Al tijdens de zwangerschap krijgen de kinderen van meertalige moeders een gevoeligheid voor die verschillende talen mee. Dat hebben onderzoekers van de Universiteit van Barcelona op basis van hersenonderzoek ontdekt. "De hersentjes worden er dus zelfs dan al op ingericht om 1 of 2 talen te verwerken", zegt Sofja Volkova, doctor in taalkunde aan de Universiteit Utrecht.
Oh yes, bien sûr! Meertaligheid begint al in de buik, blijkt uit onderzoek
Nieuw onderzoek van de universiteit van Barcelona naar het taalgevoel van 129 pasgeboren baby’s laat zien dat ook de periode vóór de geboorte een belangrijke rol speelt. De ontwikkeling van klankperceptie en taalvoorkeur begint volgens hen al in de baarmoeder.
"De onderzoekers hebben gevonden dat voor het kindje geboren is, dus als het nog een foetus is, er al het een en het ander aan neurale codering van klanken gebeurt", bevestigt Sofja Volkova, doctor in linguïstiek aan de Universiteit Utrecht gespecialiseerd in eerste taalontwikkeling, in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.
Oh yes, bien sûr!
"Dat is natuurlijk best wel bijzonder. Zo’n kind zit diep opgesloten in de buik van de moeder, maar krijgt dan toch wel het een en het ander aan vrij subtiele taalgeluiden mee. Op basis daarvan zien we dat kindjes al gevoelig worden voor een bepaald aantal klanken."
Meertaligheid? Dat begint eigenlijk al in de baarmoeder, vindt nieuw onderzoek
Dat heeft ook invloed bij de ontwikkeling van meertaligheid. Dat ontdekten de onderzoekers door de kinderen van een- en tweetalige moeder te vergelijken. Wat blijkt? Een moeder die switcht tussen verschillende talen, zoals Spaans en Engels, maakt dat het kind gevoelig wordt voor de klanken van die beide talen. "De hersentjes worden er dus zelfs dan al een beetje op ingericht om 1 of 2 talen te verwerken."
Van speen tot elektroden
Om te begrijpen hoe mensen een taal leren, is het van cruciaal belang jonge kinderen te onderzoeken. Dat is geen simpele opgave, zeker bij pasgeborenen. "Het gaat natuurlijk wat lastiger dan bij volwassenen of bij iets oudere kinderen", weet ook Volkova. "We kunnen ze weinig vragen stellen, dus we moeten daar wat handige trucjes op bedenken."
Een van die trucjes is het meten van de taligheid van een pasgeborene aan de hand van een speciale speen. "Afhankelijk van hoe hard de pasgeborene op een speen zuigt, kunnen we dan iets zeggen over of het kindje al in staat is om bijvoorbeeld klanken of talen van elkaar te onderscheiden."
Het lijkt erop dat de prenatale ervaring met taal de vroege verwerving ervan zou kunnen beïnvloeden
Sofja Volkova, doctor in linguïstiek aan de Universiteit Utrecht
Deze studie maakt gebruik van een nieuwe methode, zegt Volkova, namelijk het meten van de hersenrespons van pasgeborenen terwijl ze slapen. "Die data worden verzameld door middel van drietal elektrodes die op het voorhoofd van zo'n kindje worden geplakt. Die meten dan de reactie van de hersenen van het kindje op klankovergang. Daarmee kunnen we dus op een bepaalde manier bijna in het hoofdje van een kind kijken, wat bijzonder is."
Meertalig praten tegen de buik?
Ongeboren baby’s in meerdere talen aanspreken, zou dus kunnen lonen. "Het is niet zo dat je te laat bent als je de tweede taal pas gaat hanteren op het moment dat het kind al geboren is. Maar het kan zeker geen kwaad", zegt Volkova. "Het kan zelfs helpen, zo blijkt uit de neurale respons."
Of een gevoeligheid voor meerdere talen door het horen van de meertalige moeder ook betekent dat het kind dan makkelijker beide talen kan aanleren, blijft nog een vraagteken. "Wat we nu in ieder geval kunnen zeggen, is dat het erop lijkt dat de prenatale ervaring met taal de vroege verwerving van taal zou kunnen beïnvloeden", aldus Volkova.
"Alle onderzoeken die we hiervoor hebben gedaan met iets oudere kinderen, bijvoorbeeld van een paar maanden oud, doen er goed aan om in het vervolg ook te kijken naar wat er gebeurt in dat laatste trimester voor de geboorte. Want dat taalaanbod kan dus ook een effect hebben op wat ze doen op een vroege leeftijd."
