Volgens onderwijsminister Ben Weyts (N-VA) kunnen toekomstige leerkrachten met hoofddoek terecht in het katholiek onderwijs, omdat daar de helft van de scholen dat al toelaat. Dat zei hij in het VRT1-programma 'Eerste keus'. Het katholiek onderwijs ontkent Weyts' stelling en zegt dat de toelating slechts in 'een kleine minderheid' van hun scholen geldt.
Neen, katholiek onderwijs laat niet in de helft van de scholen leerkrachten met hoofddoek toe
Jef Cauwenberghs
Gepubliceerd:
In het kort
Wat? In het programma 'Eerste keus' gaat Vlaams onderwijsminister Ben Weyts (N-VA) in gesprek met een leerlinge, die zich vragen stelt over het hoofddoekenverbod. Weyts zegt dat er wel al moslima's met hoofddoek voor de klas staan. Volgens hem staat de helft van de katholieke scholen het toe.
Maar? Navraag bij de katholieke onderwijskoepel leert dat dat niet klopt. Concrete cijfers zijn er niet, maar volgens hen gaat het slechts om "een kleine minderheid" van de scholen. In verschillende scholen zouden wel gesprekken rond het thema lopen.
Deze factcheck werd uitgewerkt in het kader van de factcheckmarathon van de Lage Landen.
"Waarom mogen er geen leerkrachten voor de klas staan met een hoofddoek? Terwijl er zo'n lerarentekort is", vraagt leerlinge Yasmine van Colomaplus in Mechelen zich af in 'Eerste keus'. Wanneer de vraag bij onderwijsminister Ben Weyts (N-VA) komt, zegt die dat de hoofddoek nochtans in sommige scholen van het vrije onderwijs is toegelaten.
Presentator Tom Waes vraagt door of Weyts zelf zou toelaten dat er vrouwen met hoofddoeken voor de klas staan. "Maar vandaag gebeurt het", antwoordt die. "De helft van de katholieke scholen laat het toe." Minister Weyts postte hetzelfde fragment later ook nog eens op X .
In het Vlaams gemeenschapsonderwijs (GO!) geldt een algemeen verbod op religieuze tekens. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde in mei zelfs nog dat dat niet in strijd is met de mensenrechten. In andere onderwijsnetten is de regelgeving eerder flou.
In het katholiek onderwijs bijvoorbeeld mogen scholen zelf beslissen of ze leerkrachten met een hoofddoek laten lesgeven of niet. Zo is Colomaplus in Mechelen zelf onderdeel van de katholieke koepel, maar laat ze geen hoofddoeken toe, ook niet voor leerlingen als Yasmine. Maar gaat het dan echt om een 50-50-deling en is er nog een andere helft van katholieke scholen waar de hoofddoek in en vooral voor de klas wél is toegestaan?
Hoofddoeken en onderwijs: hoe zat dat weer?
Onderwijs wordt in België op gemeenschapsniveau geregeld. Dat wil zeggen dat de grote lijnen worden uitgezet voor Vlaanderen en voor Nederlandstalige scholen in Brussel. Toch gelden niet voor elke school dezelfde regels.
Gemeenschapsonderwijs: vaak afgekort tot het GO!. Dat zijn scholen van de overheid. Hier geldt een algemeen verbod op religieuze en levensbeschouwelijke tekens zoals hoofddoeken, keppeltjes of kruistekens zoals dat ook van toepassing is binnen andere 'zichtbare' overheidsfuncties als loketbediendes. De overheid hoort neutraal te zijn, is de gedachte achter die maatregel.
Vrij gesubsidieerd onderwijs: naast de overheid, mogen ook particulieren gesubsidieerde schoolgroepen oprichten waar ze hun eigen regels bepalen. De grootste koepel binnen het vrij onderwijs is het katholiek onderwijs. Daar bepaalt elke school op zich haar beleid rond religieuze tekens. Verder zijn er joodse scholen, protestantse scholen of islamitische scholen. In die laatste categorie zijn hoofddoeken uiteraard wél toegelaten.
Officieel gesubsidieerd onderwijs: dit zijn de scholen van het stedelijk, gemeentelijk en provinciaal onderwijs. "Bij ons wordt lokaal beslist of een hoofddoek kan of niet", zegt Anne Berckmoes, woordvoerder bij OVSG. "Het lokale bestuur beslist dat in samenspraak met de directie en het team." Hoeveel scholen de hoofddoek toelaten, is niet geweten.
Privéscholen: en dan bestaat er ook nog een handvol (37) niet door de overheid erkende privéscholen. Ook hier bepalen de inrichters zelf de regels.
VRT NWS contacteerde het kabinet van Weyts met de vraag om een bron die de uitspraak van de minister onderschrijft. We deden dat meerdere keren per telefoon en met enkele berichten via WhatsApp. Op het moment van publicatie had onze redactie nog geen antwoord.
Het aandeel waar de hoofddoek wel is toegelaten, is zeker lager dan één op de tien scholen.
Pieter-Jan Crombez, woordvoerder Katholiek Onderwijs Vlaanderen
Pieter-Jan Crombez, woordvoerder van Katholiek Onderwijs Vlaanderen, is duidelijk. "Het gaat om een kleine minderheid van onze scholen", zegt hij na navraag binnen de onderwijskoepel. Om hoeveel scholen het exact gaat, kan hij niet zeggen.
"We bevragen onze scholen hier niet individueel over om planlast en ongewenste neveneffecten te vermijden, maar via onze pedagogische begeleiders, identiteitsbegeleiders, maandelijkse directiecommissies en colloquia vinden we het belangrijk om hierover de vinger aan de pols te houden", voegt hij toe. "Het aandeel waar de hoofddoek wel is toegelaten, is zeker lager dan één op de tien scholen."
Crombez nuanceert wel dat er momenteel op verschillende scholen gesproken wordt over het thema. "Het debat over religieuze kentekens wordt binnen steeds meer schoolbesturen gevoerd."
Conclusie
In 'Eerste keus' zegt onderwijsminister Ben Weyts dat de helft van de katholieke scholen een hoofddoek voor de klas toelaat.
Onze redactie kreeg voorlopig geen bron waarop die uitspraak gebaseerd kan zijn.
Katholiek Onderwijs Vlaanderen zegt zelf dat maar in een kleine minderheid van de scholen de hoofddoek voor leerkrachten is toegestaan. Het gaat zeker niet om de helft.
We beoordelen de uitspraak van Weyts daarom als niet waar.
Deze factcheck kwam tot stand in het kader van de factcheckmarathon van de Lage Landen. Partners zijn: VRT NWS, RTBF, Knack, factcheck.vlaanderen, KRO-NCRV Pointer, Het Algemeen Dagblad en deCheckers.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-checking Standards Network (EFCSN).
