Palestijnse christenen trekken massaal weg uit Israël en Palestijnse gebieden: "We willen niet vertrekken, maar we kunnen niet anders"

“Elke dag trekken er mensen weg uit onze dorpen. Ik ken persoonlijk tien families die Beit Sahour of Bethlehem verlieten en naar het buitenland gingen.” Shahinda werkt aan de universiteit van Bethlehem, de enige christelijke universiteit in Israël en de bezette Palestijnse gebieden, en ziet steeds vaker hoe jonge christenen kiezen voor een leven in het buitenland.

In Bethlehem, een stad op de Westelijke Jordaanoever met een grote christelijke aanwezigheid, maakten christenen in 1922 84 procent van de bevolking uit, vandaag is dat minder dan 20 procent. Palestijnse christenen vormen dan ook procentueel de grootste groep vertrekkers in de bezette Palestijnse gebieden. Ze zijn vaak hoogopgeleid, hebben connecties in het buitenland en beschikken over de nodige financiële middelen die vertrek mogelijk maken.

Volgens een rapport van het Amerikaanse ministerie voor Buitenlandse Zaken van 2022 wonen er nog zo’n 50.000 Palestijnse christenen op de Westelijke Jordaanoever en in Jeruzalem. In Gaza zouden er nog 1.300 christenen leven en een klein aantal Palestijnse christenen leeft binnen de grenzen van Israël.

“We willen niet vertrekken, maar velen zijn op zoek naar een betere toekomst. De Palestijnse christenen worden met dezelfde problemen geconfronteerd als alle andere Palestijnen”, vertelt Shahinda.

De 21-jarige Youmna studeert Engelse literatuur aan de universiteit en getuigt over de moeilijkheden die dagelijks op haar pad komen: “Ik woon op 10 minuten van de campus, maar ben 2 uur onderweg met verschillende vervoermiddelen. Het duurt heel lang voor ik door de checkpoints rond Bethlehem ben en dat wordt steeds moeilijker, zeker sinds de start van de oorlog in Gaza in oktober.”

Toch wil ook Youmna ondanks de beperkingen op bewegingsvrijheid en de controles niet weg: “Ik voel me verbonden met het land en vind het belangrijk om hier te blijven.”

Bethlehem ligt slechts op een tiental kilometer van Jeruzalem. De stad wordt sinds 2002 verdeeld door een gigantische muur. Die is deel van de 700 kilometerslange scheidingsbarrière op de Westelijke Jordaanoever, bestaande uit 10 meter hoge muren, controleposten en wachttorens.

De muur bemoeilijkt en vertraagt het verkeer tussen Jeruzalem, Israël en de Westelijke Jordaanoever en maakt het voor veel Palestijnse christenen onmogelijk belangrijke religieuze sites of familieleden te bezoeken.

Bovendien werden grote stukken land van christelijke families rond Bethlehem, Beit Sahour en Beit Jala ontruimd en in beslag genomen door de uitbreiding van nabije Israëlische nederzettingen, zoals de Gilo-nederzetting, met meer dan 40.000 inwoners. Deze nederzettingen zijn illegaal volgens het internationaal recht en Israël wordt al jaren opgeroepen om de uitbreiding ervan onmiddellijk te stoppen.

Ook Hanna studeerde aan de universiteit van Bethlehem en werkt nu als leerkracht fysica.  “Er is hier een gebrek aan vrijheid. Dat is het belangrijkste probleem. We kunnen niet naar andere steden sinds het begin van de oorlog omdat het niet veilig is en omdat er checkpoints zijn. Die gaan soms gewoon dicht en dan kan je niet meer terug.”

“Het Israëlische leger valt de stad bijna elke nacht binnen. Ze kunnen mensen arresteren vanwege een post op sociale media. Telkens ze in de ochtend de lijst met arrestaties bekend maken, vrees ik dat ik de naam van een van mijn vrienden lees. Ik ben bang dat ze 's nachts worden opgepakt, gewoon omdat ze zich online uitspreken over de oorlog in Gaza.”

Sinds 7 oktober werden al 9.000 Palestijnen gearresteerd op de Westelijke Jordaanoever en 500 Palestijnen gedood door het Israëlische leger. 2023 was volgens de Verenigde Naties het dodelijkste jaar sinds 2005. Er vielen 492 doden, onder wie 120 kinderen. Dat is een verdubbeling van het aantal doden in 2022, een jaar waarin ook al een recordaantal Palestijnen werd gedood.

“Langs een kant wil ik vertrekken omdat ik een betere toekomst wil”, besluit Hanna. “Langs de andere kant voel ik me verplicht hier te blijven. Het is onze taak als christenen om onze geschiedenis hier te beschermen. Het christendom is hier tenslotte begonnen.”

Het historische en demografische belang van de christelijke aanwezigheid valt ook volgens Shahinda niet te onderschatten: “Jezus Christus is hier geboren en toch weet de wereld niet van ons bestaan af, niemand weet dat hier christenen wonen. Ik ben zelf een afstammeling van een van de eerste christelijke families. Mijn voorouders leefden hier. Dit is mijn thuisland. Mijn huis is gebouwd naast de Geboortekerk, de exacte plek waar Jezus geboren zou zijn. Dit betekent veel voor ons.”