In de Soedanese stad Al-Fashir hebben de Rapid Support Forces zaterdag het laatste operationele ziekenhuis in de regio Noord-Darfur aangevallen. De hulporganisatie Artsen zonder Grenzen meldt dat het ziekenhuis gesloten wordt en veroordeelt de "schandalige aanval". In Soedan woedt al meer dan een jaar een hevige burgeroorlog.
Laatste ziekenhuis in Soedanese deelstaat Noord-Darfur gesloten na aanval door rebellen
"De Rapid Support Forces (RSF) hebben het ziekenhuis bestormd, het personeel aangevallen en de medicijnenvoorraad geplunderd", aldus de hulporganisatie Artsen zonder Grenzen. Ze hebben ook een ziekenwagen gestolen. De RSF is een paramilitaire groep die momenteel in een burgeroorlog verwikkeld is met het Soedanese leger.
Volgens Artsen zonder Grenzen was het "South Hospital" in Al-Fashir, de hoofdstad van de Soedanese deelstaat Noord-Darfur, de laatste plek waar gewonde burgers uit de regio behandeld konden worden. Het was de enige plaats in de regio waar nog chirurgische ingrepen konden plaatsvinden.
Op het moment van de aanval waren slechts 10 patiënten en een beperkt medisch team aanwezig in het ziekenhuis. Eerder was het ziekenhuis al 3 keer aangevallen. Daarbij vielen 2 doden en 14 gewonden. Door het toenemend geweld rond het ziekenhuis werden in de voorbije weken al heel wat personeelsleden en patiënten geëvacueerd.
De meeste patiënten en het medische team konden de schietpartij van zaterdag ontvluchten. Het is onduidelijk hoeveel slachtoffers bij de aanval gevallen zijn, aldus Artsen zonder Grenzen.
Het Soedanese leger is er lange tijd in geslaagd om de macht over de stad Al-Fashir, waar het ziekenhuis stond, te behouden. De stad biedt onderdak aan tal van vluchtelingen en vormt een humanitair knooppunt in een regio bedreigd door hongersnood. Maar sinds anderhalve maand wordt Al-Fashir belegerd door de RSF.
"De RSF is zo'n anderhalve maand geleden begonnen aan een offensief richting het noorden van de deelstaat Darfur en dus richting Al-Fashir", legt VRT NWS-journalist Stijn Vercruysse uit. "Ze jagen daarbij iedereen weg."
"Het doel van de aanval op het ziekenhuis was dus ook om mensen weg te jagen. Het was niet gericht op de hulporganisatie Artsen zonder Grenzen die daar als enige internationale hulporganisatie aan het werk is", aldus Vercruysse. Artsen zonder Grenzen meldt dat het ziekenhuis voorlopig gesloten blijft omdat het te dicht bij de frontlinie ligt.
Wetteloosheid
Michel Lacharite van Artsen zonder Grenzen noemt de aanval op het ziekenhuis "schandalig". "Het openen van het vuur op een ziekenhuis overschrijdt een duidelijke grens", aldus Lacharite. "Strijdende partijen moeten medische faciliteiten sparen."
De aanval van zaterdag is geen alleenstaand incident. Ook buiten Noord-Darfur worden gruweldaden gepleegd. Meer naar het oosten toe, in het dorp Wad al-Nourah, in de deelstaat Al-Jazirah, werden vorige week een honderdtal mensen, onder wie 35 kinderen, afgeslacht.
Ook in Wad al-Nourah werd een gezondheidsinstelling aangevallen. Daarbij kwam een verpleegkundige om het leven. Soedanese activisten uit het pro-democratische kamp beschuldigen de RSF van de slachtpartij.
Clémentine Nkweta-Salami, coördinator voor Soedan bij de Verenigde Naties, noemt de beelden uit Wad al-Nourah "hartverscheurend". Ze waarschuwt dat "menselijke tragedies alomtegenwoordig zijn in Soedan" en roept beide partijen op om het internationaal recht te respecteren.
Vluchtelingencrisis en gebrek aan internationale aandacht
Intussen hebben al meer dan 12 miljoen Soedanezen hun thuis verlaten. Dat meldt de Internationale Organisatie voor Migratie. Daarvan bevinden zich 2 miljoen vluchtelingen in buurlanden Tsjaad, Zuid-Soedan en Egypte.
"Vorig jaar, toen het conflict begon, zijn honderdduizenden mensen gevlucht voor het geweld in Darfur alleen al", vertelt Vercruysse. "Ik verwacht nu opnieuw een golf aan vluchtelingen richting het noorden en richting Tsjaad."
"Het meest verontrustende is dat de RSF geen voedselhulp toelaat in de gebieden die ze bezet", zegt Vercruysse. "In Soedan is er in de periode tussen april en juli minder voedsel aanwezig. Daar komt nog bij dat de voorbije maanden boeren zijn vertrokken of hun werk niet hebben kunnen doen door het geweld. De komende oogst is dus niet veelbelovend en dat kan leiden tot hongersnood."
"De internationale gemeenschap plaatst heel weinig diplomatieke druk op de strijdende partijen om een einde te brengen aan het conflict", voegt Vercruysse nog toe. "Terwijl de wereld focust op Gaza en Oekraïne, ontplooit er zich in Soedan een van de grootste humanitaire crisissen in de wereld."
Oorlog in Soedan: wat is er aan de hand?
In Soedan woedt al meer dan een jaar een burgeroorlog tussen twee generaals: die van het reguliere leger, Abdel Fattah al-Burhan, en die van de paramilitaire groep Rapid Support Forces (RSF) van Mohamed Hamdan Dagalo, ook bekend als Hemedti.
In 2019 werd dictator Omar al-Bashir van de macht verdreven na een volksopstand. Er werd gewerkt aan een overgang naar meer democratie in Soedan, maar in 2021 pleegden de RSF en het Soedanese leger samen een staatsgreep.
De militairen bleven aan de macht, maar zouden een akkoord tekenen, waarin ze de macht zouden overdragen aan een burgerregering. Een onderdeel van het akkoord was dat de RSF zou worden opgenomen in het reguliere leger. Het was al langer duidelijk dat generaal Hemedti dat niet zou laten gebeuren.
De spanningen tussen het leger en de RSF liepen op, en zijn sinds halfweg april 2023 geëscaleerd. Het kwam tot een open oorlog in de hoofdstad Khartoem en de vijandelijkheden sloegen over naar andere regio's.
Naast de regio rond Khartoem wordt vooral gevochten in de westelijke regio Darfur, waar 20 jaar geleden ook al een burgeroorlog woedde. Toen werd de oorlog in Darfur uitgevochten tussen rebellengroepen en het regeringsleger van Bashir, dat werd bijgestaan door de beruchte Janjaweed-milities. Een deel van de Janjaweed is na de burgeroorlog opgegaan in de RSF.
Sinds april vorig jaar zijn volgens de Verenigde Naties minstens 15.500 doden gevallen in Soedan, maar volgens lokale artsen is dat cijfer een onderschatting.
