Op blote voeten lopen is goed voor je stabiliteit en kan je mentale boost geven. Dat zegt Kevin Deschamps, professor aan de faculteit Bewegings- en Revalidatiewetenschappen (KU Leuven), nu "barefeet influencers" opgang maken op sociale media. "Er is meer en meer aandacht voor de vraag of we in bepaalde omstandigheden misschien toch niet meer blootsvoets moeten functioneren, al is dat niet voor iedereen weggelegd."
Goed voor je stabiliteit én je mentale gezondheid: voordelen (en grenzen) van leven op blote voeten
Grote kans dat je op sociale media al eens een ‘barefeet influencer’ hebt zien passeren. Die zweren er allen enthousiast bij dat het leven op blote voeten beter is. Hetzij omdat ze dan een diepere connectie met de aarde voelen, hetzij om hun evenwicht te herstellen.
Bekijk: Op TikTok legt een ‘barefeet influencer’ uit waarom ze op blote voeten loopt
In tegenstelling tot de meeste trends op sociale media zit hier wel een kern van waarheid, zegt Kevin Deschamps, professor aan de faculteit Bewegings- en Revalidatiewetenschappen van de KU Leuven in ‘Zijn er nog vragen?’ op Radio 1.
Schoenen uit?
Dat op blote voeten lopen beter voor je is, is een gedachtegang die volgens Deschamps al een aantal jaren leeft. "Het is eigenlijk een tiental jaar geleden begonnen, toen collega's uit Harvard University in een publicatie aangaven dat lopen op blote voeten potentieel een meerwaarde heeft naar blessurepreventie toe."
"Vanaf dan is redelijk wat aandacht gegaan naar het gaan blootsvoets functioneren in het dagdagelijkse leven. Bepamperen we de voeten soms te veel in bepaalde omstandigheden?"
“Dat is natuurlijk gestoeld op de loopschoenen uit de jaren 80 met een bepaalde buitenzool, die we allemaal wel kennen. Toen dacht men dat die een meerwaarde hadden wat betreft blessurepreventie en comfort.” Dat zijn wetenschappers vervolgens in vraag beginnen stellen.
We moeten beseffen dat een schoen een hulpmiddel is dat we rond onze voeten doen
Kevin Deschamps, professor aan de faculteit Bewegings- en Revalidatiewetenschappen (KU Leuven).
“Sommige studies tonen aan dat die conventionele loopschoenen voor bepaalde factoren een meerwaarde kunnen bieden, en dat die aangeraden kunnen blijven. Maar anderzijds is ook meer en meer aandacht voor de vraag of we in bepaalde omstandigheden misschien toch niet meer blootsvoets moeten functioneren, om de performantie van atleten, maar ook gewoon mensen die recreatief gaan sporten, te verbeteren.”
“We moeten beseffen dat een schoen een hulpmiddel is dat we rond onze voeten doen, dat we fixeren op het lichaam. Als die een bepaalde dikte heeft, gaan signalen die naar onze voeten worden overgebracht vanuit de grond gefilterd worden.” Maar willen we dat ook? Dat is de vraag die volgens Deschamps gesteld kan worden. Als je het grondcontact minder beïnvloedt, kunnen mensen volgens hem meer stabiliteit ervaren.
“Vandaar dat we zeggen: in een aantal situaties is adequaat schoeisel noodzakelijk, maar in andere situaties laten we de mensen ook regelmatig op blote voeten functioneren, in huis bijvoorbeeld, om juist die externe invloeden in een gecontroleerde situatie toe te laten.”
Is het leven beter op blote voeten?
Daarnaast kan er volgens hem ook sprake van een psychologisch effect zijn: met de voeten in het zand of de tenen in het gras wroeten, kan een mentale boost geven. “Die rechtstreekse contacten met de grond, gaan natuurlijk getransfereerd worden naar onze hersenen.”
'Minimalistische' schoenen
In het kader van deze beweging zijn er ook speciale schoenen op de markt gekomen: de ‘barefoot shoes’ of minimalistische schoenen. Die kunnen volgens Deschamps voor specifieke mensen aangewezen zijn.
“Het is een hulpmiddel dat zou kunnen gebruikt worden als een soort van transitie voor bepaalde mensen, die doelbewust en eventueel in overleg met hun podoloog, hun voet of bepaalde spieren beter te kunnen trainen. Dat kan dan blootsvoets, of met een dergelijke minimalistische schoen.”
“Er zijn een aantal studies naar die minimalistische schoenen die positieve effecten aantonen. Bijvoorbeeld naar balans toe, ook bij ouderen, omdat je het grondcontact veel minder beïnvloedt dan met een conventionele schoen. Daardoor ervaren mensen dan meer stabiliteit.”
Niet voor elk paar voeten
Schoenen af, dan maar? Volgens Deschamps moet er toch genuanceerd worden. Het leven op blote voeten is niet voor iedereen weggelegd.
“We moeten hier een onderscheid maken bij wie we dat kunnen aanraden en bij wie niet. Er is een grote populatie van mensen met voetdeformiteiten of diabetes, waarbij de voet en de voetfunctie toch wel sterk verstoord is."
"Voor die mensen, weten we uit heel sterke wetenschappelijke studies, wordt schoeisel aangeraden die de voeten echt wel gaat beschermen. Het is daar vaak uit den boze om echt blootsvoets te gaan functioneren.”
