbel gebruik (burgerlijk en militair). 

Politieke partijen in de Europese Unie zullen ook niet meer door de Russische overheid gefinancierd mogen worden. Tot slot krijgt de Europese Unie door dit 14e pakket ook meer instrumenten om het omzeilen van eerder genomen sancties tegen te gaan. 

Over het nieuwe sanctiepakket werd lang onderhandeld. Duitsland lag een tijd dwars, waardoor geen unanimiteit bereikt kon worden. Samen met de Europese Commissie legde het Belgische voorzitterschap van de EU vorige week een nieuw compromisvoorstel op tafel, dat nu dus is aanvaard door de 27 lidstaten.

De Europese Commissie reageert tevreden op de goedkeuring. "De maatregelen die vandaag genomen zijn, zenden een duidelijk en sterk signaal van eensgezindheid binnen de EU en van onze steun aan Oekraïne en zijn bevolking."