"Mijn zak chips is maar voor de helft gevuld met chips, de andere helft is gewoon lucht." Dat is de ergernis van VRT NWS-journalist Tim Verheyden in de podcast van WinWin, ‘Mens erger je niet’. Waarom zit er zoveel lucht in een zak chips? "Die lucht is nodig om je chips langer krokant te houden. Het voorkomt ook dat ze breken tijdens het transport", zegt verpakkingsexpert Bart Calis. "Maar ook 'shrinkflation' kan een rol spelen", zegt retailexpert Els Breugelmans van de KU Leuven.
'Mens erger je niet' is de podcast van het consumentenprogramma 'WinWin' op Radio2. Xavier Taveirne en Chaima Saysay delen samen met een bekende gast hun consumentenergernis én gaan op zoek naar verklaringen en oplossingen. En da's een WinWin. Zelf je ergernis delen? Mail naar winwin@radio2.be.
VRT NWS-journalist Tim Verheyden is teleurgesteld telkens hij een zak chips opent. "Die is maar voor de helft gevuld met chips, de andere helft is lucht." Waarom is dat? Bart Calis is expert en docent verpakkingen aan de Artevelde Hogeschool in Gent: "Die lucht is uiteraard niet om lucht te verkopen, die heeft wel degelijk een functie. De lucht is op die manier samengesteld om de chips langer krokant te houden en ook langer te kunnen bewaren."
En de lucht heeft nog een bijkomende functie, zegt de verpakkingsexpert: "Door de lucht in de chipszak krijg je een luchtkussentje rond de chips, waardoor de chips ook fysiek beter beschermd wordt. Zo voorkom je dat de chips zullen breken tijdens het transport. Niemand wil een zakje chips openen met kapotte chips in, toch? Probeer maar eens zelf een zak chips kapot te drukken door de verpakking heen. Dat zal niet lukken zonder dat de zak openspringt. Die lucht is dus wel degelijk nodig."
De lucht is zo samengesteld om de chips langer krokant te houden en langer te kunnen bewaren. Bovendien zouden de chips zonder die lucht ook makkelijker breken tijdens het transport.
Bart Calis, expert verpakkingen
"De producent heeft er trouwens helemaal geen baat bij om meer lucht in de chipszak te steken dan nodig. Hoe meer lucht in de zak, hoe minder chips hij kan transporteren. Dat is een meerkost voor de producent en dus financieel geen interessante strategie. Ik kan alleen maar aanraden om goed te kijken naar de vermelding van de netto-inhoud, als je zeker wil zijn van de hoeveelheid chips in de zak", besluit Calis.
Producenten verminderen de inhoud van de verpakkingen, maar de prijs blijft wel dezelfde. Door aan 'krimpflatie' te doen, drukken producenten de hoge productiekosten
Els Breugelmans, expert retail en marketing
Als Tim Verheyden denkt dat zijn zak chips minder goed gevuld is dan vroeger, dan kan dat gevoel ook wel eens terecht zijn. "Er is een nieuw fenomeen waarbij producenten dezelfde verpakking vullen met minder inhoud maar wel de prijs behouden. Dat noemen we 'krimpflatie’ of 'shrinkflation'. De praktijk wordt meer en meer toegepast door producenten", zegt Els Breugelmans, expert retail en marketing aan de KU Leuven.
"In tijden van inflatie zoeken producenten naar oplossingen om de hogere productiekosten te drukken. Dezelfde verpakking, minder inhoud, maar wel dezelfde prijs. Het is gewoon een nieuwe manier om de hogere productiekosten door te rekenen aan de klant."
Mag de producent dit wel doen?
Mogen producenten de inhoud verminderen en de prijs behouden? "In principe doen ze niks verkeerd. Als de inhoud op de verpakking correct is weergegeven, dan kan de klant op voorhand perfect weten hoeveel gram chips die koopt. Maar vergelijken is moeilijk. Want wie weet nu nog hoeveel inhoud er in de vorige pakken chips zat? Bijna niemand houdt dat bij. Maar daardoor krijg je als klant vaak het - terechte - gevoel dat je in de zak bent gezet", verduidelijkt Breugelmans.
Toch kan het anders, zegt Breugelmans: "Bijvoorbeeld in Frankrijk. Daar is een wetgeving uitgewerkt die producenten verplicht om de consument hiervan te informeren in de warenhuizen. Retailers moeten in de winkelrekken een label plaatsen wanneer de inhoud van die verpakking gewijzigd is. Lees: gedaald is."
"Dankzij dat label wordt de consument verwittigd dat een product de afgelopen periode in hoeveelheid is verminderd. In België is er op dit moment nog geen sprake van een aangepaste wetgeving", besluit Breugelmans.
