Wie te veel en te lang zit, maakt kans op het 'dead butt syndrome' of vrij vertaald 'dood gat syndroom', een aandoening aan de bilspier die je achterwerk een slapend gevoel bezorgt. Dat schrijft de New York Post, en dat bevestigt professor en kinesist Lieven Danneels. Ook Erik Scherder, hoogleraar neuropsychologie en bewegingswetenschappen, waarschuwt voor dat vele zitten. "Je wordt niet morgen afgerekend, maar over 30 jaar.”
Ga eens wat vaker rechtstaan om het ‘dead butt syndrome’ te voorkomen
Niet alleen je arm of je been kan ‘slapen’, ook je achterwerk kan behoorlijk afzien door te veel te zitten, meldt de New York Post . ‘Dead butt syndrome’ wordt het fenomeen daar genoemd, oftewel ‘dood gat syndroom’. Dat het wel degelijk bestaat, bevestigt ook professor Lieven Danneels in ‘De wereld van Sofie’ op Radio 1’. Hij is professor verbonden aan de vakgroep Revalidatiewetenschappen UGent en daarnaast ook kinesitherapeut en auteur van het boek ‘De rug’.
“Het fenomeen wordt ook ‘gluteale amnesie’ genoemd. Het is een aandoening van de gluteus medius, een van de belangrijkste bilspieren. De spier kan wel eens haar belangrijkste functie ‘vergeten’, en vandaar de naam: amnesie, wat een ander woord is voor geheugenverlies.”
Die gluteus medius controleert ons bekken en houdt ons lichaam in balans, zegt Danneels. Het is dus belangrijk dat die haar functie optimaal vervult. “We stellen de diagnose niet zo vaak, maar we zien wel veel klachten die gelinkt kunnen worden aan het onderfunctioneren van die bilspier.”
Beluister: professor Lieven Danneels (Revalidatiewetenschappen UGent ) over het 'dead butt syndrome'
"Het dead butt syndrome is een teken dat je lichaam niet meer in balans is"
“Een lichte vorm zal iedereen wel herkennen: denk aan het gevoel dat je hebt aan je zitvlak na een lange autorit. Als je uitstapt en een beetje beweegt, komt die spier weer ‘tot leven’. In iets meer ernstige gevallen kunnen die symptomen van ‘dode bil’ ook elders pijn en stijfheid veroorzaken: je kan bijvoorbeeld pijn ervaren in je heupen en onderrug, en dit gaat niet onmiddellijk over.”
“De cruciale schakel om dit alles te voorkomen is lichaamsbeweging”, zegt Danneels. “Als je een zittend beroep hebt, is de boodschap: regelmatig rechtstaan. Las regelmatig micropauzes in, want je lichaam houdt er echt niet van om lang in dezelfde houding te blijven.”
“Te veel zitten heeft ook invloed op je hersenen”
Te lang zitten heeft ook nog andere gevolgen, zegt Erik Scherder, hoogleraar neuropsychologie en bewegingswetenschappen (Vrije Universiteit Amsterdam) in diezelfde uitzending van ‘De wereld van Sofie’. Denk aan diabetes type 2, obesitas en hartkwalen. Het doet onze bloedvaten ook geen goed, en dat heeft dan weer invloed op onze hersenen. “En daar praat al helemaal niemand over.”
“In 2012 werd ‘het zitten’ zelfs uitgeroepen tot een officiële pandemie door de WHO (The World Health Organization). Dat was een enorme wake-up-call, alleen heeft niemand er iets mee gedaan.”
We hangen graag voor een scherm, verklaart Scherder de tendens. Tegelijk zijn we ook liever lui dan moe, en leven we volgens de ‘law of the least physical effort’. (De wet van de minste inspanning)
Hoeveel beweging is ideaal?
“Uit alle studies blijkt dat we het zitten zoveel mogelijk moeten onderbreken”, zegt Scherder. “Wandel dus ook eens rond terwijl je een telefoontje doet. Neem de trap: haal je koffie ook eens 3 verdiepingen hoger wanneer je op je werk bent. Ga fietsen, maar niet op een e-bike. Ik vind dat een verschrikkelijke uitvinding.”
Een hele dag zitten en dan naar de sportschool? Daarmee haal je het niet
Erik Scherder, hoogleraar neuropsychologie en bewegingswetenschappen
Zit je toch de hele dag, en denk je dat te compenseren door naar de sportschool te gaan? “Dan haal je het niet”, zegt Scherder. “Daarmee krijg je het negatieve effect van het zitten niet weg”.
“Als je een uur zit, moet je trouwens al een half uur bewegen om het negatieve effect van het zitten teniet te doen. Bij een half uur zitten is dat maar 3 minuten. Doe het!”
Beweegtips van Erik Scherder
Onderbreek het zitten zoveel mogelijk: na een half uur zitten moet je 3 minuten bewegen
Wandel rond terwijl je een telefoontje doet
Neem de trap: haal je koffie ook eens 3 verdiepingen hoger op je werk
Ga fietsen, maar niet op een e-bike
Beweeg elke dag een half uur matig intensief aan een stuk
Scherder is zelf docent en geeft dus ook les aan zittende leerlingen. Hij geeft alvast het goede voorbeeld: om het half uur doet hij samen met zijn studenten een squat (een soort kniebuiging) gedurende 3 minuten. “Met 3 minuten bewegen na een half uur heb je al minder risico op diabetes 2, obesitas en hart- en vaatziekten.”
Zijn collega’s heeft hij nog niet kunnen overtuigen. Het is dan ook een vastgeroeste gewoonte dat kinderen en jongeren neerzitten tijdens de lessen op school. “Daarom vragen wij ook aan de overheid om mee te helpen. Want uiteraard heeft niet elke burger de kans ‘s ochtends even langs de gym te gaan. Het moet bij de overheid beginnen.”
“We deden hierrond ook een pilootproject in Amsterdam, en dat is ontzettend leuk. De leerkracht doet gewoon mee met bewegen, en tussendoor kan die zelfs nog wat sommetjes opvragen. De kinderen willen ook graag bewegen, en zijn daarna weer rustig.”
“Je wordt niet morgen afgerekend, maar over 30 jaar”
“Laat kinderen weer opgroeien met bewegen als normaal onderdeel van de dag”, stelt Scherder. “Want nu is dat schermpje het normale onderdeel van de dag.”
Toch krijgt Scherder de overheid niet overtuigd. “Het gaat niet eens om tijdelijk enthousiasme. Het ontbreekt hen aan een gevoel van urgentie. Dat vind ik onbegrijpelijk.“
“Het gaat hier niet alleen over je rug, maar ook over je brein. Dat vele zitten en weinig bewegen is een sluipmoordenaar. Je wordt niet morgen afgerekend, maar over 30 jaar.”
Neuropsycholoog Erik Scherder: "Na elk half uur zitten 3 minuten bewegen, zo moeilijk is dat toch niet?"
