Op de stranden van de Franse regio Normandië is vandaag D-Day herdacht, het begin van de geallieerde operatie om West-Europa te bevrijden van nazi-Duitsland. In hun toespraken linkten de Amerikaanse president Joe Biden en zijn Franse ambtsgenoot Emmanuel Macron D-Day aan de oorlog die vandaag woedt in Europa, in Oekraïne.
Amerikaanse president Biden roept op tot solidariteit met Oekraïne tijdens herdenking D-Day: "We zullen niet weglopen"
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Omaha, Utah, Gold, Juno en Sword: de codenamen van 5 Normandische stranden klinken velen bekend in de oren. Op 6 juni 1944 werden de stranden bestormd door geallieerde troepen.
Vandaag, precies 80 jaar later, waren de stranden het toneel van grote herdenkingsplechtigheden. De Franse president Emmanuel Macron, de Britse koning Charles III en zijn zoon prins William, de Amerikaanse president Joe Biden en de Canadese premier Justin Trudeau hielden er toespraken en legden kransen neer.
Ze waren in het gezelschap van tal van andere staatshoofden en hoogwaardigheidsbekleders, onder wie ook koning Filip. En van de laatste oorlogsveteranen, de eregasten van de herdenking.
Ook de jongste oorlogsveteranen zijn intussen eind de 90. Dat de laatste overlevers de herdenkingen nog kunnen bijwonen, zal niet lang meer duren. Vandaag raakte bekend dat een 102-jarige Amerikaanse veteraan stierf terwijl hij naar Normandië onderweg was om een plechtigheid bij te wonen.
Zelenski is aanwezig in Normandië
Dat de laatste getuigen uitsterven, geeft deze herdenking een sombere tint. Dat wordt nog versterkt door het feit dat er vandaag opnieuw een oorlog woedt in Europa. De oorlog in Oekraïne overschaduwde de plechtigheden.
Op de grote internationale ceremonie van deze namiddag was de Oekraïense president Volodimir Zelenski een opvallende aanwezige. Oekraïne kwam ook aan bod in de toespraken die vandaag werden gehouden.
Bij de plechtigheid aan Omaha Beach, waar destijds de meeste doden vielen, was er veel aandacht voor bezinning. Maar ook een politieke boodschap werd niet geschuwd.
In zijn toespraak dankte de Franse president Macron niet alleen de bevrijders van 1944. Hij sprak ook zijn dank uit voor "het Oekraïense volk, zijn moed en vrijheidszin". "Wij zijn er. En we zullen niet verzwakken", klonk het.
Biden: "Democratie is nooit gegarandeerd"
Eerder vandaag, tijdens een plechtigheid bij de Amerikaanse begraafplaats in Colleville-sur-Mer, bij Omaha Beach, legde ook de Amerikaanse president Joe Biden al de link tussen het verleden en vandaag.
Biden verwees expliciet naar de oorlog in Oekraïne, en beloofde "niet te zullen weglopen". "Ons overgeven aan kwelgeesten, buigen voor dictators is simpelweg ondenkbaar. Als we dat zouden doen, betekent dit dat we vergeten zijn wat hier is gebeurd op deze gewijde stranden", zei Biden.
Hij beklemtoonde dat de NAVO-landen en de andere partners van de pro-Oekraïense coalitie achter Kiev blijven staan. "Isolationisme was 80 jaar geleden niet het juiste antwoord. En dat is het ook vandaag niet."
De landing in Normandië omschreef Biden als "een krachtige illustratie van hoe bondgenootschappen, echte bondgenootschappen ons sterker maken."
"We moeten onthouden dat het feit dat zij destijds helden waren ons niet vrijstelt van wat wij vandaag moeten doen. Democratie is nooit gegarandeerd. Elke generatie moet haar bewaren, verdedigen en ervoor strijden."
"Laten we wie op D-day diende altijd eren en koesteren"
Macron opende de officiële plechtigheden vandaag aan de zijde van de Britse koning Charles III. Dat deed hij in Ver-sur-Mer, bij Gold Beach, waar destijds de Britten aan land gingen.
Naast Charles en zijn echtgenote Camilla woonden ook premier Rishi Sunak en oppositieleider Keir Starmer de Britse herdenkingsceremonie bij. Ze onderbraken daarvoor de campagne in de aanloop naar de Britse verkiezingen op 4 juli.
Charles, in militair uniform, hield een toespraak in het Engels en het Frans. "Laten we ons engageren om wie die dag, D-Day, diende, voor altijd te herdenken, te koesteren en te eren. En om de vrijheid waarvoor ze stierven waar te maken", zei hij. "Onze bewondering is eeuwigdurend. Laten we bidden dat een dergelijke opoffering nooit meer moet worden gedaan."
Er werden ook teksten voorgelezen van oorlogsveteranen. "Ik was 19 bij de landing", klonken de woorden van de 99-jarige Joe Mines. "En wat ze ook zeggen: ik was toen een jongen, geen man. Ik had geen benul van wat oorlog of doden was."
D-Day?
6 juni 1944, D-Day, was de start van Operation Overlord, de codenaam voor de operatie om West-Europa te bevrijden, dat werd bezet door nazi-Duitsland. De operatie werd uitgevoerd door de geallieerden. Dat zijn onder meer de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Canada en Frankrijk.
D-Day was de codenaam voor de eerste dag van de geallieerde landing op de stranden van de Franse regio Normandië. Tienduizenden soldaten - vooral Amerikanen, Britten en Canadezen - staken het kanaal tussen het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk over en vielen de Duitse stellingen aan. Alleen al op D-Day sneuvelden 4.400 geallieerde soldaten.
De geallieerde militairen landden op de kust van Normandië met parachutes, zweefvliegtuigen en duizenden schepen. Van daaruit trokken ze landinwaarts, om zo uiteindelijk heel Frankrijk te bevrijden.
D-Day was het begin van de bevrijding van West-Europa, en luidde mee de definitieve ondergang in van het Derde Rijk van de nazi's. Maar D-Day was niet het keerpunt van de Tweede Wereldoorlog. Dat keerpunt - het moment waarop de kansen keren - lag al eerder in de oorlog: aan het oostfront, waar sinds 1941 hevig werd gevochten tussen nazi-Duitsland en de toenmalige Sovjet-Unie. De meeste historici zien de slag bij Koersk, waar honderdduizenden doden vielen, als het keerpunt van WO II.
