De legers van Rusland en Wit-Rusland zijn gestart met gezamenlijke militaire oefeningen, waarbij ook geoefend wordt om tactische nucleaire wapens in te zetten. Dat meldt het ministerie van Defensie van Rusland. De oefeningen worden gehouden "zodat beide landen hun territoriale integriteit en soevereiniteit kunnen verdedigen", aldus het ministerie.
Wit-Rusland en Rusland houden gezamenlijke oefeningen met tactische nucleaire wapens
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Het is niet de eerste keer dat Rusland en Wit-Rusland samen oefeningen houden met tactische nucleaire wapens. Vorige maand deden ze dat al eens eerder in het Zuidelijke Militaire District van Rusland, dat ook geannexeerde delen van Oekraïne omvat.
Volgens de Wit-Russische minister van Defensie Viktor Khrenin zijn de oefeningen een reactie op "de mislukte pogingen om Wit-Rusland mee te sleuren in een epidemie van kleurrijke revoluties en om het dan met economische sancties te treffen", schrijft hij op Telegram.
Khrenin beweert ook dat sommige westerse landen militaire actie tegen Wit-Rusland willen ondernemen. De oefeningen moeten het militair personeel en materieel klaarstomen om de territoriale integriteit en soevereiniteit te kunnen verdedigen, klinkt het.
Wat zijn tactische nucleaire wapens?
Tactische nucleaire wapens zijn ontworpen vanuit het idee om een meer flexibele en gecontroleerde optie te bieden voor het gebruik van kernwapens. Ze zijn over het algemeen een stuk kleiner en minder krachtig dan strategische kernwapens en worden voornamelijk ingezet voor tactisch gebruik op het slagveld, zoals voor het vernietigen van vijandelijke troepenconcentraties, bunkers of logistieke doelen.
Rusland heeft de afgelopen jaren wel vaker geoefend met nucleaire wapens, al deed het dat meestal wel op zijn eentje. Ook andere nucleaire mogendheden houden bijna jaarlijks dergelijke oefeningen, inclusief in ons land. In 2022 werden er vanaf de luchtmachtbasis Kleine-Brogel oefeningen gehouden voor het afwerpen van kernwapens, waarbij ook Belgische F-16 gevechtsvliegtuigen betrokken waren.
België heeft zelf geen kernwapens, maar tijdens de Koude Oorlog werden er wel Amerikaanse nucleaire wapens gestationeerd als onderdeel van de strategische afschrikking tegen mogelijke dreigingen uit het Warschaupact. Die wapens liggen er nog steeds, al werd dat nooit officieel bevestigd.
Afschrikkingskracht
Het doel van dit soort oefeningen is vooral deterrence of afschrikking. Tot op vandaag vormen kernwapens de sokkel van onze collectieve defensie, de afschrikkingsmacht van de NAVO. Kernwapens moeten vijandige acties voorkomen door een geloofwaardige dreiging van vergelding te creëren.
Afschrikking is een strategie die wordt gebruikt door staten om mogelijke tegenstanders ervan te weerhouden om agressieve acties te ondernemen. Dat kan door te laten blijken dat de kosten van een aanval hoger zouden zijn dan de mogelijke voordelen. Kernwapens worden beschouwd als uiterst destructieve wapens die in staat zijn tot massale vernietiging en zijn daarom een krachtig middel van ultieme afschrikking.
Kernstaten willen zich vooral zichtbaar tonen. Een nucleaire afschrikking is enkel effectief als ze ook geloofwaardig is, en dus moet een land tonen dat het die wapens ook effectief kan inzetten. Daarom verspreidt het Russische ministerie van Defensie ook zoveel beelden van de oefeningen. Mocht Rusland nu echt een nucleaire test (explosie) doen, dan spreken we over een heel belangrijke escalatie, maar dat wordt nu niet verwacht.
Sovjetverleden
Wit-Rusland en Rusland hebben een goede verstandhouding. Dat komt vooral door het gedeelde verleden van beide landen. Beide waren deel van de Sovjet-Unie, tot het uiteenvallen in 1991. Het gezamenlijke verleden heeft geleid tot nauwe militaire en culturele banden.
Sinds 1999 vormen Rusland en Wit-Rusland een politieke en economische unie, bekend als de Unie van Rusland en Wit-Rusland. Dit partnerschap omvat nauwe samenwerking op het gebied van defensie en veiligheid. Beide landen zijn ook leden van de CSTO, een militair bondgenootschap van voormalige Sovjetrepublieken dat gezamenlijk verdediging en militaire samenwerking bevordert. De oefening moet die samenwerking nu in de verf zetten.
Rusland heeft enkele militaire faciliteiten in Wit-Rusland, zoals een radarstation in Hantsavichy en een marinecommunicatiecentrum in Vileyka. Ook op gebied van wapenleveringen, defensie-industrie en defensietechnologische doeleinden werken beide landen nauw samen.
