Stuurt Noord-Korea binnenkort militairen naar front in Oekraïne nu het "historisch pact" met Rusland heeft ondertekend?

Voor Vladimir Poetin was het bezoek aan Noord-Korea meer dan een plezierreisje. De Russische president zoekt bij eender wie wil luisteren naar hulp om de oorlog tegen de Oekraïeners te winnen. Die steun vond hij bij Kim in de vorm van het "Verdrag inzake een alomvattend strategisch partnerschap tussen de Democratische Volksrepubliek Korea en de Russische Federatie" dat de 2 leiders hebben ondertekend.

Gisteren was nog niet duidelijk wat Rusland en Noord-Korea precies hadden beklonken. Het Noord-Koreaanse staatsagentschap KCNA heeft nu de volledige tekst van het pact vrijgegeven.

Artikel 4 van de overeenkomst springt meteen in het oog. "Indien een van de partijen in staat van oorlog verkeert als gevolg van gewapende agressie door een of meerdere staten, verleent de andere partij onmiddellijk militaire en andere bijstand met alle middelen die het ter beschikking heeft." De 2 landen verwijzen daarvoor naar Artikel 51 van het Handvest van de Verenigde Naties, dat het recht op zelfverdediging van de lidstaten onderschrijft.

Wat dit precies betekent voor de betrokkenheid van Noord-Korea in de oorlog met Oekraïne, is niet meteen duidelijk. Noord-Korea heeft eerder al ondubbelzinnig de Russische kant in het conflict met de Oekraïeners gekozen. Kim herbevestigde zijn standpunt ook tijdens Poetins bezoek, door te zeggen dat de Russen "onvoorwaardelijke steun" genieten in de strijd tegen Oekraïne.

Sinds september 2023 zou Noord-Korea ongeveer 10.000 containers met munitie naar Rusland hebben gestuurd, waaronder 3 miljoen artilleriegranaten en meer dan 500.000 raketten. In januari verklaarde Zuid-Korea nog dat Pyongyang het Oekraïense front als 'testterrein' voor zijn wapens gebruikt.

Of het pact ook inhoudt dat Noord-Korea binnenkort troepen naar het Oekraïense front stuurt, is niet zeker. Toch zijn er experten die geloven dat het mogelijk is. Zo schreef de Amerikaanse politiek analist Josh Rogin dat Noord-Korea zich steeds assertiever en zelfs agressiever opstelt. Kim heeft zich weggedraaid van re-unificatie met Zuid-Korea, heeft een militaire satelliet die rond de aarde draait en test voortdurend nieuwe wapensystemen. Rogin argumenteert dat Noord-Korea zich voorbereidt op oorlog: niet met Zuid-Korea, maar met het Westen.

Telkens krijgen en niets geven, dat is zelden het geval. Poetin zocht en kreeg zijn militaire steun, maar ook Kim haalt voordelen uit het samenwerkingsverband. Artikel 9 stelt dat "de 2 partijen zullen samenwerken om gezamenlijke uitdagingen en bedreigingen aan te pakken". Daarbij worden onder meer voedsel- en energiezekerheid en de toeleveringsketens specifiek benoemd.

Noord-Korea gaat al jaren gebukt onder de vele internationale sancties die zijn ingesteld, onder meer door de Verenigde Staten, de Europese Unie en de Verenigde Naties. Daardoor komen fossiele brandstoffen minder makkelijk het land binnen, waardoor er geregeld stroomonderbrekingen zijn. De sancties veroorzaken ook een nijpend voedseltekort onder de bevolking, al proberen internationale organisaties de gevolgen voor de Noord-Koreaanse burgers zoveel mogelijk te beperken.

In ruil voor de Noord-Koreaanse munitie heeft Rusland containers met voedsel en andere basisbenodigdheden naar het geïsoleerde land geëxporteerd. Volgens het Zuid-Koreaanse ministerie van Defensie is de voedselcrisis in het land door die hulp "gestabiliseerd".

Daarnaast wil Kim graag gebruikmaken van Russische technologie om zijn ruimteprogramma en nucleaire capaciteiten uit te breiden. De Noord-Koreaanse leider gelooft namelijk dat het voortbestaan van zijn regime vooral van dat laatste afhangt.

"Geen probleem", moet Poetin hebben gedacht, want ook dat staat in het verdrag verankerd: "Beide partijen zullen uitwisselingen en samenwerking verder uitbouwen op het gebied van wetenschap en technologie, met inbegrip van ruimtevaart, biologie, vreedzame kernenergie, kunstmatige intelligentie, informatietechnologie en andere gebieden"

Verder beloven Rusland en Noord-Korea elkaar op verschillende andere vlakken te helpen en ondersteunen. Met Artikel 19 willen de 2 landen "de kennis van de Koreaanse en Russische literatuur" in eigen land bevorderen, Artikel 20 stelt dat ze de media zullen gebruiken "om het kennisniveau van de bevolking te verhogen" en Artikel 6 toont dat Poetin en Kim een "vredelievend beleid" willen handhaven.

Het verdrag is een van de belangrijkste samenwerkingsakkoorden die Rusland en Noord-Korea ooit hebben gesloten. Het doet denken aan een pact dat in 1961 werd ondertekend, maar afliep door de implosie van de Sovjet-Unie in 1991.

De innige band tussen de 2 leiders leidt alleszins tot heel wat internationale kritiek. Mykhailo Podolyak, politiek adviseur van de Oekraïense president Volodimir Zelenski, noemt het verdrag "de meest schaamteloze nietigverklaring" van de sancties die de wereld aan Noord-Korea heeft opgelegd. Ook Japan is "geschokt" dat Poetin bereid is om zijn militaire technologie met het Noord-Koreaanse regime te delen. Zuid-Korea veroordeelt het pact en herbekijkt de mogelijkheid om wapens te leveren aan de Oekraïeners.

In China blijft het opvallend stil. Volgens experten probeert China zichzelf uit de perceptie van een alliantie tussen Moskou, Peking en Pyongyang te houden. Nochtans is het pact tussen Rusland en Noord-Korea geen goed nieuws voor de Chinese regering. Mogelijk zullen de Verenigde Staten hun militaire aanwezigheid in het gebied - wat China als zijn achtertuin beschouwt - verder opdrijven, om het veiligheidsakkoord dat de Amerikanen afgelopen zomer met Japan en Zuid-Korea hadden gesloten, na te komen.