Onbetaalde vakantie of verlof zonder wedde klinkt in sommige gevallen misschien aanlokkelijk. Je kan daar een beroep op doen om bijvoorbeeld meer vakantie te hebben in de zomermaanden zodat je voor minder opvang voor je kinderen moet zorgen. Al heeft dat wel zijn gevolgen. Dat zegt Dries Rutten, juridisch adviseur van sociaal secretariaat Acerta.
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. Hij presenteert elke werkdag tussen 9 uur en 10 uur 'WinWin' op Radio2. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Wanneer we spreken over verlof zonder wedde of onbetaalde vakantie, dan is dat iets anders dan de jaarlijkse vakantiedagen waar je als werknemer recht op hebt. Bij de jaarlijkse vakantie behoud je je loon. Dat is niet het geval bij verlof zonder wedde.
"Het is een tijdelijke schorsing van je contract. Dus de werkgever is niet verplicht om je een loon uit te keren. Je valt dan terug op je eigen kapitaal", legt Dries Rutten, juridisch adviseur bij sociaal secretariaat Acerta uit.
Recht om onbetaald verlof te vragen, niet om te eisen
Heb je evenveel recht op onbetaald verlof als op betaald verlof, zoals de jaarlijkse vakantie? "Je hebt het recht om onbetaald verlof te vragen, maar je kan dat niet afdwingen", verduidelijkt Rutten. "Dat werkt in beide richtingen. Een werkgever kan jou vragen om verlof zonder wedde te nemen, maar je bent niet verplicht dat te doen."
Als de werkgever en de werknemer het eens zijn om verlof zonder wedde te nemen, maak je best een overeenkomst op. "Werknemer en -gever spreken af wanneer de periode van onbetaald verlof begint en eindigt. We raden aan om dit op papier te zetten, hoewel het niet wettelijk verplicht is."
Wat met je auto, telefoon en maaltijdcheques?
Wanneer je verlof zonder wedde neemt, vallen je extralegale voordelen weg. Voorbeelden daarvan zijn een bedrijfswagen, een telefoon van je werkgever of maaltijdcheques. "In die overeenkomst kan je dan wel duiden dat de werknemer tijdens de periode toch nog gebruik mag maken van de bedrijfswagen of de telefoon."
"Bij maaltijdcheques kan dat niet, want dat komt vanuit de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ)", waarschuwt Rutten. "Maaltijdcheques krijg je pas voor elke gewerkte dag. En dat is heel letterlijk. Op feestdagen, ziekte en vakantiedagen, zowel betaald als onbetaald, worden geen maaltijdcheques uitgekeerd."
Kan je ouderschapsverlof nemen tijdens je onbetaald verlof?
"De eerste schorsing primeert", zegt Rutten. Onbetaald verlof is een onderling akkoord tussen werkgever en werknemer om tijdelijk de arbeidsovereenkomst te schorsen. "In de periode dat je verlof zonder wedde neemt, kan je geen ouderschapsverlof opnemen. Of als je ziek wordt, hoeft je werkgever je geen gewaarborgd loon te betalen."
"Thematische verloven zoals ouderschapsverlof zijn verloven die gekoppeld zijn aan een bepaalde gebeurtenis of situatie", legt Rutten uit. "Die verloven hebben een uitgewerkt wettelijk kader waaraan meestal ook maandelijkse uitkeringen van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) zijn verbonden. Bij verlof zonder wedde is er geen wettelijk kader."
Er is geen wettelijk kader bij verlof zonder wedde, terwijl dat wel het geval is bij thematische verloven zoals ouderschapsverlof
Dries Rutten, juridisch adviseur bij Acerta
Andere afspraken zijn mogelijk, maar Rutten raadt aan om die op papier te zetten. "De jaarlijkse vakantie is daar een voorbeeld van. Je verliest die dagen niet omdat je onbetaald verlof neemt. Maar stel dat je niet terugkomt voor het einde van het jaar, dan kan je schriftelijk overeenkomen dat de laatste dagen van het jaar je jaarlijkse vakantie zijn. Dan overtreed je niet de wet die zegt dat je je jaarlijkse vakantie voor het einde van het jaar moet opnemen en is er bewijs van."
Gevolgen voor de toekomst
Mocht je nood hebben aan een paar dagen, weken of maanden extra vakantie en je doet een beroep op verlof zonder wedde, weet dan dat dat gevolgen heeft op een aantal zaken:
Pensioen: Je pensioen wordt berekend op basis van het loon dat je tijdens je loopbaan hebt verdiend. Tijdens onbetaald verlof, krijg je geen loon. Bij de berekening wordt dit dan in mindering gebracht.
Belastingen: Je krijgt geen loon, dus zal je op je belastingaangifte ook iets minder inkomen hebben. Dat kan ertoe leiden dat je minder belastingen moet betalen, maar dat blijft eerder beperkt.
Jaarlijkse vakantie: In België werk je in het huidige jaar voor de vakantiedagen van het volgende jaar. De dagen dat je dus niet gewerkt hebt en daar ook geen loon voor hebt gekregen, hebben dus een invloed op de berekening van je jaarlijkse vakantie van het jaar daarna. Dit is niet het geval bij overheidspersoneel. Daar wordt de jaarlijkse vakantie bepaald op basis van het lopende jaar en het aantal dagen verschilt ook naargelang de leeftijd.
Eindejaarspremie: Als er in jouw sector een bonus of eindejaarspremie wordt toegekend, dan kan die minder hoog zijn wanneer je verlof zonder wedde genomen hebt gedurende dat jaar.
