De Franse politie heeft een kopstuk van de onafhankelijkheidsbeweging in Nieuw-Caledonië opgepakt voor zijn mogelijke rol bij de dodelijke rellen die er een maand geleden zijn uitgebroken. Christian Tein, de leider van de onafhankelijkheidsbeweging CCAT op het Franse overzeese gebied, werd samen met 10 anderen opgepakt. Teins protestbeweging lag aan de basis van het verzet tegen een omstreden hervorming van de kieswet.
Leider van onafhankelijkheidsbeweging in Nieuw-Caledonië opgepakt
CCAT werd in november vorig jaar opgericht uit verzet tegen de voorgestelde hervorming. De radicale vleugel van de partij Front de libération Kanak socialiste (FLNKS) die ijvert voor de onafhankelijkheid van Nieuw-Caledonië, lag aan de basis van het protest dat een maand geleden uitbrak.
Bij de dodelijke rellen, waarbij 9 doden vielen, organiseerde Tein protestbarricades in de hoofdstad Nouméa. Tein is de enige persoon die bij naam genoemd wordt, de identiteit van de 10 anderen is niet bekend. Ze werden opgepakt op verdenking van "georganiseerde misdaad".
De Franse minister van Binnenlandse Zaken, Gérald Darmanin, omschreef CCAT vorige maand nog als een "gewelddadige maffia-organisatie die plunderingen en moorden begaat en niet politiek is".
Hervorming van de kieswet
De rellen waren een reactie op de goedkeuring van een grondwetswijziging door de Franse Assemblée Nationale, het Lagerhuis van het parlement. Die grondwetswijziging zou ervoor zorgen dat iedereen die minstens 10 jaar in Nieuw-Caledonië woont, mag stemmen in de provinciale verkiezingen. Tot nu toe mochten alleen mensen en hun kinderen stemmen die al voor 1998 op het eiland woonden.
In de praktijk gaat het over 25.000 kiezers, vooral Fransen. Tegenstanders zeggen dat de nieuwe regeling ervoor zou zorgen dat de stem van de oorspronkelijke bewoners, de inheemse Kanaks die 40 procent van de bevolking uitmaken, minder gehoord zal worden. Voorstanders argumenteren dat de verkiezingen zo democratischer worden.
Nieuw-Caledonië
Nieuw-Caledonië is een eilandengroep in de Stille Oceaan, zo'n 1.000 kilometer van de oostkust van Australië. Er wonen net geen 300.000 mensen, velen van Franse afkomst. De eilandengroep werd in 1853 door Frankrijk geannexeerd en werd tot de Tweede Wereldoorlog door de Fransen als strafkolonie gebruikt.
De inwoners hebben de afgelopen 6 jaar in 3 referenda tegen de onafhankelijkheid gestemd. De referenda waren door de Fransen beloofd om onrust de kop in te drukken. In de late jaren 1980 waren er veel demonstraties tegen de Fransen.
Frankrijk wil graag dat Nieuw-Caledonië Frans blijft. Het is een belangrijk onderdeel van de strategie om de macht van China in de regio te ondermijnen. Nieuw-Caledonië ligt ten oosten van Australië in de Stille Oceaan. Mocht Nieuw-Caledonië onafhankelijk worden, dan vrezen de Fransen dat China's invloed snel zal toenemen. Daarnaast heeft het land ongeveer 10 procent van de nikkelvoorraad in de wereld. China is de grootste koper van de grondstof.
