Nog nooit zoveel voortijdige Antwerpse schoolverlaters: 1 op de 4 verlaat middelbaar zonder diploma

Ondernemersorganisatie Voka Antwerpen-Waasland kon cijfers inkijken van het departement Onderwijs en Vorming, en daaruit blijkt dat 1.368 Antwerpse jongeren de middelbare school verlaten zonder dat ze een diploma op zak hebben. Dat is 24,3 procent van het totale aantal Antwerpse jongeren. In het bredere arrondissement Antwerpen zijn de cijfers iets beter: daar gaat het over 19 procent. Ter vergelijking: het Vlaamse gemiddelde bedraagt 14,1 procent.

Reden genoeg voor Voka om aan de alarmbel te trekken. "Na alle inspanningen die een tiental jaar geleden geleverd zijn om de ongekwalificeerde uitstroom in stad Antwerpen terug te dringen, zijn we weer helemaal bij af", zegt gedelegeerd bestuurder Luc Luwel. 

Op een kleine coronadip na, zit het aantal voortijdige schoolverlaters intussen al even in stijgende lijn. Maar naar een duidelijke oorzaak blijft het voorlopig gissen, zegt Luwel. De coronapandemie wordt nu en dan aangewezen als schuldige, maar Voka-woordvoerder Pieter Leuridan nuanceert: "Corona zal niet geholpen hebben, maar de stijging had zich al eerder ingezet. Het zal zeker niet de enige factor geweest zijn."

"Ook de toename van het aantal anderstaligen in Antwerpen zal bijgedragen hebben aan dit probleem. Maar het valt op dat er ook bij de jongeren die Nederlands als eerste taal hebben een toename is. Meer dan 18 procent van die jongeren eindigt zonder diploma. Het is dus niet enkel een taalprobleem, het is veel complexer dan dat."

Om opnieuw meer jongeren op de schoolbanken te krijgen (en te houden), kijkt Voka in de richting van onze toekomstige beleidsmakers. "De nieuwe bewindsploegen moeten de koppen bij elkaar steken. Er moet een urgentieplan uitgewerkt worden."

Voka reikt ook zelf enkele mogelijke oplossingen aan. Zo pleiten ze bijvoorbeeld voor een deeltijdse verlaging van de leerplicht (van 5 naar 3 jaar). Op die manier zou de taalverwerving van kleuters al vroeger beginnen.

Ook een meer gemotiveerde studiekeuze zou volgens Voka een verschil kunnen maken. "Wanneer je jongeren een studie laat kiezen die echt aansluit bij hun talenten en interesses, kan je vermijden dat ze in een watervalsysteem terechtkomen en uiteindelijk afhaken."

Daarnaast pleit Voka ook voor een opt-outsysteem voor jongeren vanaf 16 jaar: "Op die manier kunnen ze even een time-out nemen", verduidelijkt Leuridan. "Zo kunnen ze een jaartje gaan werken, terwijl ze onder begeleiding van een coach hun motivatie terugvinden. En uiteindelijk kunnen ze zo opnieuw hun diploma proberen te halen."

En dat diploma, dat blijft belangrijk om later een job te kunnen vinden. "De cijfers leren ons dat het zonder diploma nog altijd moeilijk is op de arbeidsmarkt. De helft van de werkzoekenden bij de VDAB zijn mensen zonder enig diploma, terwijl ze in de bevolking toch een minderheid vormen. We moeten dus absoluut vermijden dat jongeren zonder diploma op de arbeidsmarkt belanden."