Slecht resultaat Open VLD kost partij 2 miljoen euro per jaar: dit is de impact van de uitslag op de partijfinanciering

Heb je gisteren federaal en Vlaams op dezelfde partij gestemd? Dan heb je die partij ongeveer 10 euro per jaar bezorgd tot de volgende verkiezingen. Het grootste deel van de partijfinanciering wordt namelijk bepaald op basis van de zetelverdeling in de verschillende parlementen.

"De verschillen in het aantal zetels vertaalt zich dus bijna letterlijk in euro’s. Wie zetels wint, krijgt een hogere dotatie. Voor de partijen zijn financiële gevolgen van het verkiezingsresultaat dus groot", legt professor Bart Maddens (KU Leuven) uit, die berekende wat de uitslagen precies betekenen voor het budget van de partijen.   

Open VLD krijgt jaarlijks 2 miljoen euro minder sinds gisteren. Tot de volgende verkiezingen over 5 jaar betekent dat dus in totaal 10 miljoen euro minder. Al kan dat door indexeringen of het aanpassen van de regels rond partijfinanciering natuurlijk nog veranderen. 

Ecolo gaat er het hardst op achteruit: meer dan 3 miljoen euro per jaar. Ze zien hun jaarlijks budget meer dan gehalveerd. Ook Groen en PS verliezen meer dan 1 miljoen euro per jaar. Grote winnaar is Les Engagés, ze zien hun dotatie bijna verdubbeld. Vlaams Belang rondt de kaap van de 10 miljoen euro per jaar, N-VA blijft status quo met ongeveer 12 miljoen euro. 

De partijen krijgen vanuit de verschillende parlementen dotaties. Partijen hangen heel erg af van die dotaties. Gemiddeld 80 procent van de inkomsten van partijen bestaat daaruit. Voor de rest werken ze met lidgeld en giften. 

"Er zijn heel weinig regels over wat partijen met dat belastinggeld mogen doen. In de praktijk dient dat geld bijvoorbeeld om personeel te betalen, om hun gebouwen te kopen en te onderhouden. En de laatste jaren ook steeds meer voor communicatie. Dat zie je bijvoorbeeld aan de hoge uitgaven op sociale media", legt Maddens uit. 

Partijen hebben doorheen de jaren een vermogen opgebouwd. Sommige potten een deel van de dotatie op, met als absolute nummer 1 de N-VA. 

Open VLD is één van de partijen met het laagste vermogen en na afgelopen verkiezingscampagne zal dat bedrag allicht nog lager liggen dan in 2022.

Zullen ze de lagere dotatie hard voelen?  "Die impact is heel groot", zegt Maddens. "De partij zal allicht personeel moeten ontslaan en overwegen om het partijhoofdkwartier in de Melsensstraat te verkopen. Er zal effectief drastisch bespaard moeten worden"

Het totale bedrag dat naar de partijen gaat stijgt. Opgeteld gaat het vanaf nu om 81,1 miljoen euro per jaar, tegenover 78,4 voor de verkiezingen. "Dat is het gevolg van het feit dat er nu meer kiezers waren. Het aantal geldige stemmen lag dus hoger."

In bijna alle partijprogramma’s kon je lezen dat er minder geld moet gaan naar de politiek. De afgelopen jaren werd al duchtig gediscussieerd in het parlement over lagere partijdotaties, maar de partijen konden geen akkoord vinden. Uiteindelijk kwam er geen besparing en bleef alles bij het oude. Of de partijen hun verkiezingsbelofte ook in de praktijk zullen omzetten, zal de toekomst uitwijzen.