Zetelwinst voor PVV van Wilders, maar GroenLinks-Pvda voorlopig de grootste na Europese verkiezingen in Nederland

De Nederlanders gingen gisteren al stemmen voor de Europese verkiezingen. Op de officiële resultaten is het nog wachten tot zondagavond, maar de resultaten kwamen wel al binnen via exitpolls.

Als we die exitpolls mogen geloven, wordt het een nek-aan-nekrace. GroenLinks-PvdA van Frans Timmermans haalt 8 zetels binnen, 1 minder dan de vorige keer, maar de PVV van Geert Wilders zit hen op de hielen. Die partij gaat van 1 naar 7 zetels. Ze haalden bij de vorige Europese verkiezingen eigenlijk geen enkele zetel binnen, maar ze kregen er 1 toen Nederland door de Brexit wat zetels bijkreeg.

"Ik ben echt ontzettend blij. Wij zijn vanavond veruit de grootste winnaar", zei Wilders gisteren. "We zitten 1 zeteltje af van GroenLinks-PvdA. Ik hoop dat wij zondag, als de definitieve uitslag komt, toch nog de grootste worden."

Volgens VRT NWS-journalist Jeroen Reygaert is dat zeker mogelijk. "We horen via de NOS dat Wilders erg dicht bij de 8 zetels zit. Het kan dus nog haasje over zijn tussen die 2 partijen", zegt Reygaert vanuit Den Haag in De Ochtend.

"De zetelwinst voor Wilders was zeker verwacht, in de peilingen was ze zelfs nog groter", vervolgt hij. "De grootste verrassing is dat de PVV voorlopig niet de grootste partij is. Voor de rest zie je de trends die je al zag terugkomen in de peilingen."

"Uit peilingen blijk wel dat als het vandaag Tweede Kamerverkiezingen zouden zijn, dat Wilders dan met kop en schouders boven de rest uit zou steken. Dat hij nu de 2e partij is bij de Europese verkiezingen, ligt aan de opkomstcijfers. Bij nationale verkiezingen komt zo'n 70 à 80 procent van de Nederlanders stemmen, maar gisteren was dat ongeveer 47 procent. Op zich geen slecht resultaat, want de vorige keer was het maar 44 procent."

"De Nederlanders dagen bij deze verkiezingen dus niet massaal op", zegt Reygaert. "Wie komt dan wel stemmen? De kiezers van pro-Europese partijen natuurlijk, die zien dat veel meer als een plicht. Vandaar dat partijen als de PVV hier traditioneel een pak slechter scoren."

Reygaert bespreekt ook enkele andere resultaten. "Verder is opvallend dat Forum voor Democratie uit het Europees Parlement vliegt. De partij van Thierry Baudet verliest haar 4 zetels."

"Dan zijn er nog een paar nieuwkomers, zoals de BoerBurgerBeweging. Zij gaan met 2 zetels naar het Europees Parlement en ik denk dat ze daar heel tevreden mee zijn", zegt Reygaert. "Veel minder tevreden zullen ze geweest zijn bij NSC van Pieter Omtzigt. Zij waren de nieuwe hit bij de verkiezingen in november en halen hier slechts 1 van de 31 zetels voor het Europees Parlement."

"Dat heeft te maken met de manier waarop Omtzigt zich de laatste maanden gedragen heeft bij de formatie. Enerzijds blijven aanslepen, het wat rekken, het niet goed weten... Om dan uiteindelijk toch te beslissen om deel te nemen, want ook daar is hij dan op afgestraft. Hij heeft dus eigenlijk 2 keer de verkeerde bocht genomen."

De Europese verkiezingen leven niet echt in Nederland, zegt Reygaert. "Er was eergisteren wel een debat op tv met de Europese lijsttrekkers, maar dan valt op dat niemand die kent. De nationale kopstukken zijn de laatste dagen wel wat gaan flyeren, maar het was toch echt afwezig."

"Als je dan met Nederlanders praat over wat voor hen de doorslag geeft, dan hoor je dat dat de nationale thema's zijn. Dan wordt verwezen naar de formatie, bijvoorbeeld", stelt Reygaert. "Wat mij ook heel erg opviel, is dat landbouw, bij uitstek een Europees thema en iets waar de laatste jaren heel veel om te doen was in Nederland, eigenlijk niet aan bod kwam in de campagne nu."

"De trends die we hier zien, zijn de trends die ook voor de rest van Europa voorspeld worden", zegt Reygaert. "Er wordt verwacht dat die radicaal-rechtse flank van het Europees Parlement een stuk groter zal worden na zondag."

"Hier in Nederland krijgt die flank alvast wat extra zetels in vergelijking met 5 jaar geleden, maar ook in Frankrijk, bijvoorbeeld, wordt de partij van Marine Le Pen allicht veruit de grootste. Ook in landen als Oostenrijk, Duitsland, Hongarije en Italië zal je waarschijnlijk die toename zien."

Wie zullen dan de verliezers zijn in het Europees Parlement? "Algemeen wordt verwacht dat de liberalen het er slechter zullen doen, net zoals de groenen. Die hadden 5 jaar geleden, op het moment van de klimaatbetogingen, in heel Europa nog de wind in de zeilen."

Tom Van Grieken, Voorzitter van Vlaams Belang, ziet de overwinning van Wilders dan weer als een "voorbode voor zondag in Vlaanderen". "De PVV kon omwille van haar glansrijke verkiezingsoverwinning deelnemen aan het beleid en de Nederlanders zo weer op de 1e plaats zetten", zegt hij. "Dat willen we in Vlaanderen ook."