Brazilië luidt de alarmklok wegens bosbranden en aankomende droogte in de Pantanal, een uitgestrekt natuurgebied aan de grens met het Amazonewoud. De Pantanal is met zijn vele moerassen en natte gebieden belangrijk voor de biodiversiteit en het klimaat, maar heeft een veel drogere winter dan normaal achter de rug.
Noodtoestand in Braziliaans natuurgebied Pantanal: bijna 10 keer zoveel bosbranden, droogte verwacht
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Dit jaar zijn er tot nu toe al ongeveer 10 keer meer bosbranden gesignaleerd in de Pantanal dan in dezelfde periode vorig jaar. De cijfers gaan daarmee de richting van het jaar 2020, wat een absoluut rampjaar was met een recordaantal natuurbranden.
Het heeft er de voorbije maanden naar schatting 60 procent minder geregend dan normaal, waardoor het gebied minder overstroomd is en het veel kwetsbaarder is voor branden. De droogte is het gevolg van het weerfenomeen El Niño in combinatie met de algemene klimaatopwarming en klimaatverstoring.
De Pantanal? Het natuurgebied strekt zich uit over delen van Bolivia en Paraguay, maar ligt voor het grootste deel in Brazilië. Het grenst aan het Amazonewoud en het uitgestrekte savannegebied van de Cerrado, waarmee het één groot ecosysteem vormt.
De Pantanal telt zowat 5 keer de oppervlakte van België en is beschermd door de UNESCO. Het vormt de meest uitgestrekte tropische wetlands ter wereld. Er leven onder meer anaconda's, jaguars, tapirs en boommiereneters.
Het meest verontrustende is dat we zelfs tijdens het regenseizoen meer natuurbranden zagen
Vinicius Silgueiro van de ngo Centro de Vida
"Het meest verontrustende is misschien wel dat we zelfs tijdens het traditionele regenseizoen een toename van natuurbranden zagen", zegt Vinicius Silgueiro van de ngo Centro de Vida. Zo waren er in november 4.134 natuurbranden in de Pantanal, vergeleken met een gemiddelde van 584. Ook toen kwamen heel wat dieren om en ging heel wat natuur in vlammen op.
In januari waren er volgens officiële satellietwaarnemingen in heel Brazilië overigens meer dan 17.000 bosbranden, een record.
Tegelijk moet het meest risicovolle seizoen voor bosbranden nog beginnen. Dat start in juli om te pieken in augustus en september. Zowel voor de Pantanal als voor delen van het Amazonewoud wordt een erg droge periode verwacht. Experts luiden daarom de alarmbel.
Het geeft een gezicht aan de klimaatverandering met de bijhorende extremen. Want sommige regio's waar nu droogte wordt verwacht, hadden onlangs nog te lijden onder zware overstromingen.
Extra maatregelen, en noodtoestand in de Pantanal
De Braziliaanse overheden hebben extra maatregelen genomen. De deelstaat Matto Grosso do Sul, die het leeuwendeel van de Pantanal omvat, heeft al de noodtoestand voor het milieu uitgeroepen. De centrale Braziliaanse overheid heeft een pact getekend met plaatselijke gouverneurs om bosbranden efficiënter te bestrijden.
Het goede nieuws is dat onder president Lula da Silva de ontbossing in het Amazonegebied met de helft is afgenomen vergeleken met zijn voorganger Jair Bolsonaro. In de Cerrado, een groot savannegebied, was dat oorspronkelijk moeilijker maar minister van Milieu Marina Silva heeft laten weten dat ook daar de trend is omgebogen intussen.
