"Bart De Winnaar", "Sterker dan ooit", "Vlaanderen kijkt naar één man". Op de voorpagina's van de Vlaamse kranten gaat alle aandacht naar N-VA-voorzitter Bart De Wever. De commentatoren zijn het erover eens: zijn campagne was strategisch doordacht én ze heeft gewerkt. De Wever staat sterker dan ooit en moet de beloftes nu ook eens écht waarmaken. Hoe makkelijk hem dat zal lukken, zowel Vlaams als federaal, dat is nog maar de vraag.
"Het is écht nu of nooit": wat zeggen de Vlaamse kranten de dag na de verkiezingen?
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De Morgen: "Bart De Wever zal moeten kiezen"
"Bart De Wever triomfeert, verandert hij nu België?", vraagt De Morgen zich op de voorpagina af. Daarop staat paginagroot de N-VA-voorzitter die het zegeteken maakt.
Vlaams Belang won wel, maar niet genoeg. Zelfs niet genoeg om de alom verwachte en gepeilde eerste plaats in Vlaanderen te mogen claimen. Het maakt van N-VA toch weer psychologisch en politiek de grote winnaar van deze verrassende stembusslag , schrijft hoofdcommentator Bart Eeckhout.
Bart De Wever heeft een formidabele campagne gevoerd
Die verrassing is in ruime mate de verdienste van De Wever, die een formidabele campagne gevoerd heeft. Hij ging rechtstreeks de confrontatie aan met uiterst rechts, nam meermaals de maat van Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken en dwong het publieke debat naar zijn thema: Vlaamse welvaart.
Regeringen vormen gaat in België nooit eenvoudig, maar de uitslag heeft het voordeel van de helderheid. Een flink deel van de Vlaamse kiezers heeft De Wever het mandaat gegeven om de Vlaamse en federale coalitievorming te leiden. Een ander groot deel van de kiezers heeft voor een links alternatief gekozen om het besparingsbeleid te counteren. In Franstalig België zie je dezelfde tendensen. Dat maakt overeenstemming over een regeerakkoord niet eenvoudig, maar onmogelijk is het ook niet.
Overwinningen scheppen wel verantwoordelijkheid. Een Vlaams-nationalist als premier die een rechts-liberaal saneringsbeleid met linkse partners uitvoert en die de belofte van een staatshervorming op zak houdt, dat bestaat enkel in een fantasie. Bart De Wever zal moeten kiezen, ook met zijn mandaat op zak.
Gazet Van Antwerpen: "De Wever heeft wat hij wilde, hij moet het nu maar oplossen"
"Bart De Winnaar", kopt Gazet Van Antwerpen, die De Wever paginagroot afbeeldt tijdens zijn overwinningstoespraak, omringd door aanhangers, allemaal met het V-teken. En de quote die hij liet optekenen: "Geef toe, dit hadden jullie niet verwacht."
Geen enkele politicus heeft zo'n uitgekiende campagne gevoerd als Bart De Wever, zegt commentator Kris Vanmarsenille. Zijn alles-of-nietsstrategie heeft gewerkt . De uitslag bewijst verder weer eens wat een vreemd land België is. Groen haalt in Vlaanderen nipt de kiesdrempel, maar is in Brussel aan Vlaamse zijde de grootste partij. De Vlaamse liberalen van Open VLD hangen in de touwen, de Waalse van MR triomferen. De Waalse socialisten krijgen een pandoering, de Vlaamse vieren feest.
Misschien is een federale regering vormen met de huidige machtsverhoudingen niet zo moeilijk als een Antwerps stadsbestuur
Maar: De Wever mag dan wel gezien worden als dé man van de verkiezingen in Vlaanderen, makkelijk zal het niet worden. Vlaams Belang is dan wel niet de grootste, maar nog altijd een grote partij die stevig oppositie zal voeren. Eén mogelijke coalitiepartner op rechts is De Wever alvast kwijt. Open VLD, dat zwaar in het verlies ging, heeft al laten weten niet in een regering te zullen stappen.
De Wever heeft wat hij wilde. Hij moet het nu maar oplossen. En misschien is een federale regering vormen met de huidige machtsverhoudingen niet zo moeilijk als een Antwerps stadsbestuur in elkaar puzzelen. Want in Antwerpen lijkt burgemeester De Wever zijn meerderheid kwijt te zijn.
Het Nieuwsblad: "Deze keer is het echt nu of nooit"
"Sterker dan ooit" zien we op de voorpagina van Het Nieuwsblad, met - alweer - Bart De Wever en het zegevierende V-teken. Er is ook ruimte voor een verslagen ontslagnemend premier Alexander De Croo (Open VLD) die minister Gwendolyn Rutten omhelst: "Troosteloos na historische afstraffing". En, iets kleiner afgebeeld: een vierende Tom Van Grieken ("Vlaams Belang dan toch niet de grootste") en Conner Rousseau en Melissa Depraetere ("King Conna en Queen Melissa redden Vooruit").
De peilingen hadden het niet zien aankomen. De kopstukken van de verschillende partijen eigenlijk ook niet. Dat N-VA de grootste blijft, op Vlaams én federaal niveau, is een 'tour de force' die volledig op de figuur van Bart De Wever plakt , stelt hoofdredacteur Liesbeth Van Impe vast.
De Wever heeft betere kaarten in handen dan hij op voorhand ooit had kunnen dromen
Voor een Vlaamse regering is De Wever simpelweg 'incontournable'. Het ziet ernaar uit dat N-VA sterk genoeg blijft om aan twee coalitiepartners genoeg te hebben om een Vlaamse regering te vormen. En dan is er de omwenteling in Wallonië. Als de kaarten helemaal goed vallen, is N-VA ook op federaal niveau nauwelijks buitenspel te zetten, terwijl geen enkele Franstalige partij helemaal onmisbaar lijkt.
Dat het allemaal snel en makkelijk zal gaan, zou een voorbarige voorspelling zijn. Er blijven nog genoeg verschillende scenario's over om de hele Wetstraat snel weer in een toestand van blufpoker en mini-stratego te doen vervallen. Met het begrotingstekort liggen er ook moeilijke debatten te wachten en op het vlak van staatshervorming is er weinig tot niets voorbereid.
Maar één ding is zeker. De Wever staat sterker dan ooit. Als uitgesproken kandidaat-premier heeft hij een duidelijk mandaat versierd. Hij heeft betere kaarten in handen dan hij op voorhand ooit had kunnen dromen. En de kans is groot dat hij nooit meer betere kaarten in handen zal krijgen. Deze keer is het echt nu of nooit.
De Standaard: "Dé uitdaging van zijn politieke leven"
"Bart De Wever krijgt het onmogelijke voor elkaar", vat De Standaard het op de voorpagina samen. En we vallen in herhaling, maar ook hier is gekozen voor De Wever die met het V-teken het N-VA-hoofdkwartier binnenstapt. "Bart De Wever houdt uiterst rechts zowat in zijn eentje van de overwinning. Hij staat nu voor dé uitdaging van zijn politieke leven: kan hij premier worden?"
De opstandigheid van de kiezer dreigde zich tegen de hele centrumpolitiek te keren. Maar De Wever heeft de frustratie gericht op de politiek waarvan Alexander De Croo gaandeweg de verpersoonlijking is geworden , schrijft Karel Verhoeven verderop in de krant.
Bart De Wever stuurde alle kritische aandacht richting Vivaldi
Politiek waarvan het cynisme en de richtingloosheid niet meer toe te dekken vallen met stijl en flair. Open VLD heeft zich doodgeregeerd aan het roer van een regering die het politieke bedrijf liet ontaarden in een bitse en eeuwigdurende campagne.
De Vlaamse regering en haar minister-president kon eenzelfde afstraffing te wachten staan. En twee van de drie regeringspartijen kregen ook een pandoering. Maar opnieuw Bart De Wever stuurde alle kritische aandacht richting Vivaldi. Daar ontsnapte alleen Vooruit aan de kastijding van de kiezer.
De wereld van de klassieke politiek is niet terug. Vlaams Belang boekt een overwinning waarmee de partij niks kan forceren. Maar de Vlaamse verkiezingskaart kleurt nu integraal geel en zwart. Dat zoveel Vlaams-nationalistische uiterst rechtse stemmen inactief zullen blijven, komt De Wever uitstekend uit.
Het Laatste Nieuws: "Federaal hoeft het niet zo heel moeilijk te zijn"
En jawel, een Bart De Wever met het V-teken paginagroot op de voorpagina van Het Laatste Nieuws. Met daarnaast een triomferende Tom Van Grieken van Vlaams Belang ("En toch zijn wij winnaars") en een zuinig glimlachende Conner Rousseau van Vooruit ("Meer dan 58.000 voorkeurstemmen").
De krant zet ook de winnaar van de verkiezingen in Wallonië in de verf: "Bouchez zegeviert met MR, PS krijgt klappen". En premier Alexander De Croo in een omhelzing met zijn vrouw, na zijn toespraak op het Open VLD-hoofdkwartier: "De Croo in tranen".
In Vlaanderen zijn N-VA, CD&V en Vooruit tot elkaar veroordeeld, federaal is Bart De Wever 'incontournable'
Het signaal is duidelijk, zegt politiek journalist Isolde Van den Eynde. De Vlaming schuift Bart De Wever naar voren. De partij houdt stand en blijft Vlaams zelfs de grootste. Dat is niet enkel het status-quo kunnen vasthouden, het is meer dan dat. Bart De Wever zei: "Het is nu of nooit." De kiezer zei: "Het is nú." Hij haalt meer dan 185.000 stemmen. De Wever kan de verantwoordelijkheid niet meer van zich afschuiven.
In Vlaanderen zijn N-VA, CD&V en Vooruit tot elkaar veroordeeld, federaal is Bart De Wever 'incontournable'. Ook Georges-Louis Bouchez (MR), die in Wallonië de grootste is geworden, blinkt van de premier-ambities. De man die onder curatele stond van zijn eigen partij, doet zijn partij helemaal heropleven. En de overwinning van de MR kan je écht op zijn conto schrijven, niet op dat van Sophie Wilmès.
De federale opties zijn beperkt, maar het hoeft straks tegelijk niet zo heel moeilijk te zijn om een Belgische regering te vormen. Een coalitie met CD&V, Les Engagés, N-VA, Vooruit en MR haalt 85 op de 150 zetels. Het zou geen coalitie van verliezers zijn, wél een coalitie met vooral winnaars.
Het Belang Van Limburg: "Vlaams Belang heeft katten te geselen"
"Bart De Wever blijft de grootste", titelt Het Belang Van Limburg. Op de voorpagina Bart De Wever tijdens zijn toespraak (maar zonder zegeteken). We zien wel een zegevierende Chris Janssens van Vlaams Belang, naast een terneergeslagen Alexander De Croo met zijn hand voor zijn ogen.
Meer nog dan Vlaams Belang is N-VA de grote verrassing van deze stembusslag , schrijft Indra De Witte. Zij wordt de grootste partij van Vlaanderen, op de voet gevolgd door Vlaams Belang. Waar alle peilingen stokslagen verwachtten voor de Vlaams-nationalisten, heeft Vlaams Belang de verhoopte overwinning niet kunnen verzilveren, ten voordele van N-VA.
De rekening van de woede van de burger is volledig gepresenteerd aan de federale regeringstafel van premier De Croo
Dat is volledig op het conto te schrijven van Bart De Wever. Zijn aanpak in de laatste rechte lijn voor de verkiezingen heeft gewerkt. Hij maakte een einde aan zijn dubbelzinnige houding over samenwerking met Vlaams Belang en profileerde zichzelf meteen als duidelijk alternatief voor extreemrechts, extreemlinks en Vivaldi.
In een politiek strategisch hoogstandje is De Wever erin geslaagd om iedereen te doen vergeten dat zijn eigen Vlaamse regering er ook niet veel van heeft gebakken. De rekening van de woede van de burger is volledig gepresenteerd aan de federale regeringstafel van premier De Croo.
De conclusie van deze verkiezingen is harder dan ooit tevoren. De kiezer roept zijn noodkreet door een megafoon: "Luister naar ons, we zijn niet akkoord!" Vandaag start een ander politiek tijdperk waarin veel mogelijk is, hoewel de richting wel bepaald lijkt.
De Tijd: "Hervormen en doorpakken is de boodschap nu"
Geen voorpagina bij De Tijd, die op maandag enkel in digitale versie verschijnt. Maar wel een commentaar op de stembusslag van gisteren. N-VA-voorzitter Bart De Wever heeft met een campagne van alles of niets het laken naar zich toe gehaald vanuit een schier verloren positie , concludeert Isabel Albers. Zijn partij blijft tegen alle peilingen van de jongste vier jaar in de grootste. Niét Vlaams Belang.
De Wever heeft een veel duidelijker mandaat gekregen dan iedereen en hijzelf voor mogelijk hadden gehouden. Hij moet de pijlers waarop zijn overwinning bij de Vlaamse kiezers is gebaseerd nu ook gaan waarmaken. En wat zijn die pijlers? De sociaal-economische hervormingen en de saneringen staan voorop.
Als het nu - opnieuw - maar om te lachen was, verliest De Wever geloofwaardigheid
Hervormen en doorpakken is de boodschap nu. Het is aan de N-VA om daarin het voortouw te nemen op vlak van budget, pensioenen, fiscaliteit en arbeidsmarkt. Ook voor onderwijs en zorg liggen overigens grote werven, op het Vlaamse niveau - waar de N-VA eveneens aan zet is.
De Wever reed de campagne van alles of niets en de campagne van zijn leven. Hij was - en is - kandidaat-premier. Als het nu - opnieuw - maar om te lachen was, verliest hij geloofwaardigheid.
Knack: "Meer dan bij vorige keren gedroeg De Wever zich presidentieel"
We sluiten af met Knack. In de laatste dagen voor de verkiezingen liet Bart De Wever er geen twijfel over bestaan dat hij premier wilde worden, maar in zijn overwinningsspeech viel dat woord helemaal niet. Voor hoofdredacteur Bert Bultinck is dat geen verrassing. Wie premier wil worden, moet die positie vooral niet te expliciet opeisen, en al helemaal niet op verkiezingsavond.
De terughoudendheid van De Wever bewijst volgens Bultinck dat hij vandaag als geen ander begrijpt wat leiderschap betekent in het België van vandaag. Meer dan bij vorige verkiezingen gedroeg hij zich 'presidentieel' na de overwinning. Pure winst. Minachting en rancune bleven uit.
Het zal er nu op aankomen om zijn politieke macht op het terrein om te zetten. Net als de waardigheid hoog te houden
Die waardigheid, die winnaars na de moddergevechten van de campagne plots terugvinden na de uitslag, is een van de opvallendste verschillen tussen hem en Vlaams Belang. Dat neemt niet weg dat zeker op het vlak van migratie de ideeën van Vlaams Belang en N-VA wél zeer dicht bij elkaar liggen. Heel Europa rukt naar rechts.
Het is duidelijk dat onze welvaartsstaat de komende jaren onder druk komt. Het is ook duidelijk dat we wel kunnen zien waar een systeem van tweederangsburgers begint, maar niet waar het eindigt.
Verkiezingen winnen kan Bart De Wever als geen ander. De 'software' van de Vlaamse samenleving heeft hij stevig naar zijn hand gezet. Het zal er nu op aankomen om zijn politieke macht op het terrein om te zetten. Net als de waardigheid hoog te houden.