Hongarije zit Europese Unie voor met slogan 'Make Europe Great Again': "Je merkt dat de andere lidstaten heel zenuwachtig zijn"

Om de 6 maanden zit een andere lidstaat de Europese Unie voor. Op 1 juli neemt Hongarije die rol over van België.

Het Hongaarse voorzitterschap zal ongetwijfeld met argusogen gevolgd worden door de andere lidstaten én de internationale pers. De regering van premier Viktor Orbán is omstreden, omdat ze de rechtstaat in eigen land heeft uitgehold en ook al geregeld dwars lag bij Europese beslissingen. Daarenboven onderhoudt Orbán goede banden met de Russische president Vladimir Poetin.

Nog voor dat voorzitterschap goed en wel is begonnen, liet Hongarije al een eerste keer van zich horen. Gisteren stelde het de slogan voor die het voorzitterschap moet vergezellen: 'Make Europe Great Again'. Een slogan die wel heel erg doet denken aan 'Make America Great Again', de campagneslogan van Donald Trump tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016, die Trump toen won.

De slogan heeft een dubbele boodschap, legt Politico-journaliste Barbara Moens uit in De Ochtend op Radio 1. "Er is de inhoudelijke boodschap. De Hongaren willen tijdens hun voorzitterschap de focus leggen op competitiviteit, dus ervoor zorgen dat de Europese economie competitief blijft in vergelijking met de VS, China en de rest van de wereld."

"Maar het is ook een niet zo subtiele hint naar Donald Trump en de VS." Niet totaal onverwacht: van Orbán is geweten dat hij dicht bij Trump staat. "Hij heeft hem ook al bezocht in de VS en heeft openlijk gezegd dat hij graag zou hebben dat Trump de Amerikaanse presidentsverkiezingen in november opnieuw zou winnen", zegt Moens. De slogan "is dus wel een beetje een provocatie".

Hongarije denkt daar anders over. Tijdens de persconferentie waarop de slogan en een logo werden voorgesteld, wezen de Hongaren erop dat vooral journalisten die link leggen.

'Make Europe Great Again' komt ook niet echt uit de koker van Orbán. Hij gebruikte die woorden wel al eens eerder, tijdens een toespraak in februari voor het parlement. Maar de slogan dook ook al in een andere context op, zowel in uiterst rechtse als veeleer pro-Europese kringen.

Het was bijvoorbeeld de naam van een conferentie in Roemenië, georganiseerd door een Roemeense instelling met banden met uiterst rechts. De woorden waren enkele weken geleden ook te horen tijdens het boerenprotest in Brussel, toen fel werd geprotesteerd tegen het landbouwbeleid van de Europese Unie.

Maar ook pro-Europese organisaties gebruikten de slogan al. 'Make Europe Great Again' is tot slot ook de titel van een boek van de Belgische defensiespecialist Sven Biscop, over welk pad de EU moet bewandelen als ze overeind wil blijven tussen de (andere) grootmachten.

Controversieel of niet, de rest van de Europese Unie heeft genoeg andere redenen om het voorzitterschap van de Hongaren te vrezen. "Je merkt dat de Europese Unie heel zenuwachtig is voor dat voorzitterschap", weet Moens.

Hongarije kan als voorzitter de agenda bepalen en heeft daardoor wel wat macht in handen. "Het voordeel voor de andere landen is wel dat Hongarije aan zet komt op het moment dat er een nieuw parlement en een nieuwe commissie zijn. Dus er zullen redelijk weinig nieuwe wetgevende initiatieven zijn om in goede banen te leiden", relativeert Moens.

Bovendien is er redelijk wat druk gezet op België, dat momenteel nog voorzitter is, om een aantal gevoelige dossiers rond te krijgen voor de Hongaren overnemen.

De vrees is vooral dat Orbán zich de komende 6 maanden op het internationale toneel zal opwerpen als het gezicht van Europa, weet Moens. "Het voorzitterschap bereidt ook mee de compromissen voor op buitenlands beleid. Hongarije zal dus mee de pen vasthouden bij de reactie op de Amerikaanse verkiezingsuitslag. Dat zijn zaken waar zij wel op kunnen wegen."