Federaal meerdere opties: van centrumrechts tot Vivaldi II, ontdek de mogelijke coalities 

Net als op het Vlaamse niveau is de N-VA de grootste partij in het federaal parlement met 25 zetels, eentje minder dan in 2019. Vlaams Belang gaat er federaal op vooruit en krijgt 2 extra zetels. Ze komen op een totaal van 20.

Aan Franstalige kant zijn de liberalen van de MR de grootste partij. De grootste verliezer is de Franstalige groene partij Ecolo. De partij verliest meer dan de helft van haar kiezers en zakt van 13 naar amper 3 zetels.

Ook de socialisten van de PS verliezen 4 zetels. Ondanks dat verlies, blijven de socialisten de grootste politieke familie in het federale parlement, door de winst van Vooruit. Die partij krijgt 4 extra zetels in het federaal parlement. 

De afgelopen weken stuurden verschillende Vlaamse en Franstalige partijen al aan op een centrumrechtse regering. Dat is een regering met de partijen in het centrum (CD&V en Les Engagés) en rechts daarvan (N-VA, MR en Open VLD).

Deze partijen kunnen het vinden op sociaal-economische thema's, en willen bijvoorbeeld de werkloosheidsuitkeringen beperken in de tijd. Ze halen samen een nipte meerderheid van 76 op 150 zetels.

Open VLD heeft echter al aangekondigd dat de partij niet wil meebesturen. Een variatie op deze coalitie zou een formule zijn zonder Open VLD, maar met Vooruit. Die formule haalt een meerderheid van 82 zetels.

Vooruit-voorzitter Melissa Depraetere heeft al aangegeven dat ze dan voldoende inhoudelijke toegevingen zou verwachten. Vooruit zou dan namelijk niet samen besturen met de Franstalige socialisten van de PS.  

Deze formule heeft een bijkomend voordeel. Op dit moment lijkt een Vlaamse regering met N-VA, Vooruit en CD&V het meest waarschijnlijk. In Wallonië wordt een regering tussen MR en Les Engagés verkend. Deze federale formule zou dan een optelsom zijn van die twee regionale regeringen. 

In theorie zou ook (zeer nipt) een heruitgave mogelijk zijn van de huidige federale regering. Doordat daar 4 politieke families inzitten, werd die omgedoopt tot de Vivaldi-regering, een verwijzing naar "De 4 seizoenen" van de Italiaanse componist. In die regering zitten dan de liberalen (Open VLD en MR), de socialisten (Vooruit en PS), de ecologisten (Groen en Ecolo) samen met CD&V. 

"Het is een dolle avond met veel plotwendingen. Wie had ooit gedacht dat Vivaldi II nog een meerderheid zou hebben?", analyseert professor Carl Devos (UGent). Weliswaar zou zo'n regering "heel klein zijn aan Vlaamse kant", zegt de professor. Bovendien zou zo'n Vivaldi II-regering ook de grootste verliezers van de verkiezingen bevatten: de Open VLD aan Vlaamse kant, en Ecolo aan Franstalige kant. 

Deze formule is echter onwaarschijnlijk, omdat Open VLD en de PS allebei hebben aangekondigd dat ze niet willen besturen na hun verlies van gisteren. 

Er zijn uiteraard veel combinaties mogelijk, die je kan testen in onze coalitiebouwer. Maar een opvallende mogelijkheid is toch nog die met de drie klassieke politieke families samen met de N-VA. Dat is een regering waarin de liberalen (Open VLD en MR), de socialisten (Vooruit en PS), CD&V en Les Engagés samen zitten met de N-VA. 

Zo'n coalitie is opvallend omdat die twee derde van de zetels in het federaal parlement haalt, ofwel 100 van de 150 zitjes. Een tweederdemeerderheid is nodig als je een wijziging van de grondwet wil goedkeuren, bijvoorbeeld voor een staatshervorming. 

"We wisten wel dat een klassieke tripartite met de N-VA een meerderheid zou halen", zegt professor Devos. "Maar wat we niet gedacht hadden, was dat die 100 zetels op de 150 zou halen. Je kan zelfs een ouderwetse, klassieke staatshervorming organiseren."

Toch is de vraag of Franstalige partijen, en dan vooral de socialistische PS, daarin mee zou willen gaan. Het water tussen de N-VA en PS-voorzitter Paul Magnette bleek de afgelopen campagne nog maar eens mijlendiep. Bovendien gaf de PS vandaag aan dat ze voor de oppositie kiezen.