Israëlisch minister Benny Gantz neemt ontslag uit oorlogskabinet van premier Netanyahu, extreemrechtse minister Ben-Gvir wil zijn plaats innemen

"We verlaten de eenheidsregering met een zwaar gemoed", verklaarde Benny Gantz in een plechtige televisietoespraak, "maar we nemen de beslissing met heel ons hart".

Benny Gantz is de leider van de centrumrechtse Partij van Nationale Eenheid en is oud-minister van Defensie. De oppositieleider stapte in een noodregering van nationale eenheid na de grootschalige aanval van Hamas op 7 oktober 2023.

Gantz dreigde er een paar weken geleden al mee om uit de noodregering te stappen als premier Benjamin Netanyahu niet met een concreet plan zou komen voor Gaza na de oorlog. "Als jullie de natie naar de afgrond leiden, zullen wij ons terugtrekken uit de regering en een regering vormen die een echte overwinning kan bewerkstelligen", klonk het toen. Gantz gaf Netanyahu de tijd tot 8 juni. Hij stelde zijn ontslag echter nog een dag uit, omdat plots het bericht kwam dat het leger nog 4 Israëlische gijzelaars had kunnen bevrijden.

Gantz zegt nu dat Netanyahu Israël tegenhoudt om tot een echte overwinning te komen in de oorlog. Hij zegt ook dat de premier zijn eigen politieke belang vooropstelt. Zo lang hij premier is, kan Netanyahu namelijk niet vervolgd worden in verschillende fraudezaken die hem boven het hoofd hangen.

De partij van Gantz wil dat er nieuwe, vervroegde parlementsverkiezingen uitgeschreven worden. Zijn Partij van Nationale Eenheid diende op 30 mei al een wetsvoorstel in om de Knesset, het Israëlische parlement, te ontbinden. Volgens Netanyahu is verkiezingen organiseren in oorlogstijd geen goed idee.

Premier Netanyahu vroeg zijn rivaal Benny Gantz om de strijd niet "op te geven". "Israël is op verschillende fronten verwikkeld in een existentiële oorlog", schreef hij op X. "Benny, dit is niet het moment om de strijd te staken. Dit is het moment om de krachten te bundelen." Netanyahu verzekerde daarnaast te zullen doorgaan tot "alle gijzelaars vrij zijn en Hamas vernietigd is".

Het vertrek van Gantz zal de regering van Netanyahu niet doen vallen. De partij van Gantz stapte in de regering na 7 oktober, als een geste van nationale eenheid. Ook zonder Gantz heeft de regering dus nog een meerderheid in het parlement. 

Netanyahu leidt internationaal wel gezichtsverlies. Gantz was graag gezien bij de Amerikanen, de belangrijkste bondgenoot van Israël. Zijn vertrek laat ook meer ruimte aan de extreemrechtse partijen in zijn regering om invloed uit te oefenen. De omstreden extreemrechtse minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir heeft al gezegd dat hij de plek van Gantz in het oorlogskabinet wil overnemen. Ben-Gvir wil bijvoorbeeld dat Israël doorzet met een groot grondoffensief in Gaza, en dat Israël de Gazastrook volledig gaat bezetten.

En ook een hooggeplaatste militair van het Israëlische leger heeft aangekondigd dat hij zijn functie wil neerleggen. Dat blijkt uit een brief die het leger publiceerde. De militair zei dat hij had "gefaald" om de Israëliërs te beschermen op 7 oktober bij de aanval van Hamas. 

"Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen en ik was de verantwoordelijke van regiment 143", schrijft de militair in zijn ontslagbrief. De man was verantwoordelijk voor de bescherming van gebieden in de buurt van de Gazastrook. 

In april stapte het hoofd van de Israëlische militaire inlichtingendienst al op. Generaal Aharon Haliva, die een militaire carrière van 38 jaar op de teller had, deed dat omdat hij er naar eigen zeggen "niet in geslaagd is de Hamas-aanval op 7 oktober te voorkomen". Haliva was toen de eerste hooggeplaatste Israëlische figuur die opstapt na de ongekende Hamas-aanval, waarbij zowat 1.200 mensen omkwamen en die de Gaza-oorlog tussen Israël en Hamas ontketende.