Elektrische wagen verliest marktaandeel in Europa: "Transitie naar elektrisch gaat niet zonder slag of stoot"

In mei zijn er in de Europese Unie bijna 912.000 nieuwe personenwagens ingeschreven, een daling met 3 procent ten opzichte van de maand mei in 2023. Dat blijkt uit cijfers van de Europese autoconstructeurskoepel ACEA . Opvallend: de elektrische wagen verliest marktaandeel in Europa.

Afgelopen maand waren de volledig elektrische wagens goed voor 12,5 procent van de inschrijvingen van nieuwe personenwagens in Europa, waar dat in dezelfde maand vorig jaar 13,8 procent was. De inschrijvingen van volledig elektrische wagens daalden in mei met 12 procent tot 114.308 stuks. 

Er zijn verschuivingen in het landschap van de elektrische wagens, ziet ook autojournalist Gert Verhoeven. "We zijn al 10 jaar bezig met de elektrische wagens. De consument lust de elektrische wagen nog niet, die is nog te duur."

Maar dat betekent niet dat men niet mee wil met de transitie naar elektrisch. Uit de cijfers van ACEA blijkt dat vooral de hybridewagens hun marktaandeel in Europa zagen groeien, van 25 procent in mei 2023 naar 30 procent afgelopen maand.

"Het toont dat mensen wel willen investeren in een wagen die zuiniger is, minder brandstof verbruikt en voor een deel rijdt op elektrische aandrijving. Maar men durft de sprong naar volledig elektrisch niet maken, omdat het nog niet helemaal rendabel is. De prijs en de technologie zijn nog niet helemaal rijp."

Opvallend, alleen in België - de op 2 na grootste markt in volume voor elektrische wagens - en Frankrijk was er wél een stijging in het aantal inschrijvingen van elektrische wagens, met respectievelijk 44,8 procent en 5,4 procent. 

Dat België een belangrijke markt is voor elektrische wagens is niet ongewoon, zegt econoom Geert Noels. "Er zijn veel stimuli die de transitie naar (volledig) elektrisch versnellen. Bovendien wordt onze markt voor een deel gestuurd door de overheid. Diesel wordt gepenaliseerd, er gelden accijnzen aan de pomp en er hangen fiscaliteitsvoordelen vast aan elektrische wagens."

Concreet voorbeeld van zo'n stimulus: de veelbesproken premie die de Vlaamse regering voorziet voor mensen die een elektrische wagen willen kopen. Die bestaat enkel dit jaar, terwijl eerder beslist was om de premie ook in 2025 en 2026 te voorzien. "Het is nog maar de vraag of de volgende regering dat systeem nog zou kunnen handhaven, nu er vragen zijn rond de betaalbaarheid van de maatregel", stelt Verhoeven.  

Volgens Verhoeven heeft de populariteit bij de consument vooral te maken met premiebeleid. "De enige reden dat elektrische auto’s de voorbije jaren in de lift zaten, is omdat er dergelijke incentives waren. In Duitsland is de premie voor de elektrische wagen eind vorig jaar weggevallen, wat de verkoop van elektrische wagens deed kelderen. Dat is ook zo in Nederland en veel van de andere landen waar we een forse daling zien."

"Vanaf het moment dat dergelijke wagens van het infuus gehaald worden, zakt de markt in elkaar omdat de auto’s duur blijven." Verhoeven is dan ook kritisch over fiscaliteitsmaatregelen. "Ze werken ontwrichtend. Vandaag ziet het er rooskleurig uit op de Belgische markt, maar de vraag is hoelang dat nog zo zal zijn."

Volgens Noels is de daling in landen als Duitsland en Nederland naast de reducerende fiscaliteitsmaatregelen ook te wijten aan gebrekkige infrastructuur. "Wanneer men elektrisch rijden promoot, maar de infrastructuur niet volgt, is het logisch dat je moeilijkheden krijgt."

"Bij ons zit dat netwerk al goed. De infrastructuur, zoals laadpalen, wordt op de snelwegen en door bedrijven al goed voorzien. Ook in de steden wordt er rekening mee gehouden en de mensen die het zich op het platteland kunnen veroorloven hebben een laadpaal. Maar als je naar landen als Duitsland of Frankrijk kijkt, volgt dat netwerk niet wanneer je de snelwegen verlaat."

"Elektrisch blijft wel de toekomst", nuanceert Noels. Volgens de econoom moeten de cijfers in een bredere context geplaatst worden. "Als we naar de evolutie over een langere periode kijken, dan zien we dat men nog steeds afstapt van de pure verbrandingsmotor en richting elektrisch evolueert."

"Dat de groei niet lineair of exponentieel is, is normaal. Dat is zo met elke technologische verandering, het gaat met horten en stoten. Overheden moeten een kader creëren voor de transitie naar (volledig) elektrisch. De koper is ideologisch, maar vooral prijsbewust. Laden moet gefaciliteerd worden. De infrastructuur moet dus kunnen volgen, maar dat gaat niet overal op dezelfde manier", aldus Noels.