Financiële onregelmatigheden, mobiliteit en veiligheid: hierover gaan de verkiezingen in Sint-Truiden

De huidige coalitie bestaat uit CD&V, N-VA en Open VLD. Maar door de vele schandalen zijn er heel wat personeelswissels gebeurd. Het meest opvallende was het ontslag van Veerle Heeren (CD&V) als burgemeester. Ze werd tijdelijk vervangen door Jelle Engelbosch (N-VA), en later door Ingrid Kempeneers (CD&V). CD&V heeft 10 zetels, N-VA en Open VLD hebben er elk 7.

Sp.a was de grootste oppositiepartij met 10 zetels, Groen kon in 2018 één zetel bemachtigen. 

Ondanks alle schandalen zijn er toch ook concrete verwezenlijkingen in Sint-Truiden. Zo is er de uitbouw van het nieuwe sportpark Haspengouw met als pronkstuk het Lago-zwembad.

Ook slaagde de stad erin het dossier rond de renovatie van de Burcht van Brustem, dat al sinds de jaren 70 aansleepte, eindelijk te voltooien. De komende jaren wil de stad de site verder ontsluiten.

Ook op het vlak van verkeersveiligheid werden er stappen gezet. De plannen voor een fietsring in het centrum werden al gedeeltelijk uitgevoerd en een aantal verbindingen worden nog aangepakt. 

Sint-Truiden kwam vooral in het nieuws met wat er allemaal is misgegaan. Die problemen hebben er ook toe geleid dat er van concrete plannen zoals de herinrichting van de veemarkt, de vernieuwing van de stadskantoren, de aanpak van verouderde sportinfrastructuur in Brustem, de dierenbegraafplaats en de realisatie van een nieuw recyclagepark niets in huis is gekomen. Mooie plannen genoeg, maar de financiële en bestuurlijke situatie van de stad liet het niet toe om er ook aan te beginnen.

Alle problemen van Sint-Truiden hebben op een of andere manier wel met normvervaging en geld te maken. Het begon met ex-burgemeester Veerle Heeren die zichzelf en haar entourage trakteerde op coronavaccinaties toen ze eigenlijk enkel nog maar werden toegediend aan de oudste inwoners van de stad. Vervolgens was er ophef over een verborgen lening die werd toegekend aan oud-burgemeester Jef Cleeren. Even later kwam aan het licht dat Heeren een rapport over integriteitsproblemen bij de politie achter had gehouden. De schandalen deden haar uiteindelijk ontslag nemen, en ze werd een tijdje later ook uit haar partij gezet. 

Maar de financiële perikelen bleven maar komen. Er was een verdoken borgstelling voor een renovatie van een pand van de kerkfabriek in Velm, waar in de stedelijke boekhouding niets van was terug te vinden. Enkele schepenen en gemeenteraadsleden kwamen ook nog in beeld bij een vierde (!) audit waarin sprake is van belangenvermenging bij aankopen en overheidsopdrachten. Vlak voor de zomer viel er nog een lijk uit de kast: de Raad van State heeft de uitbesteding van de IT-diensten van de stad vernietigd. De procedure zou niet eerlijk zijn verlopen.

De normvervaging in Sint-Truiden heeft de hele legislatuur als een donkere wolk boven het bestuur gehangen. Het spreekt voor zich dat iedere partij zegt komaf te willen maken met deze toestanden. De stad Sint-Truiden staat de laatste 2 jaar ook permanent onder financieel toezicht door de gouverneur, een situatie die wordt aangehouden ‘zo lang als dat nodig is’.

Burgemeester Ingrid Kempeneers, die eerst als vervanger en nadien definitief als nieuwe burgemeester werd aangesteld, is trots dat er ondanks alle problemen toch nog dingen gerealiseerd zijn: “Uiteraard kun je niet alles uitvoeren wat in je bestuursakkoord staat. En met alles wat we hebben meegemaakt, ook met die audits, hebben we heel wat vertragingen opgelopen rond heel wat projecten.”

Voor haar staat het ook vast dat het financiële beheer van de stad cruciaal wordt, en de nieuwe financiële directeur van de stad moet daar voor zorgen. Het verscherpt toezicht door de gouverneur is daarbij een hulp en geen last: "Voor ons als stad vind ik het op zich geen slechte zaak. Het is een extra wakend oog dat erop toeziet dat alles verloopt hoe het moet verlopen."

Gert Stas van oppositiepartij Vooruit heeft een hele legislatuur aan de boom geschud. Keer op keer kaartte hij de normvervaging en de financiële onregelmatigheden aan. De stad goed besturen wordt de grote uitdaging: “Er moet terug een degelijk bestuur komen. Op dit moment zit Sint-Truiden in een crisissituatie. Er gaat echt aan crisis management moeten gedaan worden en er moeten duidelijk knopen worden doorgehakt. We zullen moeten zien wat kan en wat niet kan. Je moet beseffen dat het geld niet aan de bomen groeit.”

In Sint-Truiden werd in 2018 een coalitie gevormd van CD&V, N-VA en Open VLD, onder leiding van Veerle Heeren. Intussen zijn er door de vele schandalen wel heel wat personeelswissels gebeurd. Veerle Heeren nam onder druk ontslag als burgemeester. Ook Jelle Engelbosch en Jo Francois haalden het einde van de rit niet door alle commotie. Net als N-VA-schepen Nina Kvikvinia, maar zij koos voor een job bij Justitie en kwam dus niet in opspraak.

Verwacht werd dat het voor de burgemeestersjeep een tweestrijd zou worden tussen huidig burgemeester Ingrid Kempeneers met haar lijst Team Ingrid en Hilde Vautmans van Open VLD. Maar Vautmans is verkozen in het Europees Parlement. Het lijsttrekkerschap laat ze dus over aan de huidige 7e schepen Pascy Monette (Open VLD). Hij was ook in 2018 lijsttrekker en zette toen een goede score neer. 

Bij N-VA kwam Gunther Dauw in het schepencollege terecht, nog wel als schepen van Financiën. Ook dat was het gevolg van een hier nog niet eerder genoemd schandaal. Voormalig schepen Jelle Engelbosch kwam in opspraak door de vermeende aankoop met voorkennis van een bouwgrond tijdens zijn periode als schepen van Ruimtelijke Ordening. Audit Vlaanderen sprak over een schijn van belangenvermenging en Engelbosch trok zich terug uit de gemeentepolitiek.

Het is uitkijken of de Truienaar de huidige bestuurspartijen zal afstraffen voor alle zaken die aan het licht zijn gekomen. Vooruit slaagde erin om heel wat wantoestanden aan te kaarten, dankzij het werk van fractieleider Gert Stas, maar het is voormalig burgemeester Ludwig Vandenhove die de lijst trekt.

Vlaams Belang trekt naar de kiezer met kopvrouw Roosmarijn Beckers. Ook daar klinkt de roep om een transparanter bestuur, maar ook veiligheid is voor Vlaams Belang een belangrijke kwestie in Sint-Truiden.

Alle onfrisse politieke praktijken hebben ook burgers geïnspireerd om met alternatieve partijen te beginnen. Zowel Fris! als WOW zijn een rechtstreeks antwoord op de commotie die er de afgelopen jaren is geweest. Naar eigen zeggen willen beide burgerbewegingen een positief alternatief bieden en breken met de oude politieke cultuur.