Zware metalen aangetroffen in vapes: "Kan leiden tot IQ-verlies"

RTL Nieuws liet 20 in beslag genomen vapes van kinderen en jongeren onderzoeken in een laboratorium. Opvallend: allemaal bevatten ze een hogere dosis nicotine dan wettelijk toegestaan. Bovendien bevatten 7 van de 20 vapes de kankerverwekkende stof formaldehyde en werd er in 3 toestellen lood aangetroffen. Lood is een zwaar metaal dat schadelijk is voor de ontwikkeling van de hersenen en kan zorgen voor een afname van het IQ tot wel 5 punten. Ook werden er andere zware metalen en giftige stoffen aangetroffen, zoals nikkel, aceton en ijzer.

Volgens Tytgat zijn er 2 problemen: enerzijds de samenstelling van de vloeistof die gevapet wordt, anderzijds de kwaliteit van het vapetoestel zelf. Ook bij de opwarming van de vloeistof, kan er van alles fout lopen. "De verhitting en verneveling gebeurt met een gloeidraad. Als je een toestel hebt van mindere kwaliteit, kunnen er bij het verhitten van die gloeidraad zware metalen zoals nikkel en lood vrijkomen." 

Zorgwekkend, vooral omdat vapen in korte tijd erg ingeburgerd is geraakt bij de jeugd. Recent onderzoek van de Universiteit van Antwerpen toont aan dat een kwart van de jongeren al gevapet heeft, en dat 11 procent het wekelijks doet. 1 op de 10 stelt zich dus op wekelijkse basis bloot aan giftige stoffen, en dat kan verstrekkende gevolgen hebben

"Het is nog erg vroeg om al conclusies te maken over de langetermijngevolgen van vapen. We moeten daarvoor kijken naar 3 dingen: de kwaliteit van het vapetoestel zelf, de actieve stof die gevapet wordt en het oplosmiddel. Dat is nog een blinde vlek. Vaak wordt het actieve bestanddeel opgelost in glycerine of glycerol."

"Er is nog geen onderzoek dat in kaart brengt wat langdurige, intensieve blootstelling hieraan voor gevolgen kan hebben", legt Tytgat uit. "We weten wel dat dat de actieve stoffen kunnen inwerken op de hersenen en het hart. Zeker wie een toestel van slechte kwaliteit gebruikt, riskeert om blootgesteld te worden aan toxische stoffen die in verband worden gebracht met kanker, longziekte, huidirritatie, hersenschade en IQ-verlies."

Daar komt nog bij dat er ook zoiets bestaat als een overdosis nicotine. In sommige vapes uit het onderzoek zat dezelfde hoeveelheid nicotine als in 200 tot zelfs 400 sigaretten. Eén vape bevatte zelfs 11 keer meer nicotine dan toegestaan. Zo'n overdosis kan dodelijk zijn, waarschuwt Tytgat. "Nicotine is een stimulerende stof. Het kan trillingen van skelet- en hartspieren veroorzaken, dit kan leiden tot een hartritmestoornis en finaal tot een hartinfarct."

Wie toch wil vapen, controleert het best of zowel het vapetoestel als de te vapen stof in orde zijn met de EU-wetgeving. "Koop niet zomaar de eerste de beste vape online", is het advies van Tytgat. Al raadt hij vapen sowieso af. "Een gezonde vape bestaat niet."

De vape surft mee op het succes van de e-sigaret. Dat is ook een vorm van vapen, die erg nuttig kan zijn voor mensen die willen stoppen met roken. Doordat de e-sigaret gezonder is dan de gewone sigaret, is men op het idee gekomen om andere stoffen te gaan vapen. "Met allerlei toegevoegde geuren en smaken verleiden marketeers nu ook kinderen en jongeren om te gaan vapen, tegen het advies van de Hoge Gezondheidsraad in."

In Nederland geldt sinds 1 januari 2024 een verbod op smaakstoffen in vapes. "Het lijkt me een goed idee om een dergelijke regelgeving ook hier in te voeren. Vapen kan erg nuttig zijn voor mensen die willen stoppen met roken, maar het mag niet de bedoeling zijn om nieuwe mensen aan te trekken, en al zeker geen jongeren", besluit Tytgat.