MR grijpt macht in Brussel: ontdek de mogelijke coalities

De MR is, zoals voorspeld, de grote winnaar geworden van de verkiezingen voor het Brussels parlement. De laatste uitslagen druppelen nog binnen, maar duidelijk is dat de partij meer dan een kwart van de Franstalige stemmen in de wacht sleept. Met 26 procent doet het ruim 9 procentpunten beter dan in 2019, goed voor allicht 20 van de 89 zetels.

De liberalen gaan daarmee voor het eerst in 15 jaar terug de PS voorbij als grootste partij in Brussel, al blijven de Franstalige socialisten wel de tweede partij, op precies hetzelfde niveau (22 procent) als vorige verkiezingen.

Vooral Ecolo is in Brussel de grote verliezer. Het zakt terug net naar 9,9 procent, bijna een halvering ten opzichte van 2019. Ecolo wordt voorbijgestoken door de radicaal-linkse PTB, die met 20,9 procent (+7,4) de 3e grootste partij wordt aan Franstalige zijde.

Aan Nederlandstalige zijde is het eerste wat opvalt dat Groen ruimschoots de grootste blijft én zelfs groeit, van 20,6 naar 22,8 procent. De groene familie, met Ecolo, kreeg afgelopen legislatuur nochtans stevig de wind van voren omwille van de ingrijpende mobiliteitsplannen in Brussel, maar dat lijkt Groen in tegenstelling tot haar Franstalige zusterpartij niet te deren.

Daarnaast valt ook de forse winst van de nieuwe lijst van Fouad Ahidar op. Die landt uit het niets op 16,4 procent, ruim meer dan Vooruit, dat terugzakt naar 10 procent (-5,1).

Ahidar nam in september vorig jaar ontslag uit Vooruit, na het racisme-incident met toenmalig voorzitter Conner Rousseau en na verschillende eerdere botsingen met de partijleiding, onder andere over de partijlijn in het dossier over het onverdoofd slachten.

Waar er winnaars zijn, zijn er ook verliezers: N-VA (11,9 procent, -6,1) en Open VLD (10,6 procent, -5,2) blijven de 3e en 4e grootste partij aan Nederlandstalige zijde, maar verliezen wel zetels. Vlaams Belang (10,5 procent) en de PVDA (7 procent) gaan lichtjes vooruit.

De Brusselse regering bestaat uit een Franstalige en Nederlandstalige meerderheid. In elke taalgroep moeten partijen apart een meerderheid zoeken. Daarna vormen die partijen van de twee taalgroepen samen de Brusselse regering.

Aan Franstalige kant ligt het initiatiefrecht bij de MR, als grootste partij. In een eerste reactie liet lijsttrekker David Leisterh liet zijn voorkeur blijken voor een centrumrechtse coalitie met Les Engagés en Défi. Maar die heeft geen meerderheid. Samen halen de partijen 34 van de 72 zetels. Voor een meerderheid heb je er 37 nodig.

De meest voor de hand liggende coalitie lijkt dan er eentje met de MR en de PS, een deur die Leisterh voorlopig niet sluit. "Als de PS klaar is om hervormingen door te voeren, kan dat misschien ook", liet hij weten aan BRUZZ. De partijen hebben 1 zetel te kort voor een meerderheid. Vermoedelijk kijken de partijen in de eerste plaats naar Les Engagés om voldoende zetels te halen aan Franstalige zijde.

Toch is ook dan de puzzel nog niet meteen gelegd. De 3 tegenhangers aan Nederlandstalige zijde - Open VLD, Vooruit.Brussels en CD&V - landen op slechts 5 zetels, terwijl 9 zetels nodig zijn om een coalitie te kunnen vormen aan Nederlandstalige zijde. Ook met Team Fouad Ahidar erbij, die op 3 zetels uitkomt, lukt dat niet.

"Zowel aan Nederlandstalige als aan Franstalige zijde is er eigenlijk een logische samenwerking te ontwarren, al is het verschil tussen beide zijden groot", zegt politicoloog Nino Junius (UAntwerpen) bij BRUZZ. "Volgens mij zullen Groen en Fouad Ahidar met een juniorpartij een coalitiepartij sluiten aan Nederlandstalige zijde. Aan de andere kant heb je de MR, de PS en Les Engagés."

Alleen zijn die twee coalities moeilijk met elkaar te verzoeken, meent Junius. "MR is sterk gekant tegen Good Move, het mobiliteitsplan van Groen. Dat vormt een eerste breuk. Daarnaast heeft Fouad Ahidar fel campagne gevoerd voor de vrijheid om een hoofddoek te dragen en tegen het verbod op onverdoofd slachten. Daar zit MR dan weer totaal niet op te wachten."

Op papier behoort ook een linkse coalitie tot de mogelijkheden. Aan Franstalige zijde hebben de PS, Ecolo en de PTB een meerderheid. Aan Nederlandstalige komen Groen, Vooruit.Brussels en de PVDA samen met Team Fouad Ahidar samen aan voldoende zetels. Al is het maar de vraag of de PS, Vooruit, Ecolo en Groen willen regeren met de radicaal-linkse PVDA-PTB.

MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez laat in een eerste reactie alvast weten dat hij vanaf morgen werk wil maken van een Brusselse regering. "Er is geen minuut te verliezen", aldus Bouchez. "Wij liberalen schieten meteen in actie."

Ook Fouad Ahidar hoopt dat hij in een Brusselse regering kan stappen, liefst als staatssecretaris. "Ik ben heel blij", zei hij eerder op de avond in een eerste reactie. "Dit is een monsterscore. We worden de 2e partij. Als ik morgen in een regering kan stappen, wil ik die kans dan ook met 2 handen grijpen. Ik wil mee beslissen."

Ahidar benadrukt onder meer dat hij het mobiliteitsplan van minister van Mobiliteit Elke Van den Brandt (Groen) wil heronderhandelen. Daarnaast zei hij dat voor hem 2 dossiers belangrijk zijn: het onverdoofd slachten en de hoofddoekendiscussie. Ahidar zit daarin op dezelfde lijn als de PVDA, een partij waarmee hij naar eigen zeggen graag in een coalitie zou stappen.

PVDA-lijsttrekker Jan Busselen ziet de winst van zijn partij dan weer als "een signaal van jongeren en arbeiders dat ze een andere politiek willen dan hoe die nu gevoerd is". Dat zegt hij in een eerste reactie bij BRUZZ.

Volgens Busselen is het tijd voor een ander beleid. "Er werden door de vorige regering veel beloftes gemaakt, onder meer over betaalbare huisvesting, maar daar is niks van in huis gekomen. Meeregeren wordt moeilijk, maar vandaag hebben we een sterk signaal gestuurd", aldus Busselen.