De voorlopige resultaten van deze verkiezingen ogen verrassend, met N-VA en niet Vlaams Belang als grootste Vlaamse partij op federaal vlak en in Vlaanderen. Open VLD en Groen bengelen onderaan met allebei stevig verlies. Vooral voor de Vlaamse liberalen is dit resultaat niet minder dan een pandoering: hen wacht een grondige bezinningsperiode. Wat ook bijzonder opvalt: Wallonië geeft de PS een klap.
30 procent van Vlamingen stemt radicaal, N-VA is grote verrassing en De Croo krijgt pandoering
Gepubliceerd:
Tegen alle verwachtingen en peilingsresultaten in is niet Vlaams Belang maar N-VA de grootste partij van Vlaanderen geworden. Omdat ze peiling na peiling met ruime voorsprong aan kop bleven staan, waren de verwachtingen hooggespannen. En die verwachtingen worden voorlopig niet helemaal ingelost. De partij van Tom Van Grieken wint overal, maar niet zo fors als gedacht.
Verrassend genoeg blijft de N-VA vrij overtuigend de grootste partij van Vlaanderen, zowel op federaal niveau als voor het Vlaams parlement. Dat is een onverwacht goed resultaat voor de partij van kandidaat-premier Bart De Wever. Het resultaat is ook een vertaling van de campagne van De Wever die zeer vlot is verlopen.
Fors verlies voor 2 regeringspartijen
In de onderste regionen hebben Groen en Open VLD het allebei niet goed gedaan. Beide partijen staan op forse verliezen, al is het resultaat in het geval van de groenen misschien beter dan verwacht. Hun resultaat werd in de peilingen nog slechter ingeschat.
Ook binnen Groen werd rekening gehouden met het ergste, in die zin is dit resultaat minder slecht dan gevreesd. Groen haalt in alle provincies de kiesdrempel, behalve in de provincie Limburg, waar ze het traditioneel al moeilijker hebben.
Voor Open VLD is dit resultaat niet minder dan een zware pandoering, en een afstraffing voor premier Alexander De Croo. Overal gaan de Vlaamse liberalen er sterk op achteruit, zelfs in de provincie Oost-Vlaanderen, de kieskring van De Croo en historisch een liberaal bastion. Een enorme klap: van de kanseliersbonus is absoluut geen sprake.
Enkel in Vlaams-Brabant houdt Open VLD voorlopig nog redelijk goed stand, met een score van om en bij de 12 procent op Vlaams en federaal niveau.
De laatste dagen waren er in de Open VLD-campagne vreemde momenten, met zelfs een video waarin Alexander De Croo samen met Stephanie D'Hose heel uitbundig danste. Dat stond haaks op de sfeer die ook bij de liberale achterban leefde. Het is duidelijk dat de partij zich zal moeten bezinnen. Met dit resultaat zal de interne onrust bij Open VLD de komende dagen zeker duidelijk boven water komen.
Vooruit en CD&V strijden om de plek van derde partij
Bij CD&V en Vooruit zien we voorlopig een gemengd beeld. Het is een nek-aan-nekrace tussen beide partijen voor de derde positie, na N-VA en het Vlaams Belang, al wordt Vooruit in de meeste provincies de derde partij. De grote stap vooruit die Sammy Mahdi met CD&V wilde zetten, zien we niet terug in de resultaten. Op dat vlak is de campagne geen succes geweest.
Bij Vooruit valt het goede resultaat voor minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke in Vlaams-Brabant meteen op. Maar vooral de persoonlijke score van Conner Rousseau na zijn 'comeback' valt op. Voorlopig haalt hij als lijstduwer voor het Vlaams Parlement in Oost-Vlaanderen 18.000 voorkeursstemmen.
En wat met de PVDA?
En dan is er nog de radicaal-linkse partij PVDA, die enkel in West-Vlaanderen de kleinste van de 7 grote partijen wordt. In de andere provincies bengelen regeringspartijen Groen of Open VLD onderaan. PVDA gaat er overal aanzienlijk op vooruit.
Als je het resultaat van Vlaams Belang en PVDA optelt, dan zie je toch dat een aanzienlijk deel van het kiespubliek voor een radicale partij heeft gestemd. Het gaat om 25 tot 30 procent van de stemmen in Vlaanderen: een cijfer dat tot nadenken stemt.
Wat doet Franstalig België?
Het is enorm uitkijken naar meer definitievere cijfers uit Wallonië. Het lijkt erop dat MR en Les Engagés enorm goed scoren en samen een meerderheid halen. Dat is een mokerslag voor de PS van Paul Magnette. Er zijn echter nog onvoldoende uitslagen binnen om dit al helemaal correct in te schatten. Maar als deze tendens zich voortzet, dan legt die het politieke landschap in een nieuwe plooi.
