Meta, het bedrijf achter Facebook en Instagram, legt zijn AI-plannen in Europa even stil. Eerder deze maand maakte het bedrijf bekend dat het persoonlijke informatie zoals foto’s, reacties en posts wilde gebruiken om AI-tools te trainen. Dit wou het doen zonder de expliciete goedkeuring van gebruikers. Door het vele protest dat daarop volgde, beslist de Ierse privacywaakhond dat Meta zijn plannen moet pauzeren. Ook in ons land werd een klacht ingediend.
Meta moet AI-plannen pauzeren in Europa na klachten privacyexperten
Instagram- en Facebookgebruikers kregen de voorbije weken een melding van Meta met de mededeling dat het alle openbare foto's en berichten kan gebruiken om toekomstige AI-toepassingen te trainen, tenzij je bezwaar aantekent tegen 26 juni. En daar wringt het schoentje volgens Europese privacywaakhonden.
De melding kwam er omdat Meta die AI-ontwikkelingen uitdrukkelijk opneemt in haar privacybeleid en het gebruikers daarover moet informeren. Meta is samen met OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, en Google verwikkeld in een hevige strijd om als eerste een AI-tool te ontwikkelen die de menselijke intelligentie benadert of overstijgt.
Maar voor het zover is, wil Meta net als bijvoorbeeld OpenAI generatieve AI verder ontwikkelen. Een voorbeeld van die generatieve AI is Dalle-E. Dat is een beeldgenerator die foto's maakt aan de hand van de vraag die je stelt. Meta wil iets gelijkaardigs ontwikkelen en om al die systemen te trainen zijn er veel foto's nodig.
En daar zit de kracht van Meta, miljarden foto's op Facebook en Instagram liggen klaar voor het grijpen. Het bedrijf heeft een schat aan gratis data in handen, wat hen een voorsprong geeft op andere technologiebedrijven.
Hoe train je een AI-tool?
Volgens Michiel Vandendriessche, co-founder van het Belgische AI-bedrijf Raccoons, train je een generatieve AI-tool door hem veel voorbeelden te geven. "Wie een systeem het verschil wil leren tussen katten en honden en ervoor wil zorgen dat het systeem het verschil kent tussen beiden, verzamelt eerst 10.000 foto's van een kat. En zeg je tegen de computer: dit is een kat. Daarna doe je hetzelfde met honden en het systeem gaat daaruit leren en alle patronen herkennen."
Protest consumenten- en privacyorganisaties
Meta maakte vrijdagavond bekend dat het zijn plannen om Europese data te gebruiken pauzeert. De mededeling volgt nadat de Ierse privacywaakhond, Irish Data Protection Commission (DPC), het bedrijf halt toeroept om de data van Europese gebruikers te gebruiken. DPC en Meta zouden nu in gesprek gaan om het verdere verloop te bekijken.
Simpel gezegd, zonder lokale informatie zouden we mensen alleen een tweederangs ervaring kunnen bieden. Dit betekent dat we Meta AI op dit moment niet in Europa kunnen lanceren.
Meta
In ons land diende ook Testaankoop een klacht in bij de Gegevensbeschermingsautoriteit. "De methoden die Meta gebruikt om aan data te komen zijn volledig illegaal", zegt woordvoerder Laura Clays. "Europese regels worden overtreden en vragen zoals wat er gebeurt met content waarbij minderjarigen betrokken zijn, blijven onbeantwoord."
Ook de privacy-NGO None of Your Business diende in 11 Europese landen, waaronder België, een klacht in. Beide organisaties willen dat Meta hun privacybeleid terug aanpast, zodat de gebruiker expliciet toestemming moet geven en niet enkel bezwaar kan aantekenen.
Waar zou Meta de mist in zijn gegaan?
NGO's en privacyexperten kaarten een aantal aspecten aan die niet in lijn zijn met GDPR.
Het zou correcter zijn mocht Meta haar gebruikers niet meteen meenemen in het project, maar hen eerst vragen of ze dat wel willen. Nu vraagt Meta hen achteraf pas om bezwaar aan te tekenen. Op deze manier proberen ze om bestaande privacywetten te omzeilen.
Op sociale media wordt aangekaart dat Meta het wel zeer moeilijk maakt om een bezwaar te tekenen. Zo is het ontwerp van de webpagina zo moeilijk gemaakt dat je amper tot het formulier geraakt om bezwaar aan te tekenen.
"Meta vraagt niet uitdrukkelijk toestemming aan gebruikers om mee te doen, omdat ze informatie willen verwerken op basis van een andere juridische grondslag, namelijk hun zogenaamde ‘gerechtvaardigd belang ’. Dat betekent dat ze geen toestemming zouden hoeven vragen", zegt Magali Feys, advocaat in gegevensbescherming.
Wat zijn de gevaren?
Expliciete gevaren zijn er niet, maar er is veel onwetendheid. Het is niet duidelijk wat voor AI-tool Meta aan het maken is en waarvoor die uiteindelijk zal gebruikt worden. In hun nieuw privacybeleid staat ook dat hun technologie zal worden aangeboden aan derden. Wie die andere spelers zijn, is onduidelijk.
Volgens onderzoeker Laurens Vandercruysse van Solvay Business School is het moeilijk om mensen bewust te maken van de mogelijke gevaren. "De gevaren an sich zijn vandaag nog onduidelijk en zullen duidelijk worden in de toekomst. Wat ook zeer problematisch is, zijn AI-tools die worden ontwikkeld en verbeterd door al onze foto's te verwerken. Ik denk dan aan real-time gezichtsherkenning of de creatie van fake videobeelden die men ook kan gebruiken binnen minder democratische samenlevingen voor allerhande doeleinden."
Meta heeft niet de beste reputatie wat betreft het beschermen van privacygegevens. "Het is duidelijk dat Meta onze rechten niet als hoogste goed houdt", zegt Feys. "Je kunt privacy zeer goed balanceren tegenover het gebruik van data, maar dan moet je technische ingrepen doen. Je moet ook transparant zijn naar je burgers en gebruikers toe. De GDPR laat veel toe, maar er moeten regels worden toegepast en Meta weigert dat te doen."
Ook Michiel Vandendriessche (co-founder van Raccoons) zou zelf geen toestemming geven aan Meta. "Ik heb een kind van 9 maanden, ik wil bijvoorbeeld niet dat mijn kind gebruikt wordt om afbeeldingen te genereren. Ik zou het raar vinden als iemand op de wereld een afbeelding van een baby van 9 maanden oud vraagt aan een AI-tool en dat een afbeelding van mijn zoon daarvoor input heeft gegeven."
Je data beschermen voor in de toekomst?
Het is niet duidelijk wanneer Meta zijn plannen voor het trainen van een AI-tool met data uit Europa zal hervatten.
Als je niet wilt dat Meta je data gebruikt, kan je voor de zekerheid bezwaar aantekenen. Je kunt dit doen via de instellingen in de app. Op Instagram moet je eerst naar je profiel gaan en dan via de 3 horizontale strepen naar 'info' en dan naar 'privacybeleid'.
Op Facebook kan je naar het formulier via 'instellingen en privacy' en als je dan nog eens op 'instellingen' klikt kom je uit bij het privacybeleid. Als je dan in de tekst die je te zien krijgt, klikt op 'het recht om bezwaar aan te maken' kom je uit op het formulier.
In dat formulier kun je dan je reden voor bezwaar invullen. Meta verwoordt dit als ‘Laat ons weten welke invloed deze verwerking op je heeft.’ Hier kun je invullen dat je niet wilt dat jouw gegevens gebruikt worden. Je krijgt dan een mail of melding dat je verzoek goedgekeurd is. Testaankoop geeft in dit artikel voorbeelden van hoe je best bezwaar aantekent en wat je kan invullen in het formulier om zeker te zijn dat je bezwaar aanvaard wordt.
