Kieskring Limburg: Open VLD en Groen krijgen zwaarste klappen, Vlaams Belang nipt grootste partij

Het komt op enkele duizenden stemmen aan, maar Vlaams Belang is de grootste partij geworden in Limburg. Vlaams Belang met lijsttrekker Chris Janssens behaalt één vierde van de stemmen in Limburg. Dat is veel, maar wel een stuk onder de verwachtingen: in de peilingen werd meer winst voorspeld. 

"Het is een enorm stresserende dag, maar ik had nooit durven dromen dat we de grootste partij van Limburg zouden zijn", reageert Janssens. "Vandaag is het realiteit. Tegelijkertijd moet je eerlijk zijn: onze ambitie was om overal de grootste te zijn om zo het initiatief te nemen en in een regering te komen. De Vlaming heeft rechts en Vlaams gestemd. N-VA en Vlaams Belang hebben samen een meerderheid in het Vlaams Parlement. Die kans mogen we als bondgenoten niet laten liggen om meer Vlaamse autonomie te krijgen."

N-VA hoopte stand te houden en dat is aardig gelukt. Zuhal Demir en haar collega’s op de Vlaamse lijst halen bijna 24 procent van de stemmen, dat is meer dan in 2019. Al worden ze wel langs rechts ingehaald door Vlaams Belang. Toch is Vlaams minister Zuhal Demir erg enthousiast. "We hadden het nooit kunnen denken. We waren ten dode opgeschreven. De peilingen waren ook in Limburg slecht. Er is heel wat anti-politiek gevoerd. Het is ongelooflijk dat we vooruit zijn gegaan." 

Ook PVDA presteert relatief sterk in Limburg. Net geen 10 procent voor hen en dus net geen dubbele cijfers voor uiterst links. In Vlaanderen gaat het van 4 naar 10 zetels voor de partij. "Dit is een supergevoel", zegt lijsttrekker Gaby Colebunders. "We zijn verdubbeld. Niet alleen in Limburg, maar in Vlaanderen zijn we bij de grote winnaars. We hadden dit niet verwacht. Nu gaan ze rekening met ons moeten houden en gaan we nog veel harder op tafel kunnen kloppen."

Aan de kant van de verliezers is de val van Open VLD opvallend. De liberalen verliezen bijna de helft van hun Limburgse kiezers en halen net 6 procent. Vlaams minister Lydia Peeters heeft niet voor een kentering kunnen zorgen, want ook in de peilingen deed Open VLD het erg slecht. De minister wil ook niet reageren bij VRT NWS.

De partij verliest 1 van haar 2 zetels. Daardoor verdwijnt Marino Keulen zelf na 29 jaar uit het Vlaams Parlement. "Dat abrupte einde doet heel veel pijn. Het was mijn leven. Gemiddeld zetelt iemand daar 8 à 9 jaar, ik 29. Ik ben dankbaar voor de gekregen kansen. Ik was steeds aanwezig bij plenaire vergaderingen en bereidde mijn werk met liefde voor. Dat moet nu een beetje slijten, maar ik zal weer rechtveren. Ik ben liberaal in goede en slechte tijden. Het is en blijft mijn partij."

Bij Groen halen ze de kiesdrempel net niet. Zij zijn hun Vlaamse zetel kwijt. Ook voor CD&V is er niet echt een ‘ministereffect’, Jo Brouns kon zijn partij niet behoeden voor verlies. CD&V haalt 16%, maar de partij komt van 19% in 2019. 

Federaal zien we dezelfde tendensen als op Vlaams niveau, een nek-aan-nekrace tussen Vlaams Belang en N-VA, waar Vlaams Belang toch de grootste is geworden. "We zijn enorm blij met het Limburgse resultaat", aldus lijsttrekker Annick Ponthier. "We zijn de grootste, en daar ben ik erg trots op. We hebben een historische overwinning geboekt voor onze partij. We feliciteren N-VA met hun overwinning. Zelf ben ik erg blij dat het Vlaams front vergroot is. Ik kijk al uit naar de onderhandelingen." 

Maar vooral de vrije val van Open VLD valt op. Met lijsttrekker Steven Coenegrachts kozen ze voor een hardwerkend maar vrij onbekend parlementslid. Die kon niet voorkomen dat Open VLD bijna de helft van de stemmen verliest en uitkomt net boven 6 procent.

"Dit is absoluut een pijnlijk resultaat voor ons", bekent Coenegrachts. "Het is geen Limburgs verhaal. We scoren niet goed van Oostende tot in Riemst. Als je geen 10 procent hebt, weeg je onvoldoende in een regering en moet je kiezen voor de oppositie. Wij hebben dat percentage heel duidelijk niet gehaald, dus is onze keuze duidelijk: de oppositie." 

Groen duikt onder de kiesdrempel. Federaal lijsttrekker Dirk Opsteyn:"Het is spijtig en zuur dat we in Limburg de kiesdrempel niet halen en geen zetel hebben. Maar elders hebben we het verlies kunnen beperken. Groen is absoluut niet weg." 

De socialisten van Vooruit doen het overal in Vlaanderen beter dan in 2019, behalve in Limburg. Hier scoren ze een beetje lager. "We merken dat we Meryame Kitir kwijt zijn", klinkt het bij Limburgs voorzitter Alain Yzermans. "Zij was op haar eentje goed voor een zetel. Maar onze jonge ploeg heeft het toch heel goed gedaan en het verlies is beperkt."

En ondanks het positivisme tijdens de campagne, gaat CD&V verder achteruit. Ze overtuigen bijna 16% van de Limburgse kiezers, in 2019 was dat nog meer dan 18%. Meer gelukkige gezichten bij PVDA; zij verdubbelen hun score van 2019 bijna en slepen net geen 10 procent in de wacht.

Je zou het bijna vergeten, maar in Limburg werd vandaag ook voor het Europees Parlement gestemd. Ook op dat niveau krijgt Open VLD een klap te verwerken. De partij moet 1 van haar 2 zetels afgeven. "Het is een groot verlies. Nationaal en Vlaams hadden we de wind tegen. Dat hebben we hier ook gevoeld. We zijn met een zeer sterk pro-Europees programma naar de kiezer getrokken, maar krijgen ook hier klappen", aldus parlementslid Hilde Vautmans. 

CD&V weet haar 2 Europese zetels te behouden. "Dat is belangrijk", zegt parlementslid Wouter Beke. "Het ligt in lijn met onze prestatie op nationaal en Vlaams niveau. Daar houden we ook stand. Gekeken naar de omstandigheden, zijn we best tevreden." 

Het goede resultaat van N-VA is voor lijstduwer Jan Peumans ook een kleine verrassing. De Riemstenaar nam 5 jaar geleden afscheid van de actieve politiek, maar haalt nu zelfs een zetel binnen. Hij is van plan om zijn mandaat op te nemen:  "Normaal gesproken wel. Maar ik ben wel al 73 jaar en ben er al 5 jaar uit, we zullen wel zien", laat hij weten." Peumans is erg trots op zijn score. "Iemand van mijn leeftijd die meer dan 17.000 stemmen haalt, da’s geweldig", straalt hij. "Men spreekt altijd over verjonging, maar ik ben op mijn leeftijd toch maar verkozen, dat vind ik geweldig."

Maar opnieuw voorzitter worden van het Vlaams Parlement, ziet hij niet meer zitten. De specialiteit van de voormalige parlementsvoorzitter was mobiliteit, maar hij begint te lachen als de vraag geopperd wordt om opnieuw in een commissie te zitten. "Dat zien we nog wel", klinkt het dan.