"Zelfs geen tijd om te douchen": campagne Te Gek!? vraagt aandacht voor mentale gezondheid van prille ouders

Te Gek!? ijvert voor een geestelijk gezond Vlaanderen zonder stigma of discriminatie. Vandaag lanceert de organisatie een campagne speciaal voor prille ouders. "En dat is nodig", klinkt het. "Want het krijgen van een kindje heeft een grote impact op het emotioneel welbevinden. Heel wat (mee-)moeders en vaders kampen met neerslachtigheid, bezorgdheid, angsten en een gebrek aan zelfvertrouwen."

Nog te vaak leeft de mythe van 'de roze wolk', die gepaard gaat met onrealistische verwachtingen rond ouderschap en de komst van een baby. Er is de druk om een goede ouder te zijn, en dan zijn er nog de fysieke ongemakken die zich vaak voordoen tijdens en na een zwangerschap.

"Over al die gemengde gevoelens, moeilijke momenten en uitdagingen wordt heel weinig gesproken. Niet door ouders, niet door de omgeving, en niet door zorgverleners." Met deze campagne wil Te Gek!? de taboes rond pril ouderschap doorbreken. "Het is belangrijk om er net wél over te praten."

1 op de 5 vrouwen kampt namelijk met psychische problemen tijdens het peripartum (oftewel: rond de bevalling). Dat blijkt uit onderzoek van het National Collaborating Centre for Mental Health (2018). "Het gaat om een breed spectrum aan psychiatrische stoornissen."

Uit onderzoek van het socialistisch ziekenfonds Solidaris is vorige maand al gebleken dat vrouwen die in de afgelopen 12 maanden een kind kregen, vaker zijn gestart met een antidepressivum dan andere vrouwen. Het gaat om 4,7 procent van de moeders. Ter vergelijking: voor alle vrouwen in de bevolking ligt dat percentage op 2,9 procent. 

Bij de vaders startte in het eerste jaar na de geboorte 2,7 procent met een antidepressivum. Voor de hele bevolking is dat 2,1 procent. Dat verschil is minder significant, maar uit eerdere studies bleek dat ook jonge vaders risico lopen op postnatale depressie.

Vaak heerst het idee dat je als ouder meteen een band hoort te voelen met je pasgeboren baby. "Als kraamverzorgende stel ik ouders gerust dat die band vaak nog wat moet groeien", vertelt Leticia Verlinden. Ze werkt bij Familiehulp Antwerpen en helpt ouders tijdens die kwetsbare fase in hun leven.

"Het is niet omdat je je baby een hele tijd hebt laten groeien in je lichaam, dat je meteen op die cliché roze wolk belandt na de bevalling. Wij geven de ruimte om ook negatieve gevoelens een plekje te geven."

Qmusic-dj Jolien Roets is ambassadeur van de Te Gek!?-campagne. Roets is mama van zoontje Idris (3) en dochter Mina (1), en kan meespreken over de impact van ouderschap op je mentale gezondheid. "Dit is zowat de zwaarste periode in mijn leven. Alles loopt nochtans zoals het zou moeten lopen. We zijn 'blessed' met 2 gezonde kinderen. Maar toch is het ouderschap voor mij de allergrootste uitdaging tot nu toe." 

"Na de babyfase dacht ik 'en nu gaan we opnieuw naar wat het was: vrienden, evenementen, daten, een avondje uit'. Maar dat is natuurlijk onzin. In realiteit ben ik vaak heel moe en doe ik nog heel weinig dingen voor mezelf. Ik mis soms echt een sociaal leven."

Voor de campagne 'Dat lucht op ' heeft Te Gek!? een gratis alternatieve geboortelijst ontwikkeld. In plaats van geschenken, kunnen familie en vrienden aan prille ouders wat 'ademruimte' cadeau doen. Een avondje babysitten, een pot verse soep, wat boodschappen doen of een luisterend oor: via een online tool  stuur je een virtueel ballonnetje naar een prille ouder, mét bijhorende persoonlijke boodschap. 

Daarmee wil de organisatie de omgeving oproepen om prille ouders te ondersteunen, en het prille gezin mee 'te dragen'. "Naast zorgprofessionals (kraamzorg, vroedvrouwen, ...) is sociale steun essentieel", zegt Anneleen Vindevogel, coördinator van Te Gek!?. "Vrienden, buren, familieleden, schiet in actie: wanneer de zuurstof bij prille ouders opraakt, kan de omgeving steun bieden. It takes a village to raise a child."

"Deze geboortelijst laat mensen nadenken wanneer ze op kraambezoek gaan", vindt ambassadeur Jolien Roets. "Wat is écht zinvol voor jonge ouders op dat moment? Ik weet bijvoorbeeld niet wat ik zou hebben gedaan zonder mijn mama."

"Mama zei: 'Ik kom een half uurtje af, dan kan jij douchen en je haar drogen'. Het voelt fantastisch dat iemand dan even je baby overpakt. Anders komt dat douchen er gewoon niet van. "Soms kan iets kleins enorm helpen. Al is het maar iemand die vraagt of die een brood kan meebrengen wanneer die op bezoek komt."