Verkeer op de Vesten, betaalbaar wonen en behoud van groen: hierover gaan de verkiezingen in Mechelen

Mechelen is de voorbije 6 jaar bestuurd door Open VLD en Groen die als stadslijst, aangevuld met verruimingskandidaten M+, een absolute meerderheid behaalden met 25 van de 43 zetels. 

Bart Somers (Open VLD) was burgemeester, maar ging dan volop voor het Vlaamse ministerschap. In zijn afwezigheid mocht zijn liberale partijgenoot Alexander Vandersmissen de sjerp voeren. Geheel onverwacht keerde Somers eind 2023 terug naar Mechelen, zo werd Vandersmissen opnieuw schepen.

De oppositie in Mechelen bestaat uit N-VA (7 zetels), Vlaams Belang (4), Vooruit (3), CD&V (3) en PVDA (1).

De stadsverfraaiing in Mechelen heeft zich de afgelopen 6 jaar voortgezet. Met winkelcentrum Malinas kwam er een extra handelskern net buiten het centrum, al was er protest tegen de bomenkap voor dat project. Aan het Keerdok kwam er een nieuwe grote randparking. De stad investeerde ook in veilige nieuwe fietspaden en fietsverbindingen. De stadsmobiliteit op en rond de Vesten werd ook ingrijpend veranderend, daarover later meer.

Burgemeester Bart Somers (Open VLD) is tevreden over het feit dat er vooral op infrastructureel vlak veel gerealiseerd werd. Hij verwijst onder meer naar de Predikherenkerk en verschillende heraangelegde straten zoals de Onze-Lieve-Vrouwestraat. 

"Het meest trots ben ik op de realisaties van de vele parken en stadstuinen", zegt Bart Somers. "Toen ik begon als burgemeester had Mechelen 3 of 4 parken, nu bijna 30. Het zijn plaatsen waar mensen kunnen onthaasten, waar er gezonde lucht is en waar kinderen kunnen spelen."

“Daarnaast ben ik ook blij dat we ons tot Europese Vrijwilligershoofdstad konden kronen. Dat staat voor mij symbool voor de veranderde dynamiek in onze stad. Vroeger waren mensen op zichzelf gekeerd en negatief, nu is de stad aangenaam en zetten mensen zich in voor anderen en de gemeenschap. De titel van Vrijwilligershoofdstad is op dat vlak een mooi symbool voor alles wat er werd gerealiseerd.”

De schuldgraad in Mechelen blijft nog steeds bij de hoogste in Vlaanderen. In het vorige bestuursakkoord stond: "Nu de grote investeringsgolf achter de rug is, willen we de stadsschuld in de periode 2019-2024 met meer dan een vijfde laten dalen tot minder dan 200 miljoen euro." Door corona en de energiecrisis is die ambitie niet gehaald, al dalen de Mechelse schulden wel elk jaar. 

Oppositiepartij Vooruit merkt dat het leven voor de Mechelaar daardoor te duur wordt. "Meer gasboetes, hogere taksen en duurdere afvalophaling. De stad is mooier geworden, maar de Mechelaar betaalt de prijs om die schuldenberg te dempen. Veel gewone mensen vragen zich af: kan ik wel in de stad blijven wonen", aldus Thijs Verbeurgt (Vooruit).

Een aantal beloofde stadsvernieuwingen slepen aan. “Het project aan het Keerdok loopt al een tiental jaar, maar krijgt nu pas stilaan vorm en ook de bouw van het nieuwe station duurt al vele jaren", geeft burgemeester Somers grif toe, al verwijst hij daarbij ook naar de hogere overheden.

Het stadsbestuur beloofde de Mechelaar 6 jaar geleden ook een nieuw stedelijk zwembad aan de Technopolissite. "Dit zwembad zal fysiek gescheiden zijn van het commerciële Plopsaqua-waterpark. Mensen zullen er in een neutrale, rustige omgeving kunnen zwemmen zonder Studio-100 omkadering", klonk het. In 2024 is er van zwemwater nog geen sprake, de vergunning is er nog maar net.

Maar het grootste manco in het beleid - aldus de oppositie - is de slechte communicatie van het stadsbestuur rond de veranderende mobiliteit op de Vesten. "Telkens werden opbouwende kritiek en suggesties weggelachen, want het was beslist beleid. Het laatste halfjaar heeft de stad gemerkt dat de kritiek niet zomaar gaat liggen, en hebben ze bijgestuurd. Maar die maatregelen maken de situatie nog ingewikkelder", zegt Marc Hendrickx (N-VA) vanuit de oppositie.

Ook de inspraak schoot volgens de oppositie tekort. "De Mechelaar voelt zich niet gehoord. Het stadsbestuur laat inwoners bepalen welke kleur de bloempjes hebben in de plantsoenen, maar over grote dossiers als de Vesten of Plopsaqua doet het bestuur zijn zin", zegt Thijs Verbeurgt (Vooruit).

Hieronder gaan we dieper in op de Vesten die hét thema lijken van de Mechelse verkiezingen. 

Mechelen gaf de afgelopen legislatuur resoluut voorrang aan fietsers en voetgangers in de binnenstad. Voor het autoverkeer kwam er een circulatieplan inclusief eenrichtingsverkeer op de Vesten, zeg maar de kleine stadsring. Het dossier beroert vriend en vijand en is dé inzet van de lokale verkiezingen.

De verzamelde Mechelse oppositie had meermaals kritiek op het mobiliteitsplan: meer files, minder doorstroming en daardoor een minder aantrekkelijke handelskern. Een aantal partijen pleit resoluut voor de terugkeer van tweerichtingsverkeer op de Vesten. De meerderheid pronkte dan weer met betere ongevallencijfers. 

Na de vele kritiek is het initiële plan een paar keer aangepast en versoepeld. Desondanks blijft er kritiek van Mechelaars die de auto nemen. De vraag is wat er van het omstreden Mechelse mobiliteitsplan zal overblijven in het volgende bestuursakkoord. De huidige meerderheid beschouwt het als beslist beleid. 

De belangrijkste actiegroep tegen de vernieuwde vesten is Verbindend Mechelen. Zij spreken zich niet uit over wat er precies moet gebeuren. Ze pleiten wél voor meer inspraak. “Alle mobiliteitsvisies hebben voor- en nadelen. Het belangrijkste is om op een rustige manier het debat te voeren, samen met alle belangengroepen en de Mechelaars uiteindelijk te laten kiezen. Er moet voldoende draagvlak zijn”, zeggen Carl Bols en Leo Vivijs van de actiegroep.

Heel wat Mechelaars zien met lede ogen aan dat het stadsbestuur groene zones en bomen heeft opgeofferd voor de bouw van het nieuwe winkelcentrum Malinas langs de R6. Een gelijkaardige kaalslag dreigt volgens hen opnieuw te gebeuren bij de komst van het zwembad Plopsaqua nabij Technopolis.

Actiegroepen hekelen dit beleid, en worden gesteund door de oppositie en Natuurpunt. Mechelen vergroenen was namelijk een speerpunt in het bestuursakkoord van Groen en Open VLD. Natuurorganisaties stippen aan dat de stad wel degelijk grote stappen heeft gezet op het vlak van extra vergroening, bosaanplant en natuurherstel. Al neemt dat niet weg dat nieuwe projecten waar groen verdwijnt wrevel blijven opwekken.

“De voorbije jaren sneuvelde er al heel wat natuur in deze wijk, denk maar aan de komst van Malinas", zegt Jan De Coster die de actiegroep Groene Buffer begon om het Zennebeemdenbos van Plopsaqua te redden. Intussen is hun werking uitgebreid naar Mechelen-Noord, waar verschillende woon- en industrieprojecten op stapel staan.

"Bewoners verliezen het overzicht en de projectontwikkelaars willen de kans op weerstand zo klein mogelijk houden. Wij willen Mechelaars informeren over hoe ze tegen vergunningen kunnen protesteren en vechten voor het behoud van de open ruimte.”

Mechelen is populair om te wonen en dat drijft de huizenprijzen omhoog. "We zijn in ijltempo een van de duurste steden van het land aan het worden. Dat maakt mensen bezorgd", zegt Thijs Verbeurgt (Vooruit). Eén van de belangrijkste projecten dat de bevolkingsgroei en hogere prijzen moet opvangen, is de bouw van de nieuwe stadswijk Ragheno.  Volgens de oppositie denkt het stadsbestuur alleen maar aan prestigeprojecten die welstellende mensen naar de stad lokken. Onterecht volgens het bestuur, dat via grote projecten van woonmaatschappij Woonland en kleinere initiatieven zoals Pandschap inzetten op het creëren van sociale woningen. “Aandacht voor aangepaste en betaalbare huisvesting is cruciaal”, zegt Emiel Neuckens van de Mechelse Ouderenraad. “Er zijn steeds meer ouderen die op een degelijke manier in hun stad willen blijven wonen. Daarom is het niet alleen belangrijk om in te zetten op betaalbaar wonen, maar ook op toegankelijke woonvormen. We willen een leeftijdsvriendelijke stad met open ruimte en een sterk verenigingsleven.” 

Burgemeester Bart Somers is de lijsttrekker van Voor Mechelen. De nieuwe naam voor de stadslijst van Open VLD, Groen en een aantal onafhankelijke kandidaten die het gevoerde beleid verdedigen. Alle huidige schepenen staan op de lijst met Kristof Calvo als lijstduwer.

Open VLD en Groen kregen in het kanton Mechelen klappen bij de verkiezingen van 9 juni. Daarom hopen de oppositiepartijen de absolute meerderheid van het stadsbestuur te breken. De Mechelse oppositie bestaat vandaag uit N-VA (7 zetels), Vlaams Belang (4), Vooruit (3), CD&V (3) en PVDA (1).

Freya Perdaens leidt bij N-VA de electorale dans na het mislukte experiment uit 2018 met de verhuizing van toenmalig minister Johan Van Overtveldt naar Mechelen. In de zes jaar daarvoor zat de N-VA wel nog mee in het stadsbestuur. Ook kopstuk Marc Hendrickx staat op de lijst.

Intussen vertrokken ook enkele N-VA-raadsleden naar Volksliga-2xRichting. Een lokale lijst die zich verzet tegen de enkelrichting op de vesten. De partij pleit voor een volledige herinvoering van het tweerichtingsverkeer. 

Bij Vooruit gaf Caroline Gennez bij de start van de legislatuur de fakkel door aan Vlaams Parlementslid en lijsttrekker Thijs Verbeurgt (Vooruit). Ontpoppen de socialisten zich tot de natuurlijke coalitiepartner van het huidige centrumlinkse stadsbestuur? Zo was het alvast van 2006 tot 2012.

CD&V trekt naar de kiezer met Stefaan Deleus als lijsttrekker. De partij bestuurde mee van 2012 tot 2018 en zat deze legislatuur in de oppositie.

Bij Vlaams Belang is Dries Devillé de kopman nadat fractieleider Frank Creyelman uit de partij werd gezet. Hij kwam in opspraak voor Chinese spionage, hij zetelt nu als onafhankelijke.

Bij PVDA trekt acteur en gemeenteraadslid Dirk Tuypens de lijst. Het goede lokale resultaat van PVDA bij de Vlaamse en federale verkiezingen, doet de partij dromen van meer Mechelse zetels.

Tot slot hengelen nog twee nieuwe partijen naar de Mechelse stem: Fix De Vesten en Vista.