Zeker 19 mensen gedood bij schietpartijen in synagoge, kerk en politiekantoor in Russische deelrepubliek Dagestan

De aanvallers hadden verschillende doelwitten voor ogen. Zo openden ze het vuur op een synagoge en een orthodoxe kerk in de stad Derbent, een van de zuidelijkste steden van Rusland aan de westkust van de Kaspische Zee. Beide gebouwen gingen daarbij in vlammen op.

Tegelijkertijd werden een politiebureau en een andere kerk aangevallen in de regionale hoofdstad Machatsjkala, meer dan 100 kilometer verderop. Ook daar werd een synagoge in brand gestoken, zegt de Russische raad van Joodse gemeenschappen.

"Volgens voorlopige gegevens werden 15 ordehandhavers en 4 burgers, onder wie een orthodoxe priester, gedood", klinkt het in een verklaring van de Russische onderzoekscommissie. Vanwege de aanvallen is een periode van 3 dagen rouw afgekondigd. 

"De meeste politiemensen zijn omgekomen tijdens schietpartijen tussen de politie en de daders", zegt correspondent in Rusland Geert Groot Koerkamp in De Ochtend. De Russische federale veiligheidsdienst startte kort na de aanvallen namelijk een antiterroristische operatie op om de daders te vatten. Daardoor werd de bewegingsvrijheid van de burgers tijdelijk ingeperkt en waren toegangsroutes naar de hoofdstad afgesloten.

Tijdens die antiterreuroperatie werden "5 aanvallers geliquideerd". Het is onduidelijk of er nog andere daders op de vlucht zijn. Vanochtend liet het Russische antiterreurcomité wel al weten dat de antiterreuroperatie beëindigd is "als gevolg van de neutralisatie van bedreigingen voor het leven en de gezondheid van burgers".

"2 van de vermoedelijke daders zijn de zonen van het hoofd van een district in Dagestan", laat Koerkamp nog weten. "Die man is inmiddels aangehouden en verhoord."

"Het is nog niet bewezen, maar het ziet er naar uit dat de aanvallen gecoördineerd waren", zegt Koerkamp. Het motief van de daders is op dit moment nog onduidelijk.

"Nog niemand heeft de verantwoordelijkheid voor de aanslagen opgeëist, maar sommige experts zeggen dat dit alle kenmerken van een operatie van terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) heeft", zegt de correspondent nog. "Gisteren werd, misschien niet toevallig, in de Russisch-orthodoxe kerk ook het Pinksterfeest gevierd."

"We weten wie achter deze aanvallen zit en welk doel ze nastreven", zei de president van de regio Sergej Melikov dan weer in een videoboodschap op Telegram, zonder te verduidelijken om wie het gaat. Hij verwees wel naar de oorlog in Oekraïne, zoals het Kremlin ook deed na de aanslag op een concertgebouw in Moskou eerder dit jaar.

Melikov zei dat de aanslagen "zeker vanuit het buitenland voorbereid" zijn en noemt de acties "een poging om de regio te destabiliseren". Het Russische ministerie van Binnenlandse Zaken heeft het over "terroristische aanvallen".

Dagestan, een van de armste regio's van Rusland, grenst aan Tsjetsjenië en ligt in de buurt van Georgië en Azerbeidzjan. De republiek, waar een meerderheid moslims woont, heeft te maken met aanhoudende veiligheidsproblemen.

"Vooral in de jaren 90 en rond het jaar 2000, toen president Poetin aantrad, waren er in de regio gevechten met radicale islamitische groeperingen die daar en in naburig Tsjetsjenië actief waren", duidt Koerkamp.

"Verschillende groepen streefden toen naar de vorming van een islamitisch kalifaat in de Kaukasus. De meeste leiders van die groepen zijn destijds geliquideerd en sindsdien hoor je van tijd tot tijd wel berichten over een schietpartij in de regio, maar een aanval als deze, met minstens 17 doden, dat is nieuw."

Sinds de start van het conflict in Gaza, zijn er al meerdere antisemitische incidenten geweest in Dagestan. In oktober nog, hebben anti-Joodse demonstranten een vliegtuig dat uit Israël kwam, bestormd in de hoofdstad Machatsjkala. Volgens het Kremlin was er toen ook sprake van "buitenlandse inmenging".