Waarom zijn we zo massaal teleurgesteld na het verlies van de Rode Duivels en hoe gaan we ermee om?

Teleurstelling troef na het laatste fluitsignaal in de EK-wedstrijd van de Rode Duivels tegen Slovakije. Terwijl in het stadion in Frankfurt de supporters nog met verslagen gezichten naar het veld staren, lopen de dorpspleinen in eigen land volledig leeg.

Het beeld van kapitein - maar in dit geval vooral papa - Kevin De Bruyne die meteen na de wedstrijd zijn ontroostbare zoontjes in zijn armen neemt, vat de teneur samen.

Hoe komt het dat we na 1 verloren wedstrijd met z'n allen zo massaal verslagen zijn? "De grote teleurstelling gaat om veel meer dan het voetbal alleen", zegt professor sport- en bewegingspsychologie Filip Boen. "We leven vandaag in een geïndividualiseerde samenleving waarin we nood hebben aan het gevoel om ergens bij te horen."

"Als populairste sport is voetbal hét middel om dat te doen. Tijdens een wereldtoernooi als het EK slagen de Rode Duivels erin om ons – al is het soms maar voor even – allemaal Belg te doen voelen."

Net door dat groepsgevoel hebben de prestaties van de Rode Duivels een invloed op ons zelfbeeld. "Ons zelfbeeld wordt namelijk niet enkel gevormd door wie we zijn als individu, maar ook door de groepen waartoe we behoren, én hoe goed die het doen", aldus professor Boen.

"Als de Rode Duivels winnen, en je identificeert je met België, ga je jezelf dus automatisch beter voelen." Maar dat geldt ook in de omgekeerde richting. "In die zin is het gevoel van teleurstelling niet alleen aanwezig door wat de Rode Duivels is overkomen, maar ook door wat jezelf is overkomen. Je eigen zelfbeeld wordt als het ware tijdelijk naar beneden gehaald."

Dan is er nog de anticipatie voor de wedstrijd, want bij iedere Belg leefde het idee dat Slovakije een gemakkelijke prooi ging zijn. "Dat heeft natuurlijk een heel groot effect op die teleurstelling", zegt Boen. "De verwachting is niet zozeer dat we het EK gaan winnen, maar wel dat we met gemak door de eerste ronde geraken."

Verder is er nog de frustratie van de vele kansen en de afgekeurde doelpunten. "Biologisch gezien vinden mensen het veel erger om iets te verliezen, dan om iets te winnen. Als je dan even gelooft dat je iets vasthebt, en je moet het daarna afgeven, dan komt dat zeer zwaar aan."

En hoe moeten we nu omgaan met teleurstelling? Dat is volgens professor Boen voor iedereen anders. "Mensen die zich niet heel sterk identificeren met de Rode Duivels gaan er afstand van nemen om hun zelfbeeld te beschermen."

"Dat kan zich uiten in het je minder aan te trekken, of door de groep te verwerpen. Denk maar aan de lacherige comments op sociale media, of uitspraken als: 'zie je wel, zo goed waren ze toch niet'."

"De echte fans daarentegen gaan sociaal competitief reageren. Dat wil zeggen dat ze meer naar de toekomst gaan kijken en de ploeg steunen om tot betere resultaten te komen. De sterkte van de band die je hebt met een groep, gaat invloed hebben op hoe je gaat reageren."