Iran en Zweden hebben een deal gesloten rond een gevangenenruil. Teheran heeft de EU-diplomaat Johan Floderus en de Zweed Saeed Azizi laten gaan in ruil voor de vrijlating van de Iraniër Hamid Nouri. De voormalige gevangenisbeambte werd eind vorig jaar in Stockholm tot levenslang veroordeeld voor zijn rol bij executies en martelingen van dissidenten in Iraanse gevangenissen in 1988.
Iran en Zweden stemmen in met gevangenenruil, Iraniër veroordeeld voor oorlogsmisdaden komt vrij
"De Zweedse burgers Johan Floredus en Saeed Azizi zijn vrijgelaten nadat ze zonder reden vastgehouden werden door Iran. De Zweedse overheid heeft intensief gewerkt voor hun vrijlating. Ze zitten nu op een vliegtuig naar huis, in Zweden, en ze zullen snel herenigd worden met hun families", kondigt de Zweedse premier Ulf Kristersson het nieuws aan op X.
Het duo is rond 21.20 uur geland in Zweden. "Ze bevinden zich op Zweeds grondgebied en zijn vrij", aldus Kristersson tijdens een persconferentie. "Dit zijn 2 mensen die de hel op aarde hebben meegemaakt. Een lange periode van lijden is voorbij." De premier begrijpt naar eigen zeggen de gemengde gevoelens bij de vrijlating van Hamid Nouri. "Soms moet je moeilijke dingen doen."
Bemiddeling door Oman
De Iraanse staatstelevisie liet al weten dat ook Nouri vrijgelaten is en onderweg is naar Iran. Nouri werd in 2019 opgepakt op de luchthaven van de Zweedse hoofdstad Stockholm. De politie had klachten over hem ontvangen van Iraanse dissidenten in Zweden. Zweedse rechtbanken kunnen volgens wetgeving burgers berechten voor misdaden die in het buitenland zijn gepleegd.
In Stockholm werd Nouri eind vorig jaar tot levenslange opsluiting veroordeeld voor zijn rol bij executies en folteringen van dissidenten in de Iraanse gevangenis Gohardasht in 1988.
In Iran zouden zeker 5.000 gevangenen in de jaren 80 zijn gedood in opdracht van de toenmalige Iraanse leider Khomeini, als wraak op aanvallen van de MEK-verzetsbeweging aan het einde van de Irak-Iranoorlog (1980-1988).
De gevangenenruil werd bemiddeld door de golfstaat Oman, zo meldt het staatspersbureau Oman News Agency.
Wat met Zweed Ahmadreza Djalali?
Opvallend, er is nog een Zweedse burger die vastzit in Iran. Zo wordt de Zweeds-Iraanse Ahmadreza Djalali, die gastprofessor is aan de VUB, al 8 jaar door de Iraanse overheid vastgehouden. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Tobias Billström wilde Iran van geen onderhandelingen weten "omdat Djalali een Iraanse staatsburger is".
Wies De Graeve, directeur van de Vlaamse afdeling van Amnesty International, reageert teleurgesteld. "Dit nieuws bevestigt dat de cynische gijzelingspolitiek van Iran succes boekt en dat we er als internationale gemeenschap niet in slagen er een halt aan toe te roepen", klinkt het bij De Graeve.
"We roepen overheden op het land onder druk zetten. Iran is geen eiland in de wereld, er zijn diplomatieke en economische belangen. Het is vooral belangrijk dat landen gaan samenwerken en niet geïsoleerd voor landgenoten een oplossing zoeken."
"Internationale samenwerkingen en het opstarten van juridische internationale procedures tegen Iran zijn cruciaal om zo de cirkel van die gijzelingspolitiek te doorbreken", aldus De Graeve.
