Infrabel pakt spoor tussen Wezet en Nederlandse grens aan om het beter bestand te maken tegen overstromingen

Op 17 mei van dit jaar werd het oosten van ons land opnieuw getroffen door felle watersnood, met veel schade tot gevolg. In Voeren veroorzaakten plotse hoogwaterstanden op de rivier de Berwijn ernstige schade, ook aan meer dan 1 kilometer spoorinfrastructuur. Daardoor lag het verkeer van en naar Nederland lange tijd volledig stil. 

Oorspronkelijk wilde Infrabel het spoor enkel herstellen, zodat het spoorverkeer tussen Wezet en Eijsden op 3 juni weer hervat kon worden. Maar de spoorwegbeheerder besliste om de periode voor werken te verlengen tot en met 18.00 uur op 16 juni.

"De extra tijd dient voor grotere werken", klinkt het bij Infrabel. "Het aangepakte traject kwam de afgelopen 10 jaar 4 keer onder water te staan. We vrezen dat dit steeds vaker zal gebeuren en dat de schade alleen maar zal toenemen. Bij een overstroming sleurt het water immers duizenden tonnen ballast (de laag stenen die dienst doet als schokdemper en zorgt voor stabiliteit nvdr.) mee. Ook de elektronische bediening van overwegen en seinen raakte beschadigd." 

Om wateroverlast in de toekomst te voorkomen, wordt momenteel 5.000 ton extra ballast aangevoerd. Met dat materiaal kan de spoorwegbedding 30 centimeter verhoogd worden. Tegelijkertijd wordt het aantal duikers - die het water onder het spoor laten doorstromen - verdubbeld. Hun totale oppervlakte wordt verviervoudigd. 

De werken worden uitgevoerd op het laagste punt in de regio, waar het water zich verzamelt. De buizen die langs de sporen lopen om voor afwatering te zorgen, worden ook verbeterd. En de arm van de rivier de Berwijn die al dat water moet wegvoeren, wordt  gebaggerd. Zo creëert men een snellere stroming naar de Maas. 

Tot slot pakt Infrabel ook de elektronische uitrusting aan. "Die zal op palen geplaatst worden om ze beter te beschermen. Al die maatregelen kosten in totaal 1 miljoen euro, maar zijn een goede investering omdat schade herstellen vaak hoge kosten meebrengt. Ook het langdurig afschaffen van treinen is duur."

In het algemeen gebruikt Infrabel graag kleinere werken om het spoorwegnet in ons land meteen ook beter te beschermen tegen de klimaatverandering. In Wallonië zijn zo recent  bermen en peilers van spoorwegbruggen versterkt. In Vlaanderen zijn langs verschillende spoorlijnen verticale afwateringssystemen aangelegd om de waterhuishouding te verbeteren. Samen met nieuw geplaatste damwanden moeten die voorkomen dat de spoorweg stabiliteit verliest. Bufferbekkens langs de spoorwegen moeten ook helpen. 

Niet alleen regen, maar ook wind kan de infrastructuur parten spelen. Met windstoten van 100 tot 150 kilometer per uur zijn maatregelen nodig. Hoge bomen worden gesnoeid en buurtbewoners wordt gevraagd om losse tuinspullen, die op de sporen kunnen belanden, stevig vast te zetten. 

Moderne technologie speelt ten slotte ook een belangrijke rol. "Sommige delen van de infrastructuur verbinden we via een eigen mobiel netwerk met het internet, zodat we ze van op afstand kunnen volgen. Het gaat bijvoorbeeld om een windwaarschuwingssysteem dat we zelf hebben ontworpen. Dat zit in kastjes die magnetisch hoog aan de bovenleiding hangen. Zij vangen bij rukwinden abnormale trillingen op. Die zouden erop kunnen wijzen dat er een risico is dat de bovenleiding breekt." 

Maar er is nog werk aan de winkel. Daarom analyseert Infrabel momenteel grondig wat de gevolgen van de klimaatverandering zijn op haar hele infrastructuur. Er wordt vooral gekeken naar stabiliteit van de opgehoogde bermen als het hevig regent of overstroomt. Gebieden die op lange termijn kwetsbaar worden, zullen in kaart gebracht worden. Infrabel blijft zelf ook werken om tegen 2050 koolstofneutraal te zijn.