Het niet correct verlenen van voorrang speelt een rol in 1 op de 3 ernstige fietsongevallen. Dat blijkt uit een nieuwe studie van Vias institute in opdracht van het Departement Mobiliteit en Openbare werken (MOW) van de Vlaamse overheid. "Laten we onze wegen zo inrichten, ons verkeer zo organiseren, dat een menselijke fout niet tot dodelijke slachtoffers zal leiden", roept de Fietsersbond op.
Bij 1 op de 3 ernstige fietsongevallen speelt fout bij verlenen van voorrang een rol
Voor de studie onderzocht Vias 120 processen-verbaal van verkeersongevallen waarbij fietsers om het leven kwamen of ernstig gewond geraakten. Het ging om allerlei soorten ongevallen, met zowel klassieke fietsen als elektrische fietsen en speedpedelecs.
Ongeveer 65 procent van de ongevallen blijkt te wijten aan menselijke factoren. De verantwoordelijkheid ligt daarbij volgens de onderzoekers even vaak bij de fietser zelf (1 op de 3), als bij de andere weggebruiker (1 op de 3). In 15 procent van de ongevallen is er dan weer sprake van een gedeelde verantwoordelijkheid en in 18 procent is geen van beide betrokken partijen verantwoordelijk.
Bij voorrang verlenen, loopt het vaak mis
De vaakst genoteerde fout bij fietsers is een verkeerde inschatting van het mogelijk gevaar. Het gaat dan bijvoorbeeld om een andere fietser inhalen aan (te) hoge snelheid op een smal fietspad. Bij de andere weggebruikers wordt onoplettendheid vaak gerapporteerd als ongevalsoorzaak.
Opvallend is dat bij iets meer dan 1 op de 3 van de bestudeerde ongevallen, het niet verlenen van de voorrang een rol speelt. Zowel fietsers als automobilisten maken die fout. Een belangrijke factor daarbij is zichtbelemmering, bijvoorbeeld door de infrastructuur, door beplanting, door andere voertuigen en door weersomstandigheden.
Ligt het probleem bij de fietsinfrastructuur?
De onderzoekers bezochten 80 locaties waar er zich een ernstig of dodelijk ongeval met een fietser had voorgedaan. Volgens de inspecteurs blijkt een belangrijke factor daarbij "een gebrek aan vergevingsgezindheid" in de infrastructuur voor fietsers, bijvoorbeeld omdat fietsers er te weinig ruimte hebben om uit te wijken.
Zo is in sommige gevallen de voorrangsregeling onlogisch of is het tweerichtingsfietspad te smal. De inspecties tonen aan dat wegbeheerders zeker voldoende aandacht moeten hebben voor een goed zicht in bochten en op kruispunten.
Boodschap aan de beleidsmakers
De Fietsersbond roept in een reactie op om maximaal in te zetten op "vergevingsgezinde infrastructuur". "Laten we onze wegen zo inrichten, ons verkeer zo organiseren, dat een menselijke fout niet tot dodelijke slachtoffers zal leiden", klinkt het.
We moeten een versnelling hoger schakelen. De aanbevelingen uit het onderzoek van Vias geven een duidelijke richting aan
Reactie van de fietsersbond
De organisatie richt zich ook tot de beleidsmakers die aanstaande zondag en in oktober verkozen worden. "Als we als samenleving echt werk willen maken van 0 dodelijke slachtoffers in het verkeer, moeten we een versnelling hoger schakelen. De aanbevelingen uit het onderzoek van Vias geven een duidelijke richting aan."
Vlaams minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open VLD) heeft het in een reactie over "waardevolle informatie waarmee de volgende beleidsploeg aan de slag moet gaan". "Het onderzoek toont duidelijk aan dat onze enorme investeringen in veiligere en beter onderhouden fietsinfrastructuur, en onze inspanningen om weggebruikers te sensibiliseren over de geldende verkeersregels geen overbodige luxe waren."
