Na felle regen drijven drollen en dode ratten in het kanaal: "Geen prioriteit voor politici in Brussel"

Pieter Elsen is oprichter van de vzw Canal it up, die ijvert voor schone en plasticvrije waterlopen in Brussel. De organisatie monitort ook lozingen van afvalwater in de Brusselse waterlopen en organiseert opkuisacties van het kanaal.

Na felle regenbuien drijft er veel afval op het kanaal: "Dat komt door het lozen van rioolwater in het kanaal. Regenwater en afvalwater worden in Brussel afgevoerd in dezelfde rioolleidingen. Bij hevige regen op korte tijd kunnen de riolen de toevloed niet meer slikken, het overtollige water stroomt dan ongezuiverd naar bijvoorbeeld het kanaal”, weet Pieter. 

“Aan het Saincteletteplein zit bijvoorbeeld een overstort. Dat is gewoon een gat in de wand die het riool van het kanaal scheidt. Als het waterniveau in het riool te hoog staat, gaat via dat gat alles naar het kanaal. En daarmee ook alles wat in de Brusselse riolen drijft: vochtige doekjes, plastic of zelfs dode dieren en ratten.

“Elke maand gebeurt dat één tot drie keer, en dat is veel te veel. Sterker nog, het gebeurt wel vijf tot zeven keer in de ondergrondse Zenne, dat is namelijk de eerste overloop wanneer riolen de toevoer niet meer kunnen slikken”, zucht Pieter. "Zo loost Brussel elk jaar ongeveer tien miljoen kubieke meter afvalwater in het kanaal en de Zenne. Dat is een bom vol microplastics die naar de zee stroomt.”

Ook andere Europese steden hebben daar last van "maar die maken werk van een oplossing, al is daar vaak veel geld mee gemoeid. Zo investeert Londen zo’n vijf miljard pond in een ‘super sewer’ onder de Thames om de 110 miljoen kubieke meter afvalwater die stad jaarlijks in de rivier loost, te reduceren tot slechts vijf miljoen."

"Ook Parijs legt een stortbekken aan van 50.000 kubieke meter met een kostprijs van 1,2 miljard euro om regenwater op te vangen. De komst van de Olympische Spelen gaf dat project een boost, de Seine moest namelijk schoon genoeg worden gemaakt voor zwemwedstrijden.”

Volgens de VZW Canal it Up doet de Brusselse overheid te weinig aan  het probleem. "Er is geen visie, plan, of doelstelling. Het is duidelijk geen prioriteit voor de Brusselse politici. Nog steeds worden straten en plein in Brussel heraangelegd waarbij het regenwater gewoon naar het riool stroomt, ik denk dan aan het Koningsplein of Schumanplein. Dat moet anders.”

Volgens Saar Vanderplaetsen van de Brusselse watermaatschappij Vivaqua doet het Brussels Gewest wel degelijk ingrepen om minder afvalwater in de waterlopen te lozen. Ze wijst daarbij op inspanningen om "zwarte punten" aan te pakken waar afvalwater continu in natuurlijke waterlopen werd geloosd. Vivaqua plaatste al drie pompstations om het afvalwater naar de riolen te pompen, twee zijn nog in aanbouw.

Daarnaast optimaliseerde Vivaqua ook de overstort aan Sainctelette, die werd tussen 2021 en 2023 verhoogd en voorzien van een filter. “Die verbeteringen maken het mogelijk om de lozingen in de Zenne te verminderen bij lichte en gemiddelde regenval, en om de doorgang te verbeteren bij zware regenval”, zo laat het weten in een persbericht.

“Dankzij die ingrepen werd het in de Zenne geloosde volume gehalveerd. De overstortfrequentie is op dat punt met 60 procent verminderd.”

Volgens Vivaqua is in de afgelopen bestuursperiode 13 miljoen euro geïnvesteerd “om de lozingen in de natuurlijke omgeving te beperken.” Een aanzienlijk budget, maar Pieter Elsen van Canal it up heeft een heel ander bedrag in gedachten om het probleem aan te pakken. “Het moet niet zo duur zijn als in Londen of Parijs, met 500 miljoen kom je al heel ver. Eén zaak blijft voor hem cruciaal: “Het zou al heel wat zijn mocht het Gewest eindelijk harde doelstellingen voor minder lozingen formuleren.”